Czym jest pępkowe i skąd pochodzi ten zwyczaj?
Dziś pępkowe to okazja do zorganizowania przez młodego tatę imprezy przy grillu, w pubie lub w domu (kiedy żona żona lub partnerka nadal przebywa z dzieckiem w szpitalu) i wzniesienie toastu za nowe życie. Kiedyś jednak takie spotkanie znaczyło dużo więcej – pełniło funkcję niemal magiczną. Typowy rytuał przejścia.
Badacze zgodnie twierdzą, że każda wielka zmiana w strukturze społecznej – a przyjście na świat nowego członka rodziny do takich należy – wymagała i wymaga nadal specjalnej oprawy. Dawniej wierzono, że huczne świętowanie ma zapewnić dziecku pomyślność. Chodziło o to, by „przepić” zdrowie maluszka, co w kulturze ludowej miało odganiać złe moce. Jeśli ojciec dziecka nie ugościł odpowiednio sąsiadów i znajomych, mogło to zwiastować, że potomek będzie chorowity. To właśnie z tych lęków zrodziło się powiedzenie, że „pępowina musi zostać dobrze podlana”.
Dziś oczywiście nie wierzymy w demony czyhające na nieochrzczone dzieci, ale potrzeba spotkania z bliskimi, by uczcić sukces, jakim są szczęśliwe narodziny potomka, pozostała w nas silna. O ile w przypadku baby shower impreza skupia się na mamie maluszka, tak w organizacji pępkowego chodzi o tatę. To moment, w którym mężczyzna ogłasza światu, że został ojcem. I świat, w postaci jego kumpli, ma obowiązek to uznać.
A skąd pochodzi nazwa, jest również łatwe do domyślenia się. Pępkowe ma nawiązywać bezpośrednio do czynności odcięcia pępowiny. A symbolika? Pożegnanie się z tym przewodem łączącym dziecko z łożyskiem kończy oficjalnie okres ciąży i od tego momentu rozpoczyna się samodzielne życie noworodka. Zresztą można powiedzieć tak i w drugą stronę, że w tym momencie rodzice stają się naprawdę rodzicami.
Przeczytaj również:
Formalności po porodzie – sprawy urzędowe po urodzeniu dziecka
Historia i tradycja pępkowego w Polsce
W polskim kontekście historycznym pępkowe było imprezą wyłącznie męską i wynikało to z czystej pragmatyki i ówczesnych obyczajów medycznych. Młoda mama, kiedy wydała na świat potomka, przebywała w połogu i często była oddzielona od reszty domowników, by odpocząć i nabrać sił. Wtedy tata przejmował rolę gospodarza i zapraszał do domu sąsiadów.
W literaturze etnograficznej znajdziemy opisy biesiad, podczas których wznoszono toast za „nowego obywatela”. Pępkowe traktowano jako formę wkupnego do grona „poważnych” ojców. Świeżo upieczony tata musiał udowodnić, że potrafi zadbać o gości, co miało być dobrym prognostykiem jego opiekuńczości względem rodziny.
Co ciekawe, w niektórych regionach istniał też zwyczaj sadzenia drzewa z okazji narodzin dziecka. W przypadku pojawienia się na świecie chłopca – był to dąb, gdy urodziła się dziewczynka – lipa. Choć forma ewoluowała, rdzeń męskiej imprezy po urodzeniu dziecka pozostał ten sam – to radość z kontynuacji rodu.
Kiedy wyprawia się pępkowe?
Dominuje jedna, bardzo konkretna zasada co do tego, kiedy powinno się zorganizować pępkowe, a mianowicie najlepiej zrobić to wtedy, kiedy mama i dziecko są jeszcze w szpitalu. Dlaczego? To proste. Po powrocie do domu młodzi rodzice będą potrzebować ciszy, sterylności i przede wszystkim snu. Impreza w domu, w którym śpi kilkudniowy maluch, to pomysł karkołomny i, mówiąc wprost, mało rozsądny.
Najczęściej więc spotkanie w męskim gronie odbywa się w pierwszą lub drugą dobę po porodzie. Świeżo upieczony ojciec, targany emocjami (od euforii po przerażenie nową rolą), zwołuje męskich członków rodziny i przyjaciół, by wspólnie cieszyć się tą chwilą. Jest w tym pewna logika – dom jest jeszcze pusty, a mężczyzna potrzebuje rozładować napięcie, które gromadziło się w nim przez 9 miesięcy oczekiwania.
Zdarza się coraz częściej, że panowie czekają kilka dni z organizacją takiej imprezy, aż pierwsze emocje opadną. Wolą być ze swoją rodziną w tych pierwszych chwilach, a pępkowe przekładają na późniejszy termin. Wtedy takie wydarzenie organizowane jest raczej w pubie lub w innym miejscu.
Przeczytaj również:
Urlop tacierzyński – czym jest, ile trwa, kiedy przysługuje? Urlop tacierzyński a ojcowski
Czy na pępkowe przychodzą też kobiety?
Jeśli spojrzeć na tradycje to nie, kobiety nie uczestniczyły w tym rytuale. Pępkowe było azylem dla mężczyzn. Jednak świat się zmienia. Dziś pępkowe to po prostu męska odpowiedź na baby shower i coraz częściej w spotkaniach uczestniczą też kobiety – siostry, kuzynki, koleżanki z pracy. Jeśli impreza odbywa się w pubie, podział płciowy właściwie zanika.
Jeśli jednak ktoś chce zorganizować pępkowe w klasycznym, męskim gronie, nikt nie powinien mieć o to pretensji. To czas na męskie rozmowy o rodzicielstwie, o tym, jak odnaleźć się w nowej roli, i o strachu przed tym, co dalej. Tak, mężczyźni też się boją i też potrzebują się wygadać. Kobiety mają swój czas z koleżankami (zazwyczaj wcześniej albo dużo później, po połogu, gdy dojdą do siebie po porodzie). Wtedy odbywa się tzw. wizyta u noworodka, która ma zupełnie inny charakter. Spokojniejszy. Z herbatą zamiast alkoholu.
Prezent na pępkowe – dla taty
Wybierając prezent na pępkowe dla głównego bohatera zamieszania (i nie, nie jest nim noworodek, tylko w tym wypadku świeżo upieczony ojciec), warto postawić na coś, co mu się realnie przyda lub będzie świetną pamiątką.
Zapomnijmy o śmiesznych krawatach, lepiej postawić na konkrety, np.;
zestaw przetrwania, czyli dobra kawa (dużo kawy!), powerbank, a może voucher na jedzenie z dostawą? Nowy rodzic przez najbliższe miesiące będzie funkcjonował w trybie awaryjnym;
coś dla relaksu, np. wysokiej jakości trunek (do odłożenia na później), książka o tym, jak nie być beznadziejnym ojcem (napisana z przymrużeniem oka), albo po prostu gra na konsolę, jeśli wiadomo, że będzie miał te 15 minut wolnego w nocy;
symboliczne drzewko do zasadzenia. Jeśli taki tata ma ogród, zasadzenia rośliny to gest, który przetrwa dekady. To na pewno prezent z duszą.
Prezent na pępkowe – dla dziecka
Mimo że to impreza taty, dziecko nie może zostać pominięte. Tutaj królują praktyczne upominki.
pieluchy w każdej ilości, bo nigdy, ale to nigdy nie będzie ich za dużo. To waluta twardsza niż złoto;
ubranka, np. body z napisem „Kocham tatę” to klasyk, ale lepiej kupić od razu rozmiar 68 lub 74. Noworodki rosną szybciej niż inflacja, a ubranek w rozmiarze 56 rodzice mają zazwyczaj zapas na trzy lata z góry;
zabawki i akcesoria, jak misie szumisie, gryzaki, zestawy do pielęgnacji czy kocyki. Pieluszki bambusowe też zawsze się sprawdzą.
Przeczytaj również:
Depresja poporodowa u mężczyzn
Jak zorganizować pępkowe w domu?
Przyjęcie jak przyjęcie, tu wiele zależy od preferencji, zarówno gospodarza, jak i zaproszonych gości. Warto przygotować przestrzeń tak, by każdy czuł się swobodnie. Jeśli w gronie są inni tatusiowie, tematów do rozmów nie zabraknie. Będą rady dotyczące opieki, anegdoty o braku snu i licytacja, czyje dziecko szybciej przespało noc.
Logistyka samej imprezy też powinna być prosta. Przekąski typu finger food, pizza zamówiona na telefon, zimne napoje. Nie ma sensu bawić się w trzydaniowy obiad. Chodzi o bycie razem, o wspólną radość, a nie o stanie przy garach.
Jeśli ojciec decyduje się zorganizowanie pępkowego w domu, musi pamiętać o jednej najważniejszej zasadzie, a mianowicie o posprzątaniu mieszkania, zanim mama wróci ze szpitala. To nie podlega dyskusji.
I jeszcze jedno – umiar! To słowo klucz. Pępkowe to nie wieczór kawalerski. Mężczyzna musi być w stanie następnego dnia pojechać do szpitala, odebrać żonę i bezpiecznie dowieźć potomka do domu. Odpowiedzialność zaczyna się teraz.
