Czym jest owulacja?
Kobiecy układ rozrodczy podlega cyklicznym zmianom hormonalnym, morfologicznym oraz fizjologicznym, które mają na celu przygotowanie organizmu na ewentualne zapłodnienie i zajście w ciążę. Zespół tychże zmian określa się mianem cyklu menstruacyjnego. U większości kobiet powtarza się on co 28 dni, choć nie jest to regułą. Przyjmuje się, że prawidłowy cykl miesiączkowy trwa od 21 do 35 dni.
Owulacja, nazywana również jajeczkowaniem, przypada na 14. dzień cyklu. Dochodzi wówczas do uwolnienia się komórki jajowej z pęcherzyka Graffa do jajowodu, gdzie oczekuje ona na zapłodnienie. Dojrzała komórka jajowa ma średnicę około 0,2 mm i jest największą komórką ludzkiego organizmu. Jest ona otoczona przez dwie osłonki: osłonkę przejrzystą oraz wielowarstwowy wieniec promienisty. Gdy komórka jajowa połączy się z plemnikiem, dojdzie do zapłodnienia i powstania zygoty. Następnie, po licznych podziałach mitotycznych zygoty, przekształci się ona w zarodek, który zostanie przetransportowany do macicy celem implantacji i dalszego rozwoju.
Przeczytaj również:
Wczesne objawy ciąży – co możesz czuć po zapłodnieniu?
Ile trwa owulacja?
Ile dni trwa jajeczkowanie? Owulacja trwa 24 godziny i jest to szczyt płodności kobiety. To najlepszy moment na uprawianie seksu i poczęcie dziecka. Biorąc pod uwagę cały cykl miesiączkowy, czasu jest niewiele, ponieważ wspomniane już osłonki otaczające komórkę jajową, zaczynają powoli obumierać już po około 8-18 godzinach od owulacji. Jeżeli w ciągu doby jajo nie spotka się z plemnikiem, dojdzie do jego całkowitej degradacji, a organizm kobiety zacznie stymulować do wzrostu nową komórkę jajową.
Po około 10 dniach od owulacji gwałtownie spada poziom progesteronu we krwi. Dla układu rozrodczego kobiety jest to sygnał do zniszczenia rozbudowanej błony śluzowej macicy. Po około dwóch tygodniach od uwolnienia komórki jajowej następuje menstruacja – błona śluzowa macicy złuszcza się i cykl miesiączkowy zaczyna się na nowo.
Jakie są objawy owulacji?
Znajomość objawów owulacji pomoże w rozpoznaniu dni płodnych i planowaniu rodziny. Jednak nie dla każdej kobiety są one oczywiste, gdyż owe symptomy nie są aż tak wyraziste, jak te przepowiadające miesiączkę. Skąd mamy wiedzieć, że rozpoczęły się dni płodne, a owulacja nastąpi lada moment? Jak rozpoznać owulację bez testu?
Bardzo ważnym sygnałem jest zmiana konsystencji śluzu szyjkowego. W czasie dni płodnych staje się on lepki, przejrzysty i rozciągliwy. Wyglądem przypomina białko jaja kurzego. Taka konsystencja śluzu sprzyja plemnikom i ułatwia im przetrwanie w drogach rodnych kobiety. Warto dodać, że przeciętny plemnik zachowuje zdolność do zapłodnienia nawet przez 72 godziny. Tak więc, jeśli stosunek nastąpił np. dwa dni przed owulacją i nie zastosowano żadnej antykoncepcji, istnieje spora szansa na zajście w ciążę. Okienko płodności wylicza się, dodając do dnia owulacji 5 dni wstecz i jeden dzień po.
Wróćmy jednak do objawów owulacji – możemy zaliczyć do nich również:
- wzrost libido;
- tkliwość piersi;
- wzrost temperatury ciała o 0,5 stopnia Celsjusza (w dzień owulacji);
- ból owulacyjny;
- plamienie owulacyjne.
Ostatnie dwa objawy owulacji dotyczą tylko niektórych kobiet. Ból owulacyjny charakteryzuje się dolegliwościami bólowymi ze strony jajnika, który w danym cyklu miesiączkowym uwalnia komórkę jajową.
Owulacja i towarzyszące jej dni płodne mają też swoje plusy. Wiele pań wskazuje na to, że w czasie owulacji czerpią większą radość z seksu i że łatwiej im osiągnąć wtedy orgazm.
Przeczytaj również:
Chiński kalendarz płci – jak działa, czy się sprawdza?
Jak obliczyć dni płodne?
Aby obliczyć dni płodne, należy znać długość swojego cyklu menstruacyjnego. Wiemy już, że „książkowy” cykl trwa 28 dni. Kiedy występuje owulacja przy 28-dniowym cyklu? Skoro jajeczkowanie występuje zwykle w 14. dniu cyklu, należy wykonać następujące działanie: 28-14 = 14. Na tej podstawie można wnioskować, że jajeczkowanie z dużym prawdopodobieństwem wystąpi dokładnie w połowie cyklu. Szczyt płodności przypada więc na dzień przed owulacją oraz w dniu jajeczkowania.
Kobiety, które chcą sobie pomóc w wyznaczaniu terminu owulacji, mogą skorzystać z kalkulatora dni płodnych. Jego wyliczenia zawsze trzeba przyjąć z pewnym marginesem błędu, zwłaszcza przy cyklach długich i nieregularnych. Obserwacja cyklu i znajomość rytmu swojego ciała z pewnością ułatwi planowanie rodziny. Mowa tu zarówno o sytuacji, kiedy myślimy o poczęciu dziecka, jak i o uniknięciu nieplanowanej ciąży, kiedy korzystamy z naturalnych metod antykoncepcyjnych.
Jak działają testy owulacyjne?
Kobiety, które planują zajście w ciążę, mogą ułatwić sobie wyznaczenie terminu owulacji, korzystając z testów owulacyjnych. Są one dostępne w każdej aptece i drogerii. Testy te wykrywają hormon luteinizujący (LH) w moczu. Wyrzut wspomnianego wyżej hormonu do krwi następuje przed jajeczkowaniem. Pozytywny wynik testu owulacyjnego oznacza, że jest to dobry czas na współżycie w celach prokreacyjnych.
Owulację można również monitorować u ginekologa. Z tego sposobu zazwyczaj korzystają pacjentki, które mają problem z zajściem w ciążę lub które korzystają z procedury in vitro. W ustalonym dniu (lub dniach) cyklu miesiączkowego lekarz wykonuje przezpochwowe badanie USG, w czasie którego ocenia aktywność jajników i wygląd endometrium. Specjalista informuje kobietę, gdy dojdzie do uwolnienia komórki jajowej.
