Kto może zdecydować się na poród domowy?
Na poród w domu mogą zdecydować się tylko te kobiety, których ciąża przebiega fizjologicznie, czyli prawidłowo i bez żadnych niepokojących objawów. Zgodę na poród domowy powinien wyrazić lekarz prowadzący ciążę, na podstawie aktualnych wyników badań. Jedną z najważniejszych wytycznych jest w tym przypadku oszacowanie masy urodzeniowej dziecka oraz określenie położenia płodu. Można to zrobić na podstawie badania USG.
Poród domowy jest możliwy wyłącznie przy położeniu główkowym oraz masie płodu poniżej 4 kg.
Poród w domu – jak się do niego przygotować?
Zdecydowanie najważniejszą kwestią jest wybór położnej. Powinna być to osoba doświadczona i wyspecjalizowana w przyjmowaniu porodów domowych. Najlepiej wybrać położną z polecenia lub zasięgnąć opinii na lokalnym, internetowym forum dla mam, które urodziły swoje dzieci w domu. Tego typu grupy dyskusyjne bez trudu można znaleźć w social mediach.
Położna, którą poprosimy o opiekę w czasie porodu, z pewnością przekaże listę rzeczy, które trzeba przygotować na ten szczególny dzień. Potrzebne będą między innymi:
- papierowe ręczniki,
- podkłady medyczne,
- duże podpaski higieniczne,
- jałowe gaziki,
- lignina,
- spirytus salicylowy,
- folia ochronna na materac,
- zaciskacz do pępowiny,
- worki na odpady.
Po urodzeniu dziecka należy wykonać obowiązkowe testy przesiewowe i szczepienia ochronne. Może je przeprowadzić położna środowiskowa z wybranej przez nas przychodni. Konieczna będzie także wizyta u neonatologa, który dokładnie zbada maluszka.
Przeczytaj również:
Poród w wodzie – czy boli mniej? Gdzie w Polsce? Opinie
Rola położnej przy porodzie domowym
W trakcie porodu domowego położna jest jedynym przedstawicielem zespołu medycznego, który sprawuje opiekę nad ciężarną. Spoczywa na niej całościowa odpowiedzialność za zdrowie matki i dziecka. Doświadczona położna wspiera przyszłą mamę w I okresie porodu – podtrzymuje ją na duchu, dodaje otuchy, a także proponuje różne pozycje wertykalne, które usprawniają akcję porodową i łagodzą bóle porodowe.
W warunkach domowych nie ma możliwości podania znieczulenia zewnątrzoponowego czy zastosowania analgezji wziewnej. Wykorzystuje się przede wszystkim niefarmakologiczne metody łagodzenia bólu porodowego, takie jak np. immersja wodna, aromaterapia, zmiana pozycji ciała oraz masaż.
Położna uczestnicząca przy porodzie domowym odbiera poród i samodzielnie zaopatruje krocze, jeśli doszło do uszkodzenia tkanek. Specjalistka ocenia dziecko w skali Apgar, pomaga przy wydobyciu łożyska i sprawdza, czy popłód został wydalony w całości.
Ponadto musi dopilnować następujących formalności:
- wystawia zaświadczenia o urodzeniu dziecka, które jest niezbędne do zarejestrowania nowo narodzonego dziecka w Urzędzie Stanu Cywilnego właściwego dla miejsca zamieszkania rodziców;
- wypisuje Książeczkę Zdrowia Dziecka;
- wystawia Kartę Uodpornienia;
- wydaje świeżo upieczonej mamie zaświadczenie dla pracodawcy, które jest niezbędne w celu uzyskania urlopu macierzyńskiego.
Położna zostaje z mamą i dzieckiem przez 2-3 godziny po porodzie i w tym czasie pomaga przy pierwszym karmieniu piersią, odpowiada na pytania rodziców. Większość specjalistek kontynuuje opiekę nad położnicą jeszcze przez kilka dni po porodzie, wspierając młode mamy swoją wiedzą i doświadczeniem na temat prawidłowej pielęgnacji noworodka. Oprócz tego położna sprawdza, jak goi się krocze po porodzie i czy odchody połogowe mieszczą się w normie. Specjalistka dogląda także dziecka – ocenia, czy maluch prawidłowo chwyta pierś i czy dobrze przybiera na wadze.
Przeczytaj również:
Poród prywatny – co to jest, ile kosztuje?
Poród w domu – jest bezpieczny czy nie?
Starannie zaplanowany i prowadzony przez kompetentną położną poród domowy jest bezpieczny dla kobiet, u których ciąża przebiega prawidłowo. Warto jednak przygotować się na każdy scenariusz i na wszelki wypadek spakować torbę i zapewnić sobie awaryjny transport do szpitala.
Poród jest wydarzeniem nieprzewidywalnym i jeśli w trakcie porodu domowego położna zdecyduje, że trzeba udać się do placówki medycznej, nie należy z tym dyskutować.
Poród w domu – zalety i wady
Zdecydowanie największą zaletą porodu domowego jest większe poczucie bezpieczeństwa i komfort przyszłej mamy. Kobieta rodzi dziecko w środowisku, które dobrze zna i które jest dla niej przyjazne. Ponadto poród w domu jest mniej zmedykalizowany niż poród w szpitalu. Ciężarnej nie zakłada się wenflonu, nie podaje się oksytocyny w kroplówce – wszystko toczy się bez pośpiechu, w naturalnym rytmie. Jest to dla partnerów bardzo intymna chwila, której nie zakłócają oślepiające lampy na sali porodowej ani hałaśliwe grupki zaciekawionych studentów nauk medycznych, które są niemal zawsze obecne w szpitalach klinicznych.
A jakie są wady porodu domowego? Zdaniem lekarzy, którzy są w większości przeciwni tej formie rozwiązania ciąży, wadą jest brak możliwości uzyskania natychmiastowej pomocy medycznej w kryzysowej sytuacji. Zanim kobieta dotrze na oddział, mijają cenne minuty i jest to czas, w którym lekarze mogliby działać, gdyby pacjentka od początku była pod ich opieką. Warto dodać, że poród w domu nie jest refundowany przez NFZ, więc wszystkie koszty związane z jego organizacją, ponoszą rodzice.
Poród domowy – przeciwwskazania
Bezwzględnymi przeciwwskazania do porodu domowego są:
- choroby kardiologiczne matki;
- nadciśnienie indukowane ciążą,
- cukrzyca w ciąży,
- łożysko przodujące,
- nieprawidłowe ułożenie płodu,
- poronienie w wywiadzie,
- przebyte operacje ginekologiczne,
- ciąża wielopłodowa,
- zbyt duża masa płodu.
Poród domowy jest zwykle dopuszczalny od 37. do maks. 41.–42. tygodnia ciąży.
Przeczytaj również:
Cesarskie cięcie – wskazania. Jak się przygotować? Przebieg
Ile kosztuje poród w domu?
Na koszt porodu domowego składa się wyprawka (artykuły higieniczne) oraz prywatna opieka położnicza. Ceny wahają się w zależności od regionu oraz renomy położnej i zakresu jej wsparcia. Uśredniając, trzeba się przygotować na wydatek rzędu 2500-4500 zł. Przypominamy, że taka usługa nie jest refundowana przez NFZ.
Poród domowy w Polsce – dane i statystyki
Nie ma oficjalnych, systematycznie zbieranych statystyk dotyczących liczby porodów domowych w Polsce – szacunki wskazują, że stanowią one około 1 proc. wszystkich porodów w skali całego kraju, a ich liczba w ostatnich latach rośnie. Dla porównania, w warunkach pozaszpitalnych (czyli poza planowanym porodem domowym, np. w wyniku nagłego porodu) rodzi się w Polsce rocznie ok. 3000 dzieci, z czego około 600 to porody odbywające się w warunkach domowych.
Sytuacja systemowa wokół porodów domowych może się w najbliższym czasie zmienić – Ministerstwo Zdrowia pracuje nad wpisaniem porodów domowych oraz tzw. Domów Narodzin do koszyka świadczeń gwarantowanych NFZ, co oznaczałoby możliwość ich finansowania ze środków publicznych.
Rozwiązanie to ma być kierowane przede wszystkim do regionów, w których dojazd do najbliższej porodówki przekracza godzinę – co wiąże się z postępującą likwidacją oddziałów położniczych w Polsce.
