Zasady żywienia zdrowych niemowląt – co zalecają eksperci?
Według Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci oraz wytycznych ESPGHAN, podstawą żywienia niemowląt pozostaje mleko matki. Dziecko karmione piersią otrzymuje idealny zestaw składników odżywczych wspierających prawidłowy rozwój: mózgu, układu nerwowego i odpornościowego.
Mleko matki zawiera nie tylko białka i kwasy tłuszczowe, ale także: przeciwciała, hormony i oligosacharydy korzystnie wpływające na mikrobiotę jelitową.
Jeśli z jakiegoś powodu karmienie piersią nie jest możliwe, lekarze zalecają stosowanie mleka modyfikowanego, którego skład jest ściśle określony przez przepisy Unii Europejskiej. Każde mleko modyfikowane – niezależnie, czy oparte na bazie mleka krowiego, czy koziego – musi zawierać odpowiednią ilość: białka, tłuszczów, witamin, minerałów i kwasów tłuszczowych DHA, wspierających rozwój wzroku dziecka i dojrzewanie układu nerwowego.
Przeczytaj również:
Karmienie butelką – jak robić to dobrze?
Naturalne mleko kozie dla niemowląt – czy to dobry wybór?
Nie. Naturalne, czyli nieprzetworzone mleko kozie, nie nadaje się do żywienia niemowląt. Ma zbyt wysokie stężenie soli mineralnych, które może obciążać nerki, a jednocześnie zbyt mało: kwasu foliowego, witaminy B12 i witaminy D.
Zbyt wczesne podawanie pełnego mleka koziego może prowadzić do: niedokrwistości z niedoboru kwasu foliowego, zaburzeń gospodarki elektrolitowej i niedożywienia.
Eksperci zalecają, by nie podawać niemowlętom poniżej 12. miesiąca życia ani pełnego mleka koziego, ani pełnego mleka krowiego. W żywieniu małych dzieci niezmiernie ważne jest, by produkty były dostosowane do ich potrzeb. Niemowlęta w pierwszych miesiącach życia rozwijają się wyjątkowo intensywnie, co wymaga dostarczania określonych składników odżywczych w diecie.
Przeczytaj również:
Jogurty dla dzieci – od kiedy, jakie wybierać, przepisy
Uczulenie na białka mleka krowiego – co oznacza dla dziecka?
Alergia na białko mleka krowiego to jedna z najczęstszych nietolerancji pokarmowych w pierwszym roku życia. Objawy mogą obejmować: wysypkę, kolki, wymioty, biegunkę, a czasem nawet reakcje alergiczne o cięższym przebiegu. Uczulenie nie ma nic wspólnego z nietolerancją laktozy – w tym przypadku układ odpornościowy dziecka reaguje na białka mleka krowiego, takie jak kazeina czy β-laktoglobulina.
Wbrew popularnym opiniom, mleko kozie nie jest rozwiązaniem dla takich dzieci. Białka mleka koziego mają podobną budowę do białek mleka krowiego, co powoduje reakcje krzyżowe.
U dziecka z alergią na białka mleka krowiego wypicie mleka koziego może wywołać te same objawy, a w skrajnych przypadkach – doprowadzić do hospitalizacji.
Modyfikowane mleko kozie – jaki ma skład?
Modyfikowane mleko kozie to produkt powstały na bazie białek mleka koziego, które zostały dostosowane do potrzeb niemowląt. Skład mleka modyfikowanego regulują ścisłe normy unijne – oznacza to, że każde mleko początkowe (niezależnie od źródła białka) musi zapewniać prawidłowy rozwój dziecka.
Mleko kozie modyfikowane zawiera zbilansowane ilości: białka, tłuszczów i węglowodanów, a także witaminy (m.in.: witamina D, B12, kwas foliowy) i minerały, takie jak wapń, żelazo, cynk czy magnez.
Tłuszcz pochodzi z mieszaniny olejów roślinnych – często używany jest olej: palmowy, rzepakowy i słonecznikowy, by uzyskać proporcje kwasów tłuszczowych zbliżone do mleka kobiecego.
Mleko kozie modyfikowane może też zawierać dodatki korzystnie wpływających na mikrobiotę jelitową – prebiotyki, probiotyki, synbiotyki i kwasy tłuszczowe DHA wspierające rozwój mózgu i wzroku dziecka.
Przeczytaj również:
Jak zadbać o mikrobiom dziecka?
Mleko modyfikowane kozie – czy jest bezpieczną alternatywą dla dzieci z nietolerancją laktozy?
Nie. Choć mleko modyfikowane kozie jest bezpieczne i może stanowić alternatywę dla mleka modyfikowanego na bazie mleka krowiego u zdrowych niemowląt, nie jest odpowiednie dla dzieci z nietolerancją laktozy.
Modyfikowane mleko kozie zawiera laktozę w podobnych ilościach jak mleko modyfikowane krowie. Dzieci z nietolerancją laktozy wymagają specjalnych preparatów bezlaktozowych, które nie zawierają tego cukru mlecznego.
Z kolei u niemowląt z alergią na białka mleka krowiego konieczne jest stosowanie hydrolizatów o znacznym stopniu hydrolizy lub mieszanek aminokwasowych. Kozie mleko – nawet modyfikowane – nie jest bezpiecznym rozwiązaniem w tej grupie, ponieważ zawiera podobne białka i może wywołać reakcje alergiczne.
Przeczytaj również:
Alergia na sierść (alergia na kota i uczulenia na psa u dziecka) – przyczyny, objawy, leczenie
Czy mleko kozie jest zdrowsze od krowiego?
Pod względem wartości odżywczych mleko kozie i mleko krowie są do siebie zbliżone. Mleko kozie zawiera nieco więcej: wapnia, fosforu i potasu, ale także więcej sodu, co przy nadmiernym spożyciu może obciążać nerki. Kozie mleko jest też bogatsze w średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe, które są łatwiej przyswajane przez organizm dziecka. Nie można jednak powiedzieć, że jest „zdrowsze”.
Zarówno mleko krowie, jak i kozie dostarczają cenne składniki, ale w diecie niemowlęcia do 12. miesiąca życia powinny występować wyłącznie w formie modyfikowanej.
W przypadku starszych dzieci mleko kozie może być ciekawym urozmaiceniem diety, jeśli jest dobrze tolerowane. Należy jednak pamiętać, że nie zastępuje ono mleka matki ani modyfikowanego mleka krowiego w 1. roku życia.
Czy mleko kozie dla dziecka trzeba gotować?
Jeśli chodzi o pełne mleko kozie dostępne w sprzedaży, przed podaniem starszym dzieciom zawsze należy je przegotować. Gotowanie niszczy ewentualne drobnoustroje i poprawia bezpieczeństwo produktu. Mleko modyfikowane kozie nie wymaga gotowania – przygotowuje się je zgodnie z instrukcją producenta, rozpuszczając proszek w przegotowanej – ale nie wrzącej – wodzie.
