Co przygotować do pobrania moczu u niemowlaka?
Zanim zabierzesz się za rozpinanie bodziaka, zorganizuj najpierw stanowisko dowodzenia. Będziesz potrzebować kilku rzeczy, które warto mieć pod ręką:
pojemnik na mocz, koniecznie jałowy – kupisz go bez problemu w każdej aptece, ale często otrzymasz też w swojej poradni, jeżeli to ona zleca badanie;
woreczek na mocz (opcjonalnie) – jeśli czujesz, że złapanie strumienia będzie za dużym wyzwaniem, zaopatrz się w specjalny woreczek (woreczki na mocz dla niemowląt kupuje się w dwóch wariantach – osobno dla dziewczynek i chłopców);
przygotuj ciepłą wodę i łagodne mydło – przed pobraniem moczu należy umyć okolice intymne dziecka;
przygotuj marker lub naklejkę – pojemnik opisz czytelnie imieniem i nazwiskiem dziecka oraz dokładną godziną pobrania.
Jak pobrać mocz u niemowlaka krok po kroku?
Najlepszą opcją jest złapanie moczu ze środkowego strumienia bezpośrednio do kubeczka. Wiem, brzmi jak sport ekstremalny, ale uwierz – to wcale nie jest takie trudne, a daje pewność, że w laboratorium nie wyjdzie żaden zafałszowany odczyn czy przypadkowe bakterie ze skóry. Jak to zrobić?
Umyj ręce, żeby nie przenieść niepotrzebnych mikroorganizmów do próbki.
Przemyj okolice cewki moczowej dziecka ciepłą wodą i mydłem – zawsze od przodu do odbytu! U dziewczynek delikatnie rozchyl wargi sromowe, u chłopców przemyj okolice krocza i napletek (nic na siłę, nie odciągaj go!).
Osusz skórę. Użyj czystego ręcznika lub papierowego ręczniczka jednorazowego. Zostaw maluszka bez pieluszki.
Zastosuj sprawdzony trik. Dzieci uwielbiają siusiać przy zmianie temperatury albo po jedzeniu. Czekasz i nic? Odkręć kran w łazience – szum wody sprzyja stymulacji mikcji u niemowląt i potrafi zdziałać cuda w kilka chwil! Poproszenie kogoś o pomoc w trakcie karmienia też może ułatwić sprawę.
Kiedy niemowlę zacznie siusiać, pozwól, by pierwsza porcja poleciała na podkład, a dopiero po sekundzie podstaw pojemnik. Chodzi o złapanie moczu ze środkowego strumienia. I ważne – brzeg probówki nie może dotknąć skóry krocza.
Przeczytaj również:
Krew w kupce niemowlaka – czy to groźny objaw?
Jak pobrać mocz do woreczka u niemowlaka?
Kiedy, mimo prób, nie udaje się złapać moczu do probówki, z pomocą może przyjść rozwiązanie awaryjne, czyli woreczek. Woreczki na mocz stosowane są głównie u najmłodszych dzieci, gdy złapanie moczu bezpośrednio do kubka przechodzi w wielogodzinną batalię. Taki produkt można łatwo przykleić na suchą skórę dziecka, dopasowując go do anatomii malucha. Nie jest to jednak idealna metoda na każdą sytuację. Woreczek nadaje się wyłącznie do pobierania moczu do badania ogólnego. Ze względu na ryzyko zanieczyszczenia bakteriami bytującymi na skórze, woreczki na mocz nie nadają się do posiewu moczu. Jeśli lekarz zaleca posiew, konieczny będzie niestety pojemnik jałowy. Jeśli przykleisz woreczek na zbyt długo, wynik badania niemal na pewno pokaże fałszywie dodatni wynik.
Jeżeli wyniki są niejednoznaczne lub stan malucha jest poważny, lekarz może w warunkach szpitalnych zalecić cewnikowanie pęcherza albo nakłucie nadłonowe.
Ile moczu potrzeba do badania u niemowlęcia?
Do wykonania badania moczu (zarówno badania ogólnego moczu, jak i posiewu) wystarczy niewiele mililitrów. Standardowa instrukcja laboratorium mówi o ilości 50–100 ml próbki, ale nie panikuj – w przypadku niemowląt laboratoria przyjmą nawet mniejszą ilość (10–20 ml to często aż nadto).
Jak przechowywać mocz niemowlaka przed badaniem?
Dostarcz próbkę do punktu pobrań jak najszybciej – najlepiej w ciągu 1–2 godzin od momentu, gdy maluszek oddał mocz. Jeśli musisz chwilę odczekać, pojemnik powinien być szczelnie zakręcony i schowany do lodówki (jednak nie dłużej niż na 2–4 godziny).
Kiedy nie czekać na domową próbkę?
Są sytuacje, kiedy nie wolno tracić czasu na łapanie moczu w domu u małych dzieci (poniżej 2. roku życia). Jeśli występuje wysoka gorączka bez wyraźnej, uchwytnej przyczyny, maluszek jest wiotki lub odmawia picia – jedź do przychodni lub na SOR.
Badanie moczu jest rozstrzygające, gdy podejrzewane są zakażenia układu moczowego (ZUM), choroby nerek, a także cukrzyca czy inne zaburzenia metaboliczne. Sygnałem alarmowym jest zmiana koloru moczu, krwiomocz, nagły częstomocz (częste oddawanie moczu) czy widoczny ból i płacz podczas siusiania.
Przeczytaj również:
Krew w moczu u dziecka – jakie są przyczyny krwiomoczu u dzieci?
Najczęściej zadawane pytania
Czy można wycisnąć mocz z pieluchy? Absolutnie nie! Mocz nie nadaje się do badania, jeśli pochodzi z pieluszki – próbka będzie zanieczyszczona włóknami i bakteriami.
Czy próbkę pobrać wieczorem? Zaleca się pobranie moczu z pierwszej porannej mikcji, ale w pilnych sytuacjach mocz do badania u niemowląt pobiera się o dowolnej porze.
Czy woreczek nadaje się na posiew? Nie. Woreczek przyklejony do skóry łatwo ulega skażeniu bakteriami z krocza i okolic odbytu. Posiew z woreczka daje prawie zawsze fałszywie dodatni wynik (wykazuje bakterie, których nie ma w pęcherzu), co grozi niepotrzebnym podaniem dziecku antybiotyku.
Co zrobić, jeśli dziecko zrobiło siusiu podczas mycia? Napój malucha (podaj mleko lub wodę) i spróbuj ponownie za około 20–30 minut.
Czy można przelać mocz z woreczka? Nie przelewaj go. Woreczek zamykasz jego własnym paskiem klejącym i w takiej formie zbiórki moczu zanosisz do laboratorium.
Jak pobrać próbkę u dziewczynki/chłopca? Przy pojemniku jałowym łapanie wygląda tak samo u obu płci. W przypadku woreczka kupujesz dedykowany model – mocz dziewczynce łatwiej złapać w woreczek o szerszym wycięciu, a u chłopców z profilowanym miejscem na prącie.
