Mamazone

Jak dbać o niemowlę w upalne dni?

23 czerwca 2026
(pierwsza publikacja: 14 grudnia 2021)

Słupek rtęci zbliża się do 30 st. C? Maluchowi też jest gorąco. Jak dbać o dziecko podczas upałów? W jaki sposób nie dopuścić do przegrzania i zapobiec udarom? Trzeba zmienić sposób pielęgnacji i karmienia niemowlaka oraz harmonogram dnia. Powód? Skóra dziecka różni się od skóry osoby dorosłej – jest cieńsza, wrażliwsza, bardziej narażona na podrażnienia i oparzenia. Jak ją ochronić przed negatywnym wpływem słońca? Jakich kosmetyków używać, by zabezpieczyć cerę malucha? Co zrobić, by nie dopuścić do przegrzania dziecka?

niemowlę a upał
Fotolia

Niemowlę w upały – jak chronić dziecko przed przegrzaniem i odwodnieniem?

Małe dzieci są szczególnie podatne na poparzenia słoneczne, ponieważ u nich mechanizm obronny przed nadmiarem promieniowania ultrafioletowego nie jest w pełni wykształcony. Nawet skórę kilkulatka trzeba intensywnie chronić.

U małego dziecka szybciej dochodzi do przegrzania ciała, a nawet odwodnienia. Niemowlę nie potrafi jeszcze utrzymać stałej temperatury ciała (układ termoregulacji nadal się rozwija). Poza tym dziecko ma stosunkowo niewiele gruczołów potowych na skórze, przez co nie poci się wystarczająco mocno, by móc ochłodzić ciało. Dlatego wysoka temperatura otoczenia może wywołać u niego gorączkę, odwodnienie i udar słoneczny. Przegrzanie dziecka może być bardzo niebezpieczne. Podpowiadamy co zrobić, by do tego nie doszło.

Jak ubierać niemowlę podczas upałów?

Podczas upałów najchętniej zdjęlibyśmy z siebie wszystkie ubrania. Na szczęście w przypadku niemowlaka możemy tak właśnie zrobić.

Jeśli więc jesteście w domu, podczas zabawy pozostaw dziecko w samej pieluszce.

Jak ubierać niemowlaka do snu podczas upałów?

Połóż dziecko spać w samej pieluszce i przykryj je tylko pieluszką flanelową lub leciutkim bawełnianym kocem. Spokojnie, niemowlę nie zmarznie. To prawda, podczas snu organizm szybciej się ochładza, ale podczas letnich upałów wyziębienie dziecku nie grozi.

Jeśli jednak niepokoisz się, czy niemowlakowi nie jest za zimno, dotknij jego karku i piersi.

  • Wilgotne i bardzo ciepłe świadczą o tym, że dziecku jest za gorąco i warto flanelową pieluszkę zamienić na tetrową.
  • Jeśli są chłodne, wsuń na nóżki śpiącego malca bawełniane skarpetki albo okryj go drugą pieluszką.
  • Jeśli skóra dziecka jest lekko ciepła, to znak, że jest w sam raz.

Temperatury ciała dziecka nie sprawdzaj, dotykając stóp i dłoni, bo one zwykle są chłodne i jest to zupełnie prawidłowe.

By w upalne dni uniknąć przegrzania, zakładaj dziecku tylko bawełniane ubranka, żadnych koronek, guzików, suwaków ani ubrań ze sztucznymi dodatkami, które sprzyjają podrażnieniom. Możesz także zainwestować w odzież z filtrami UV – ubranka tego typu są już dostępne na polskim rynku.

Jaką pieluszkę zakładać dziecku w upały?

W upalne dni szczególnie ważne jest dbanie o suchość skóry dziecka w okolicy pieluszkowej. Wysoka temperatura i wilgoć mogą zwiększać ryzyko podrażnień oraz odparzeń, dlatego warto częściej zmieniać pieluszkę i dokładnie osuszać skórę podczas przewijania.

Niektóre dzieci dobrze tolerują pieluchy wielorazowe wykonane z bawełny lub bambusa, które zapewniają lepszą cyrkulację powietrza. Niezależnie od rodzaju pieluszki warto pozwolić dziecku przez kilka minut pozostać bez niej podczas przewijania.

Przed wyjściem na spacer i przed snem zawsze zmieniaj pieluszkę na suchą. W wilgotnym środowisku bakterie i inne drobnoustroje namnażają się szybciej, co zwiększa ryzyko podrażnień, odparzeń i infekcji skóry. Najważniejsza jest regularna zmiana pieluszek oraz utrzymywanie skóry dziecka w czystości i suchości.

Jak bezpiecznie spacerować z niemowlęciem podczas upałów?

W upalne letnie dni lepiej nie przebywać na słońcu w godzinach południowych. Najlepiej wyjść z maluchem na dwór rano lub po południu. Poranny spacer orzeźwi twoje dziecko i zaostrzy jego apetyt.

Przed wiosennymi i letnimi spacerami kup odpowiednie kosmetyki, przeznaczone dla dzieci. Nie smaruj malucha kremami dla dorosłych, ponieważ mogą one uczulić dziecko – skład chemiczny kremów dla skóry dojrzałej różni się od kosmetyków przeznaczonych dla dzieci. Posmaruj swoją pociechę około pół godziny przed wyjściem – twarz, ręce, szyję, małżowiny uszne, kark i wszystkie odkryte części ciała.

  1. W upalne dni wybieraj się z dzieckiem na spacer rano lub wieczorem (do 10.00 i po 17.00). W pozostałych godzinach lepiej zostawić dziecko w domu lub na zacienionym balkonie.
  2. Kiedy wychodzisz z dzieckiem na spacer, załóż mu tylko bawełniane albo lniane body z krótkim rękawem. Ubranie nie powinno mieć koronek, suwaków czy guzików w miejscach, w których mogłoby się odciskać lub uwierać (czyli np. u leżącego niemowlaka – na plecach). Podczas upałów skóra jest bardziej wrażliwa i podatna na podrażnienia. Poza tym obowiązkowym elementem dziecięcej garderoby jest lekka, bawełniana czapeczka lub chustka na głowę.
  3. Nie przykrywaj wózka kocem ani pieluszką, ponieważ ogranicza to przepływ powietrza i może prowadzić do przegrzania. Korzystaj z budki przeciwsłonecznej lub parasolki, dbając jednocześnie o odpowiednią wentylację.
  4. W upalne dni zrezygnuj ze spacerów z dzieckiem w nosidełku lub chuście, bo szybciej się zgrzeje i spoci.
  5. Podczas jazdy samochodem zakładaj na szyby osłonki przeciwsłoneczne.

Jak pielęgnować skórę dziecka latem?

Wieczorna kąpiel jest konieczna. Starannie myj ciało niemowlaka, zwracając szczególną uwagę na szyję, fałdki, pachy i pachwiny. W upalne dni, kiedy bardziej się pocimy, w tych miejscach lubi gromadzić się brud i bardzo łatwo o powstanie odparzeń i potówek. Warto też myć dziecku główkę częściej niż zwykle, nawet codziennie.

Do pielęgnacji skóry wybieraj kosmetyki o lekkiej konsystencji, która szybko się wchłania i nie pozostawia tłustej, grubej warstwy. Lepszy będzie lekki krem nawilżający o konsystencji żelu lub mleczko do ciała.

Czym smarować małe dziecko na słońce?

Na rynku dostępne są kremy z filtrami zabezpieczającymi przed promieniowaniem UVA i UVB. Promieniowanie UVA powoduje starzenie się skóry i alergie (także na słońce). UVB z kolei odpowiada za oparzenia, opalanie i powstawanie raka skóry. Sposób, w jaki skóra dziecka zareaguje na dawkę promieni, zależy od pogody, pory roku, temperatury powietrza, a także miejsca pobytu malca. Inaczej jego skóra zachowa się podczas wczasów nad morzem w Turcji, a inaczej podczas odpoczynku na Bornholmie. Dlatego konieczne jest stosowanie kosmetyków z odpowiednio wysokim filtrem. Podczas letnich spacerów wybieramy krem z filtrem o faktorze 50+.

Zawsze sprawdzaj termin przydatności kremu, którego używasz. Powinien mieć delikatną konsystencję i łagodny zapach. Jeśli twoje dziecko nie lubi smarowania, spróbuj zabawy w smarowanie – kropeczki i kreski czy indiańskie wzory na pewno rozśmieszą malucha, zwłaszcza jeśli przy okazji pomalujesz też siebie.

Pamiętaj, że wbrew obiegowej opinii nie istnieją preparaty w 100 proc. chroniące skórę człowieka przed słońcem.

Niemowląt nie wolno wystawiać na bezpośrednie działanie słońca

Skóra niemowląt jest bardzo cienka, a tym samym bardziej narażona na oparzenia słoneczne. Dlatego zawsze pół godziny przed wyjściem na spacer smaruj malucha kremem z wysokim filtrem przeciwsłonecznym. Nie wystawiaj go także na działanie promieni słonecznych – maluszki do szóstego miesiąca życia powinny przebywać wyłącznie w cieniu. Przegrzanie niemowlęcia może mieć katastrofalne skutki. Starsze dzieci również są narażone na udar cieplny, dlatego i je trzeba chronić przed słońcem.

Jak karmić niemowlę i małe dziecko w upalne dni?

Podczas upałów dziecko może mieć kiepski apetyt (tak jak ty). To normalne i nie powinno budzić twoich obaw. Jeśli ma już rozszerzoną dietę, podawaj mu lekkie posiłki (np. zupy – kremy), dużo warzyw i owoców. Pamiętaj, że teraz najważniejsze jest picie. Niemowlę karmione piersią może domagać się przystawiania do piersi częściej niż zwykle i pić jedynie przez chwilę – pierwsze krople mleka są bowiem bardziej wodniste i znakomicie gaszą pragnienie. Jeżeli na spacer z niemowlakiem idzie tata, zaopatrz go w butelkę z wodą lub z lekką herbatką dla niemowląt. Takie napoje koniecznie podawaj też dziecku karmionemu mlekiem modyfikowanym. Lepiej zrezygnuj ze słodkich soków, bo potęgują pragnienie. W zwykły dzień dziecko, które ma już rozszerzoną dietę o pokarmy stałe, powinno pić 100 – 120 ml płynów na każdy kilogram masy swego ciała. W upalny dzień – gdy naturalnie występuje wzmożone pragnienie – więcej.

Jakie są objawy odwodnienia u małych dzieci?

Pilnowanie ilości wypitej wody jest ważne podczas upałów, bo łatwo o odwodnienie organizmu. Jego główne objawy to:

  • zbyt rzadko oddawany mocz,
  • mocz o intensywnym kolorze i o intensywnym zapachu,
  • senność i apatia,
  • bardzo suche usta,
  • płacz bez łez,
  • zmniejszenie napięcia skóry.

Jeśli je zaobserwujesz, koniecznie jak najszybciej podaj dziecko picie i skontaktuj się z lekarzem.

Sposoby na ochłodzenie dziecka w upalne dni

  1. Klimatyzacja. Jeśli masz w domu klimatyzację, nie ulegaj pokusie mocnego wychładzania domu podczas upałów. Nie ustawiaj temperatury poniżej 23 stopni C. Możesz też używać wentylatora, ale nie kieruj strumienia powietrza na dziecko. Dobrze jest w okolicach wiatraczka powiesić mokre ręczniki, które nawilżą powietrze i tym samym lepiej ochłodzą pomieszczenie.
  2. Woda w sprayu. Zarówno podczas spacerów, jak i w domu możesz używać wody termalnej w sprayu do zwilżania ciała dziecka.
  3. Letnia kąpiel – w wodzie 28-33 st. C. Serwuj ją dziecku bez względu na porę dnia, najlepiej wtedy, gdy widzisz, że jest marudne i źle znosi upał. Taka kąpiel pozwoli także uniknąć ewentualnych infekcji skóry.
  4. Nawilżane chusteczki. Są niezawodne na spacerach podczas upałów. Niekiedy wystarczy przetrzeć nimi spocone rączki lub buzię niemowlaka, by poczuł się bardziej komfortowo.

Jak rozpoznać alergię na słońce u dziecka?

Słońce może też uczulać. Objawami alergii są:

  • zaczerwienienia,
  • pęcherzyki,
  • czasem swędzenie.

Ogólnie zdrowy maluch może skarżyć się na ból głowy, czasem pojawia się biegunka. Czym spowodowane jest uczulenie na słońce? To nadwrażliwość na działanie promieni ultrafioletowych, które podrażniają skórę.

W przypadku alergii na promienie słoneczne musisz chronić dziecko przed słońcem – pomogą bluzy z długim rękawem, kapelusze z dużym rondem, długie spodnie. Przykre objawy złagodzi smarowanie maścią z cynkiem lub pantenolem. Jeżeli skóra się łuszczy, zastosuj nawilżające preparaty po opalaniu. Nie jedź także na wakacje do ciepłych krajów, ponieważ tam promieniowanie słoneczne jest znacznie silniejsze.

Jakie są objawy udaru cieplnego u dziecka?

Niemowlę jest niespokojne, wymiotuje, ma suchą i zaczerwienioną skórę, gorączkę, przyspieszony oddech i szybsze bicie serca? To mogą być objawy udaru cieplnego. Nie zwlekaj z wezwaniem lekarza. W oczekiwaniu na pomoc połóż dziecko w chłodnym, zacienionym miejscu i rób okłady ręcznikiem zmoczonym chłodną wodą.

Dzieci są bardziej niż dorośli narażone na niebezpieczne skutki długiego przebywania na słońcu. W razie wystąpienia gorączki, mdłości, wymiotów, niepokoju u małego człowieka – skontaktuj się z lekarzem. Mogą to być objawy przegrzania. W tym czasie rób dziecku okłady ręcznikiem zmoczonym w chłodnej (ale nie zimnej) wodzie. Jeśli maluch ma przyspieszone tętno, wezwij pogotowie.

Bibliografia

Więcej o tym, jak dbamy o jakość naszych treści znajdziesz w Polityce Redakcyjnej Mamazone.pl.

  1. Polskie Towarzystwo Pediatryczne, Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Stanowisko ekspertów PTGHiŻD i PTP, „Standardy Medyczne/Pediatria”.
  2. Instytut Matki i Dziecka, Bezpieczeństwo dziecka podczas upałów – zalecenia dla rodziców, Warszawa, https://imid.med.pl.
Artykuł został pierwotnie opublikowany w dniu 14 grudnia 2021, a następnie zaktualizowany w dniu 23 czerwca 2026 zgodnie z aktualną wiedzą.

Więcej na ten temat