Czym jest Clostilbegyt i kiedy się go stosuje?
Clostilbegyt (50 mg 10 tabletek) jest lekiem hormonalnym zawierającym cytrynian klomifenu – związek należący do selektywnych modulatorów receptorów estrogenowych (SERM). Preparat stosowany jest głównie w leczeniu niepłodności wynikającej z zaburzeń owulacji.
Mechanizm działania polega na blokowaniu receptorów estrogenowych w podwzgórzu, co prowadzi do zwiększonego wydzielania hormonów gonadotropowych – FSH i LH. W efekcie dochodzi do stymulacji wzrostu pęcherzyków jajnikowych i wywołania owulacji.
Lek stosowany jest wyłącznie na receptę i powinien być przyjmowany pod kontrolą ginekologa lub specjalisty leczenia niepłodności.
Przeczytaj również:
Komputer cyklu – co to jest, czy jest skuteczny, ile kosztuje?
Wskazania do stosowania Clostilbegytu u kobiet
Najczęstszym wskazaniem do terapii Clostilbegytem jest leczenie niepłodności u kobiet spowodowanej brakiem owulacji, szczególnie u pacjentek z:
zespołem policystycznych jajników (PCOS),
nieregularnymi miesiączkami,
wtórnym brakiem miesiączki,
trudnościami z zajściem w ciążę wynikającymi z braku dojrzewania pęcherzyków jajnikowych.
Cytrynian klomifenu jest uznawany za terapię pierwszego rzutu u kobiet z anowulacją należących do tzw. grupy WHO II, do której zalicza się większość pacjentek z PCOS.
W niektórych przypadkach lek może być także stosowany w procedurach wspomaganego rozrodu, np. przed inseminacją domaciczną (IUI).
Jak stosować Clostilbegyt – dawkowanie
Dawkowanie Clostilbegytu lekarz zawsze ustala indywidualnie. Najczęściej leczenie rozpoczyna się od dawki 50 mg na dobę przez 5 dni cyklu menstruacyjnego. W przypadku braku miesiączek leczenie można rozpocząć w dowolny dzień.
Typowy schemat wygląda następująco:
rozpoczynanie leczenia między 2. a 5. dniem cyklu (w przypadku cyklicznych krwawień zaleca się rozpoczęcie leczenia w 5. dniu cyklu);
przyjmowanie jednej tabletki dziennie przez 5 dni (jednocześnie sprawdzenie reakcji jajników przy pomocy badania ginekologicznego);
ocena wystąpienia owulacji po zakończeniu terapii.
W przypadku braku owulacji, lekarz może zwiększyć dawkę w kolejnych cyklach. W razie dalszego braku owulacji, po trzymiesięcznej przerwie można zastosować kolejny, trwający trzy miesiące cykl terapii. Po jego zakończeniu nie rekomenduje się dalszego powtarzania leczenia. Zwykle nie zaleca się przekraczania 100 mg dziennie ani wydłużać czasu podawania powyżej 5 dni.
Monitorowanie terapii Clostilbegytem – rola USG i kontroli hormonalnej
Podczas leczenia niezwykle ważne jest monitorowanie reakcji organizmu. Najczęściej obejmuje ono:
badania USG przezpochwowego,
ocenę liczby i wielkości pęcherzyków jajnikowych,
kontrolę grubości endometrium,
oznaczenia hormonów, m.in. estradiolu i progesteronu.
Monitorowanie pozwala ograniczyć ryzyko nadmiernej stymulacji jajników oraz ciąży mnogiej. Eksperci podkreślają, że kontrola ultrasonograficzna jest istotnym elementem bezpiecznej terapii indukcji owulacji.
Przeczytaj również:
Ciąża a wiek biologiczny matki
Skuteczność Clostilbegytu – szanse na owulację i ciążę
Clostilbegyt od wielu lat pozostaje jednym z podstawowych leków stosowanych w indukcji owulacji. U większości kobiet z zaburzeniami owulacji dochodzi do wystąpienia owulacji już w pierwszych cyklach terapii.
Badania wskazują, że:
owulacja występuje nawet u 70–85% pacjentek,
ciąża pojawia się u około 30–40% kobiet w ciągu kilku cykli leczenia,
skuteczność jest wyższa u kobiet bez dodatkowych przyczyn niepłodności.
W przypadku braku efektów po kilku cyklach lekarz może rozważyć zmianę leczenia, np. zastosowanie letrozolu lub gonadotropin.
Działania niepożądane Clostilbegytu – na co uważać?
Jak każdy lek hormonalny, Clostilbegyt może powodować działania niepożądane. Najczęściej zgłaszane objawy to:
uderzenia gorąca,
bóle głowy,
powiększenie jajników,
tkliwość piersi,
wzdęcia, nudności,
wahania nastroju, uczucie zmęczenia,
zaburzenia widzenia (rzadko zapalenie nerwu wzrokowego).
Rzadziej może dojść do zespołu hiperstymulacji jajników (OHSS) lub powstawania zmian torbielowatych jajników. Długotrwałe stosowanie leku bez kontroli lekarskiej nie jest zalecane.
Pacjentka powinna niezwłocznie skontaktować się z lekarzem w przypadku silnego bólu brzucha, duszności lub nagłego powiększenia obwodu brzucha.
Przeczytaj również:
Zabiegi i kąpiele z użyciem borowiny na problemy z zajściem w ciążę
Clostilbegyt a ciąża mnoga – ryzyko i częstość występowania
Stymulacja owulacji zwiększa ryzyko dojrzewania więcej niż jednego pęcherzyka, dlatego podczas terapii Clostilbegytem częściej dochodzi do ciąż mnogich.
Przez wiele lat szacowano, że ryzyko ciąży mnogiej wynosi około 8–10%, jednak nowsze analizy wskazują, że przy odpowiednim monitorowaniu może być ono niższe i wynosić około 3–4%.
Najczęściej są to ciąże bliźniacze.
Ryzyko wzrasta przy:
wysokich dawkach leku,
braku monitoringu USG,
współistniejących zaburzeniach hormonalnych,
łączeniu terapii z innymi metodami stymulacji owulacji.
Przeciwwskazania do stosowania Clostilbegytu
Clostilbegyt nie powinien być stosowany u kobiet:
będących w ciąży (podczas karmienia piersią lek może hamować wydzielanie mleka),
z chorobami wątroby (zaburzenia czynności wątroby),
z nieleczonymi zaburzeniami czynności tarczycy lub nadnerczy,
z torbielami jajników (za wyjątkiem zespołu policystycznych jajników),
z krwawieniami z dróg rodnych o nieustalonej przyczynie,
z nowotworami hormonozależnymi.
Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest dokładna diagnostyka niepłodności oraz wykluczenie innych przyczyn problemów z zajściem w ciążę.
Przed rozpoczęciem leczenia zaleca się przeprowadzenie testu czynności wątroby.
Interakcje Clostilbegytu z innymi lekami
Cytrynian klomifenu może wchodzić w interakcje z innymi preparatami hormonalnymi stosowanymi w leczeniu niepłodności. Szczególną ostrożność należy zachować podczas terapii:
gonadotropinami,
estrogenami,
lekami wpływającymi na gospodarkę hormonalną.
Pacjentka powinna poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, suplementach diety oraz preparatach ziołowych.
Czy Clostilbegyt jest dostępny w Polsce – refundacja i dostępność
Clostilbegyt jest dostępny w Polsce wyłącznie na receptę. Lek występuje w tabletkach 50 mg.
Preparat nie jest refundowany, a cena zależy od apteki.
Ze względu na możliwe działania niepożądane i konieczność monitorowania leczenia preparat powinien być stosowany wyłącznie pod opieką lekarza specjalisty.
