Czym jest niepłodność?
Według Światowej Organizacji Zdrowia o niepłodności mówimy wtedy, kiedy para bezskutecznie stara się o dziecko przez 12 miesięcy, a do zapłodnienia nie dochodzi mimo regularnie odbywanych stosunków płciowych i całkowitej rezygnacji z metod antykoncepcyjnych. Warto dodać, że w przypadku kobiet powyżej 35. roku życia diagnostykę zaleca się rozpocząć już po 6 miesiącach starań.
Diagnostyka niepłodności jest złożonym procesem i dotyczy obojga partnerów. Obejmuje ona badania laboratoryjne (w tym badania hormonalne), fizykalne i obrazowe.
Jakie są przyczyny niepłodności?
Niepłodność może powodować czynnik męski (np. obniżone parametry nasienia), kobiecy (np. endometrioza) lub oba naraz. Jest to problem bardzo złożony, ponieważ na bezskuteczne starania o dziecko mają wpływ także czynniki zewnętrzne, takie jak np. życie w zanieczyszczonym środowisku czy spożywanie żywności niskiej jakości oraz styl życia (stres, używki, otyłość).
Wśród przyczyn niepłodności możemy wymienić następujące czynniki:
zbyt mała liczba plemników lub ich obniżona ruchliwość,
- zaburzenia owulacji,
- niedrożność jajowodów lub ich uszkodzenie,
- przedwczesne wygasanie czynności jajników,
- wady w budowie macicy (zrosty, mięśniaki, przegrody macicy),
- wrodzone lub nabyte zaburzenia budowy jąder,
- problemy z zagnieżdżeniem się zapłodnionej komórki jajowej w ścianie macicy.
Warto także wspomnieć o niepłodności idiopatycznej, czyli takiej, gdy nie udaje się rozpoznać przyczyny problemów z zajściem w ciążę.
Przeczytaj również:
Dieta na płodność – co jeść, aby zwiększyć szanse na ciążę?
Czym jest naprotechnologia?
Naprotechnologia to nienaukowa metoda wspomagania płodności, która została opracowana przez dr. Thomasa W. Hilgersa. Termin ten wywodzi się od zastrzeżonego znaku towarowego NaProTechnology (Natural Procreative Technology). Jest to system medyczny oparty na obserwacji cyklu kobiecego oraz identyfikowaniu i leczeniu jego zaburzeń. Nie jest to odrębna metoda leczenia o potwierdzonej wyższej skuteczności, lecz raczej podejście diagnostyczno-terapeutyczne bazujące na naturalnym cyklu kobiety.
Opiera się ona na szczegółowej obserwacji cyklu kobiecego i zapewnia wsparcie naturalnej prokreacji. Naprotechnologia wykorzystuje wiedzę o cyklu miesiączkowym kobiety, by identyfikować i leczyć różne problemy zdrowotne, które mogą wpływać na jej płodność.
Metoda ta jest zgodna z etyką katolicką i nie obejmuje procedur wspomaganego rozrodu, takich jak in vitro.
Na czym polega metoda in vitro?
In vitro jest techniką wspomaganego rozrodu, która polega na połączeniu komórki jajowej i plemnika poza organizmem kobiety, w laboratorium, a następnie przetransferowaniu zapłodnionej komórki jajowej do macicy.
Metoda in vitro jest często wybierana w sytuacjach, gdy inne metody leczenia niepłodności zawiodły lub nie znalazły zastosowania z powodu niedrożności jajowodów, poważnych problemów z jakością nasienia, endometriozy czy niepłodności niewyjaśnionej.
Skuteczność metody in vitro sięga od około 20% do 35% w pierwszym cyklu leczenia dla kobiet w wieku poniżej 35 lat. Jednak należy sobie zdawać sprawę z tego, że czasami trzeba zrealizować aż kilka procedur zapłodnienia pozaustrojowego, by uzyskać zdrowo rozwijającą się ciążę, co wiąże się z dużym kosztem oraz obciążeniem psychicznym dla pary.
Na czym polega naprotechnologia?
Naprotechnologia skupia się na skrupulatnej obserwacji i analizie kobiecego cyklu menstruacyjnego. Bardzo ważna jest w przypadku tej dziedziny obserwacja śluzu szyjkowego metodą Creightona (według modelu Creightona).
Pozwala ona uzyskać informacje na temat:
- czasu trwania fazy przedowulacyjnej i poowulacyjnej,
- jakości śluzu szyjkowego,
- momentu jajeczkowania,
cykliczności owulacji,
- dni płodnych i niepłodnych.
Powyższe dane mogą ukierunkować lekarza na przyczynę kobiecej niepłodności, a także wskazać parze najlepszy moment na współżycie w celu zwiększenia szans na zajście w ciążę.
Naprotechnologia bazuje także na badaniach hormonalnych, immunologicznych oraz testach nietolerancji pokarmowych. Za pomocą tych metod i badań przedmiotowych (np. badanie ginekologiczne) lekarze starają się ustalić przyczynę problemów z płodnością u danej pary.
Pełen cykl leczenia naprotechnologicznego trwa od roku do dwóch lat. Co ważne, w terapii nie korzysta się z najnowocześniejszych metod leczenia niepłodności, takich jak inseminacja i zapłodnienie pozaustrojowe.
Przeczytaj również:
Inseminacja domaciczna (IUI) – co to jest, kiedy się ją robi?
Czy naprotechnologia jest skuteczna?
Skuteczność naprotechnologii w leczeniu niepłodności może się różnić w zależności od wielu czynników, takich jak przyczyna niepłodności, wiek kobiety, ogólny stan zdrowia pary oraz dokładność i konsekwencja w stosowaniu zaleceń lekarskich. Sam twórca tej metody, T. Hilgers uznawał ją za skuteczną, a spośród par, które leczył, 40% uzyskało ciążę po roku terapii.
Mimo to należy zaznaczyć, że dane te nie zawsze są potwierdzane w niezależnych badaniach naukowych, a skuteczność metody jest przedmiotem dyskusji.
Polskie Towarzystwo Medycyny Rozrodu i Embriologii nie rekomenduje naprotechnologii jako samodzielnej metody leczenia niepłodności o udowodnionej skuteczności.
Naprotechnologia – wady, zalety i koszty
Naprotechnologia jest naturalną metodą wspomagania płodności, która promuje holistyczne podejście do zdrowia reprodukcyjnego. Uczy świadomości własnego ciała poprzez wnikliwą obserwację cyklu kobiety.
Największą wadą naprotechnologii jest jej zmienna i trudna do określenia skuteczność.
Ponadto skupienie się na diagnozowaniu i leczeniu podstawowych przyczyn problemów z płodnością może czasami opóźnić stosowanie bardziej bezpośrednich metod leczenia niepłodności, co może odebrać szansę na ciążę, zwłaszcza starszym kobietom.
Koszt naprotechnologii jest wysoki, co wynika z faktu, że proces diagnostyki i leczenia jest długotrwały. Może obejmować wizyty lekarskie, szkolenia z obserwacji cyklu oraz badania diagnostyczne.
In vitro, naprotechnologia – co wybrać?
Naprotechnologia nie sprawdzi się w przypadku, gdy problemy z płodnością wynikają z czynników genetycznych, niewydolności jajników, zaawansowanej endometriozy czy bardzo złej jakości nasienia.
Każda z przedstawionych metod ma swoje miejsce w leczeniu niepłodności i wybór najlepszego rozwiązania powinien być dokonywany indywidualnie, po konsultacji ze specjalistą. Decyzja powinna uwzględniać aktualne wytyczne medyczne, wiek kobiety, przyczynę niepłodności oraz preferencje pary.
