Meningokoki typu B – dlaczego są tak groźne?
Meningokoki typu B (Neisseria meningitidis serogrupy B) są szczególnie groźne, ponieważ mogą wywoływać ciężkie, gwałtownie przebiegające zakażenia inwazyjne, takie jak sepsa i zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, które w krótkim czasie mogą prowadzić do trwałych powikłań neurologicznych, amputacji kończyn, a nawet zgonu.
Choroba często zaczyna się niespecyficznymi objawami przypominającymi infekcję wirusową, co utrudnia wczesne rozpoznanie i szybkie leczenie. Ze względu na nieprzewidywalny i szybki przebieg choroby, kluczowe znaczenie w profilaktyce ma szczepienie ochronne przeciwko meningokokom typu B.
Bexsero – jak działa szczepionka przeciw meningokokom typu B?
Produkt Bexsero (1 ampułko-strzykawka 0,5 ml) jest przeznaczony do aktywnego uodparniania osób od 2. miesiąca życia wzwyż w celu ochrony przed inwazyjną chorobą meningokokową wywoływaną przez Neisseria meningitidis serogrupy B. Podejmując decyzję o szczepieniu, należy uwzględnić różnice w częstości występowania choroby w poszczególnych grupach wiekowych, a także zmienność epidemiologiczną antygenów szczepów meningokoków grupy B w zależności od regionu geograficznego.
Szczepienie przeciwko rotawirusom – kiedy, czy jest obowiązkowe? Schemat szczepienia
Szczepienie przeciwko rotawirusom – kiedy, czy jest obowiązkowe? Schemat szczepienia
Schemat szczepień – ile dawek i w jakich odstępach?
Ilość dawek szczepionki i odstępów między nimi zależy od wieku dziecka.
Niemowlęta 2–5 miesięcy:
Schemat obejmuje 3 dawki podstawowe oraz 1 dawkę przypominającą.
Pierwszą dawkę podaje się w 2. miesiącu życia, kolejne co najmniej co 1 miesiąc. Dawka przypominająca podawana jest między 12. a 23. miesiącem życia. Dotychczas nie określono bezpieczeństwa i skuteczności szczepionki Bexsero u dzieci poniżej 8. tygodnia życia.Niemowlęta 6–11 miesięcy (nieszczepione):
Podaje się 2 dawki podstawowe w odstępie minimum 2 miesięcy oraz dawkę przypominającą w drugim roku życia, nie szybciej niż 2 miesiące po drugiej dawce.Dzieci 12–23 miesiące:
Schemat obejmuje 2 dawki podstawowe (odstęp ≥2 miesiące) oraz dawkę przypominającą podaną 12–23 miesiące po drugiej dawce.Dzieci 2–10 lat:
Podaje się 2 dawki w odstępie co najmniej 2 miesięcy.Młodzież (≥11 lat) i dorośli:
Zalecane są 2 dawki szczepionki w odstępie minimum 1 miesiąca.Dorośli powyżej 50 lat:
Brak wystarczających danych – decyzję o szczepieniu należy skonsultować z lekarzem.
W przypadku wątpliwości dotyczących szczepienia Bexsero należy zwrócić się do lekarza lub pielęgniarki.
Kto znajduje się w grupie ryzyka i wymaga szczególnej ochrony?
Do grupy szczególnego ryzyka zakażenia meningokokami, zwłaszcza grupy B, należą przede wszystkim niemowlęta i małe dzieci, u których ryzyko zachorowania oraz ciężkiego, gwałtownego przebiegu choroby jest największe, szczególnie w pierwszych dwóch latach życia.
Podwyższone ryzyko dotyczy także młodzieży i młodych dorosłych, zwłaszcza w wieku nastoletnim i studenckim, co wiąże się z częstym przebywaniem w dużych skupiskach ludzi, takich jak szkoły, internaty czy akademiki.
Szczególnej ochrony wymagają również osoby z obniżoną odpornością, w tym pacjenci z wrodzonymi lub nabytymi niedoborami układu immunologicznego, osoby bez śledziony lub z jej niewydolnością, chorzy z zaburzeniami układu dopełniacza oraz pacjenci leczeni immunosupresyjnie.
Do grupy ryzyka zaliczają się także osoby mające bliski kontakt z chorym na inwazyjną chorobę meningokokową, personel medyczny narażony na kontakt z meningokokami oraz osoby podróżujące lub przebywające w regionach o zwiększonej zachorowalności, ponieważ zakażenie może mieć u nich ciężki i zagrażający życiu przebieg.
Szczepienie przeciw odrze, śwince, różyczce dla dziecka
Szczepienie przeciw odrze, śwince, różyczce dla dziecka
Kobiety w ciąży oraz karmiące piersią
Potencjalne ryzyko stosowania produktu u kobiet w ciąży nie zostało jednoznacznie określone, jednak w sytuacji istotnego zagrożenia zakażeniem meningokokowym lekarz może zalecić zastosowanie szczepionki Bexsero. Przed podjęciem decyzji o szczepieniu w okresie karmienia piersią należy indywidualnie ocenić bilans potencjalnych korzyści i możliwego ryzyka.
Czy Bexsero można podawać razem z innymi szczepionkami?
Bexsero może być podawane jednocześnie z rutynowymi szczepionkami (mono- i skojarzonymi) przeciw m.in. błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowemu), Hib, polio (inaktywowanemu), WZW B, pneumokokom, MMR oraz ospie wietrznej. Badania kliniczne wykazały, że jednoczesne podanie nie pogarsza odpowiedzi immunologicznej, a obserwowane drobne różnice w poziomie przeciwciał nie mają znaczenia klinicznego.
Równoczesne szczepienie częściej wiąże się jednak z gorączką i odczynami miejscowymi, dlatego – jeśli to możliwe – zaleca się podawanie szczepionek osobno. Profilaktyczne stosowanie paracetamolu zmniejsza gorączkę i nie wpływa na skuteczność szczepień. Inne leki przeciwgorączkowe nie były oceniane.
Nie badano jednoczesnego podawania Bexsero z innymi szczepionkami niż wymienione, a w przypadku równoczesnego podawania należy wstrzykiwać je w różne miejsca.
Szczepionka DTP – szczepienie błonica-tężec-krztusiec
Szczepionka DTP – szczepienie błonica-tężec-krztusiec
Reakcje po szczepieniu
W przypadku niemowląt i dzieci do 2. roku życia najczęściej obserwowane skutki uboczne to: tkliwość i zaczerwienienie w miejscu wkłucia, gorączka oraz drażliwość. Gorączka występowała częściej, gdy Bexsero podawano jednocześnie ze standardowymi szczepionkami niż przy podaniu oddzielnym, co wiązało się także z częstszym stosowaniem leków przeciwgorączkowych. Przy podaniu osobnym częstość gorączki była podobna do tej po innych szczepieniach niemowlęcych. Miała ona zwykle łagodny, przewidywalny przebieg i ustępowała w ciągu doby.
U młodzieży i dorosłych najczęstszymi działaniami niepożądanymi były: ból w miejscu wstrzyknięcia, stwardnienie skóry, złe samopoczucie i ból głowy.
Z lekarzem warto skontaktować się niezwłocznie, jeśli wystąpią objawy sugerujące reakcję alergiczną, takie jak nagła wysypka, pokrzywka, obrzęk twarzy, ust lub języka, trudności w oddychaniu, świszczący oddech czy nagłe osłabienie – są to objawy rzadkie, ale wymagające pilnej oceny.
Konsultacja jest również wskazana, gdy pojawi się wysoka gorączka (powyżej 39°C) lub gorączka, która utrzymuje się dłużej niż 48 godzin, albo nie reaguje na leczenie przeciwgorączkowe. U niemowląt szczególną uwagę należy zwrócić na trudne do ukojenia, długotrwałe płacze, wyraźną apatię, brak reakcji na bodźce, znaczne osłabienie, odmowę jedzenia lub picia czy objawy odwodnienia.
Z lekarzem należy się także skontaktować, jeśli w miejscu wstrzyknięcia dojdzie do narastającego, silnego bólu, dużego obrzęku, zaczerwienienia przekraczającego kilka centymetrów, pojawi się ropa lub objawy zakażenia miejscowego. Niepokojące są również drgawki, utrata przytomności, sztywność karku czy inne objawy neurologiczne.
Cena i refundacja w Polsce
W Polsce szczepionka Bexsero przeciw meningokokom grupy B nie jest refundowana przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ). Nie należy do szczepień obowiązkowych, więc trzeba za nią zapłacić samemu i wykupić ją na receptę.
Ile zapłacisz? Cena jednej dawki Bexsero zależy od apteki i miejsca zakupu – zwykle waha się w granicach około 380–500 zł za jedną ampułkostrzykawkę. W zależności od kliniki czy placówki medycznej koszt podania szczepionki (sam zabieg) może być dodatkowo płatny.
