Jak odróżnić torbiel od guza?
Tkanka piersi u kobiet to obszar bardzo aktywny hormonalnie. U większości młodych kobiet w wieku przedmenopauzalnym mogą pojawić się wyczuwalne zgrubienia lub grudki, które wcale nie oznaczają poważnych nieprawidłowości, ani tym bardziej nowotworu złośliwego. Niektóre zmiany mogą pojawiać się i znikać, co jest naturalnym następstwem przemian hormonalnych lub predyspozycji genetycznych. Regularne badanie grup podwyższonego ryzyka powinno więc być wprowadzane rutynowo.
W obrębie piersi rozwinąć się mogą m.in.: torbiel, tłuszczak, włókniak, lub gruczolakowłókniak.
Jedną z najczęściej wykrywanych zmian w piersiach są torbiele. W wielu wypadkach wykrywane są one zupełnie przypadkiem, podczas rutynowych badań diagnostycznych, ponieważ nie dają żadnych niepokojących objawów ani dolegliwości bólowych. Czasami obecność torbieli daje symptomy w postaci wzmożonego napięcia skóry i wrażliwości na dotyk jednej lub obu piersi, nasilających się przed miesiączką. Jedynym pewnym sposobem jednak, aby odróżnić torbiel od guza litego jest wykonanie badania ultrasonograficznego piersi.
Przeczytaj również:
USG piersi – jak wygląda badanie, czy wolno robić je w ciąży i podczas karmienia?
Co jest przyczyną powstawania torbieli w piersiach?
Torbiele mogą pojawić się u kobiet w każdym wieku, nawet u dziewczynek w okresie dojrzewania. Szacuje się, że częstotliwość ich występowania rośnie wraz z wiekiem, i u kobiet powyżej 70. roku życia sięga nawet ponad 90 procent.
Pod względem rozmiaru wykrywanych zmian, klasyfikuje się 2 typy torbieli:
- mikrotorbiele – guzki na tyle niewielkie, że pozostają niewyczuwalne palpacyjnie, a zwykle są wykrywane przypadkiem przez badanie ultrasonograficzne lub inne badanie obrazowe (jak mammografia metodą rezonansu magnetycznego);
- makrotorbiele – większe zmiany wyczuwalne w badaniu manualnym. Guzki takie mogą osiągać średnicę średnio od 2–5 cm.
Powstawanie torbieli jest następstwem działania hormonów, głównie wahania poziomu estrogenów i progesteronu, ale też prolaktyny czy hormonów tarczycy w cyklu życia kobiety. Niektóre badania wskazują, że występują one częściej u kobiet bezdzietnych, stosujących długotrwale leki hormonalne, lub u których w przeszłości występowały choroby piersi. Na tworzenie torbieli mogą też mieć wpływ stosowane metody hormonalnej antykoncepcji.
Torbiel tworzy się w zablokowanych przewodach mlecznych, na skutek przerostu gruczołów i tkanki łącznej. Nadmierny podział komórek nabłonka powoduje zarośnięcie światła przewodu mlecznego, co powoduje gromadzenie płynu, a z czasem wytworzenie torbieli zastoinowej. Charakterystyczną cechą torbieli, odróżniającą ją od innych guzków, jest właśnie jej wypełnienie cieczą, która widoczna jest w postaci wyraźnego kontrastu w diagnostycznych badaniach obrazowych. Pod względem budowy wyróżnia się także torbiele proste oraz torbiele złożone – gdzie pęcherzyk wypełniony jest gęstszym płynem i może zawierać wewnątrz fragmenty tkanek. Cechy te mogą być uwidocznione wyłącznie w bardziej szczegółowych badaniach.
Jakie guzki w piersiach są niebezpieczne?
Proste torbiele to najczęściej występujące łagodne zmiany piersi o charakterze rozrostowym. Ich występowanie zazwyczaj nie zwiększa ryzyka nowotworu złośliwego. Najprawdopodobniej lekarz zaleci jednak obserwację zgrubienia co 3 lub 6 miesięcy, gdzie w badaniu USG oceniane będą typowe cechy torbieli prostej, jak:
- cienkie, gładkie ściany;
- wyraźne odgraniczenie od sąsiadujących tkanek;
- jednorodne wypełnienie płynem;
- brak unaczynienia.
Bardziej niepokojące dla lekarza będą torbiele złożone, których wnętrze jest niejednorodne, mogą też występować przegrody, dzielące torbiel na kilka części. Guzki takie cechują się też nieregularną i znacznie grubszą ścianą, w porównaniu do torbieli prostych.
Potencjalnie niebezpieczne mogą być też wszelkie zmiany szybko rosnące oraz twarde zgrubienia, które w badaniu palpacyjnym pozostają nieruchome i nieprzesuwalne, a w badaniu USG prezentują litą strukturę i nieregularny kształt. W sytuacji uwidocznienia tego typu zmian specjalista z pewnością zleci poszerzoną diagnostykę, w tym najprawdopodobniej wykonanie biopsji gruboigłowej wykonywanej w znieczuleniu miejscowym. Technika ta umożliwia pobranie fragmentu tkanki z wnętrza zmiany, który zostaje przekazany do badania histopatologicznego. Na jego podstawie można określić charakter zmiany (nowotwór łagodny lub złośliwy), stopień jej zaawansowania i dalsze strategie leczenia.
Co zrobić jak wykryje się guza w piersi?
Guzek w piersi bardzo często zostaje wykryty przez pacjentkę podczas kąpieli lub jej partnera w czasie współżycia i stanowi źródło dużego dyskomfortu psychicznego. Takie zmiany najczęściej stanowią przyczynę zgłoszenia do onkologa. Warto jednak pamiętać, że nie każde zgrubienie ma podłoże nowotworowe i należy ocenić też inne objawy, o które z pewnością zapyta lekarz podczas wywiadu klinicznego.
Bezwzględnie trzeba zgłosić się do specjalisty, jeśli równolegle z guzkiem w piersi występuje:
- powiększenie okolicznych węzłów chłonnych;
- zmiana wyglądu brodawki sutkowej (wklęśnięcie, nadmierne uwypulklenie);
- zmiany skórne wokół brodawki sutkowej (zmiana wyglądu i struktury skóry);
- wyciek płynu lub krwi z brodawki (przy braku laktacji);
- obrzęk, zaczerwienienie, swędzenie i zwiększona temperatura (uczucie „gorąca”);
- niewystępująca dotąd asymetria piersi.
Specjalistą, do którego kobiety zgłaszają się w pierwszej kolejności jest zwykle lekarz ginekolog. Podczas badania pacjentki klinicysta powinien ocenić zmianę palpacyjnie, zbadać węzły chłonne pachowe, wykonać szczegółowy wywiad dotyczący m.in. regularności cykli i daty ostatniej miesiączki u kobiety, zlecić jej podstawowe badania, a także zadecydować o dalszej diagnostyce lub skierowaniu do specjalisty onkologa.
Aby uniknąć niepotrzebnego stresu i zbyt późnego wykrycia niepokojących zmian, piersi należy badać regularnie, najlepiej co miesiąc, kilka dni po ustaniu miesiączki. Przy obecnym rozwoju medycyny, wyłapywanie wczesnych zmian, w tym zdiagnozowanie nawet złośliwych guzów, daje ogromne szanse na skuteczną terapię.
Guzki w piersiach – wideo
