Nowy przedmiot w szkołach – czego dzieci nauczą się o zdrowiu?
Ministerstwo Edukacji podkreśla, że nowy przedmiot ma szerzyć postawy umożliwiające skuteczne dbanie o zdrowie fizyczne, psychiczne i społeczne na każdym etapie życia, rozwijać praktyczne kompetencje zdrowotne, a nie opierać się wyłącznie na teorii. Program obejmuje zagadnienia związane zarówno ze zdrowiem fizycznym, jak i psychicznym oraz społecznym.
Przykładowy program nauczania przedmiotu edukacja zdrowotna to m.in.:
zdrowe odżywianie,
aktywność fizyczna,
profilaktyka uzależnień,
higiena osobista i higiena cyfrowa,
zdrowie psychiczne,
pierwsza pomoc,
profilaktyka chorób zakaźnych,
umiejętność krytycznej oceny informacji zdrowotnych dostępnych w internecie.
MEN wskazuje, że celem przedmiotu jest przygotowanie uczniów do podejmowania świadomych decyzji dotyczących zdrowia oraz budowanie odpowiedzialności za siebie i innych. Edukacja zdrowotna ma także wspierać rozwój kompetencji społecznych, komunikacyjnych i emocjonalnych.
Przeczytaj również:
Cyberflashing – internetowy ekshibicjonizm. Na czym polega? Konsekwencje prawne
Co obejmuje program i jak wpłynie na uczniów?
Przykładowy program, nad którym pracował zespół ekspercki, został skonstruowany tak, by rozwijać umiejętności komunikacji – nie tylko tej w świecie realnym, ale i wirtualnym.
Nowoczesny przedmiot ma za zadanie budować w uczniach odporność na stres oraz uczyć ich podejmowania świadomych decyzji zdrowotnych, które rzutują na całe życie.
Wpływ tych zajęć na uczniów ma być długofalowy: od zmniejszenia wskaźnika otyłości po poprawę ogólnej kondycji psychicznej pokolenia „Z” i „Alfa”.
Edukacja w tym wydaniu to także profilaktyka uzależnień (alkohol, nikotyna, ale i nowe substancje psychoaktywne oraz hazard). Przedmiot 1 września 2026 roku wprowadzi również obszar medyczny, wyjaśniając sens badań okresowych. Dzięki temu młodzież zyska wyposażenie, które pozwoli im krytycznie patrzeć na trendy z TikToka czy niesprawdzone porady pseudotrenerów, opierając się wyłącznie na rzetelnej wiedzy przekazywanej przez specjalistów.
Nowe treści w podstawie programowej
Poważną zmianą jest podejście do zdrowia seksualnego. Choć przedmiot jest obowiązkowy, minister Barbara Nowacka zdecydowała, że zagadnienia związane ze sferą seksualną będą nieobowiązkowe (to ważny ukłon w stronę rodziców ceniących autonomię wychowawczą w rodzinie). Specjalny zespół ekspercki w składzie: seksuolog i pedagog Zbigniew Izdebski (koordynator), Antonina Kopyt, Dariusz Samborski, Aleksandra Lewandowska oraz Joanna Napierała – przeanalizował dotychczasową podstawę i wskaże szczegółowe treści, które znajdą się w nowym programie.
Zmiana ta ma na celu odczarowanie edukacji o seksualności i osadzenie jej w kontekście zdrowia, a nie ideologii. Eksperci kładą nacisk na to, by dzieci otrzymywały informacje dostosowane do ich wieku, co ma znaczenie dla ich bezpieczeństwa. Wiedza ta ma chronić przed nadużyciami i uczyć szacunku do własnego ciała, co w dobie powszechnego dostępu do pornografii jest wręcz konieczne.
Przeczytaj również:
Najlepsze książki o edukacji seksualnej dla dzieci – tytuły
Jak szkoła będzie uczyć o zdrowiu fizycznym i psychicznym?
Zgodnie z informacjami MEN przedmiot będą mogli prowadzić nauczyciele posiadający odpowiednie kwalifikacje, m.in. nauczyciele:
biologii,
przyrody,
wychowania fizycznego,
wychowania do życia w rodzinie,
psycholodzy szkolni,
osoby po studiach podyplomowych z zakresu edukacji zdrowotnej.
Aby zapewnić jakość, aż jedenaście uczelni w kraju (m.in. w Katowicach, Warszawie, Rzeszowie czy Poznaniu) prowadzi studia podyplomowe nadające kwalifikacje do nauczania edukacji zdrowotnej.
Szkoła ma tworzyć warunki do dyskusji. Ośrodki takie jak ORE już udostępniły na swoich stronach materiały szkoleniowe oraz informator, aby wspomóc pedagogów. Wartościowe będzie zapraszanie na lekcje specjalistów w charakterze środowiskowym: pielęgniarek, dietetyków czy lekarzy. Zajęcia mają być prowadzone w atmosferze empatii i poczucia bezpieczeństwa, co przy zagadnieniach dotyczących zdrowia psychicznego jest obowiązkowe. To ma być nauka życia, a nie tylko kolejna lekcja do odhaczenia w dzienniku elektronicznym.
Obowiązkowa edukacja zdrowotna – co powinni wiedzieć rodzice?
To my – rodzice, jesteśmy najważniejszymi partnerami tej zmiany. Nowy przedmiot promuje zdrowy styl, który zaczyna się w naszej rodzinie i w naszym otoczeniu. Szkoła od 2026 roku staje się po prostu profesjonalnym wsparciem w tym, co i tak staramy się robić na co dzień – w trosce o dzieci. Warto śledzić aktualności i przeglądać podręczniki, które będą bazować na nowych wytycznych.
Edukacja zdrowotna to inwestycja w to, by nasze pociechy umiały powiedzieć „nie” uzależnieniom i wiedziały, kiedy poprosić o pomoc psychologiczną. Nie bójmy się pytać nauczycieli o materiały czy przebieg lekcji – ta reforma ma opierać się na dialogu.
