Hemoroidy w ciąży – dlaczego się pojawiają?
Hemoroidy to żylaki okolicy odbytu. Występują u około 25–35% kobiet w ciąży. Ich częstość wyraźnie rośnie w kolejnych miesiącach, szczególnie w II i III trymestrze ciąży, kiedy mogą dotyczyć nawet 85% ciężarnych. Najczęściej są to hemoroidy zewnętrzne, które powodują ból odbytu, pieczenie, świąd oraz czasem krwawienie podczas wypróżniania. Dlaczego tak często pojawiają się właśnie w czasie ciąży? W tym okresie rosnąca macica zwiększa ciśnienie w jamie brzusznej. Prowadzi to do spowolnienia przepływu krwi i jej gromadzenia w żyłach wokół odbytu. W konsekwencji dochodzi do rozciągnięcia żył i powstawania guzków krwawniczych.
Do powstania hemoroidów przyczyniają się również powtarzające się zaparcia w ciąży. W tym czasie perystaltyka jelit znacznie zwalnia, co powoduje, że praca jelit jest mniej efektywna. Do przyczyn żylaków odbytu można również zaliczyć przyjmowanie niektórych leków lub preparatów zawierających np. żelazo. Suplementacja żelaza może przyczyniać się do powstawania problemów z wypróżnianiem, a następnie może prowadzić do powstawania żylaków odbytu. Na dolegliwości związane z hemoroidami w ciąży mają wpływ także zmiany hormonalne.
Hemoroidy po porodzie
Hemoroidy po porodzie występują głównie na skutek długotrwałego parcia podczas porodu, które niezwykle obciąża organizm kobiety. Panie, które borykają się z hemoroidami po ciąży, zwykle rodziły siłami natury.
Hemoroidy po ciąży dzielą się na dwie grupy: hemoroidy zewnętrzne oraz hemoroidy wewnętrzne.
Hemoroidy zewnętrzne to żylaki widoczne w okolicach odbytu, przypominające sine guzki.
Hemoroidy wewnętrzne można wyczuć palcem, są niewidoczne na zewnątrz odbytu. Cechą charakterystyczną hemoroidów wewnętrznych jest to, że podczas parcia mogą one wypadać na zewnątrz, po czym samoistnie cofają się z powrotem do odbytu.
Dla świeżo upieczonych mam jest to szczególnie trudny problem, ponieważ dyskomfort pojawia się w okresie intensywnej opieki nad noworodkiem i regeneracji organizmu po porodzie.
Przeczytaj również:

Ból odbytu w ciąży
Objawy hemoroidów – jak wyglądają guzki krwawnicze odbytu?
Jak rozpoznać hemoroidy? Początkowo żylaki odbytu zazwyczaj nie dają wyraźnych symptomów. Na wczesnym etapie rozwoju może dochodzić do ich nieznacznego uwypuklania podczas parcia na stolec.
Charakter i nasilenie objawów hemoroidów zależne jest od ich wielkości. Do najbardziej typowych oznak żylaków odbytu zalicza się:
swędzenie odbytu i świąd okolic odbytu;
pieczenie odbytu;
uczucie niecałkowitego wypróżnienia;
podrażnienie oraz ból okolicy wyprzeniowej;
krwawienie z odbytu w momencie wypróżniania, widoczne jako pasma jasnoczerwonej krwi w stolcu lub świeżej krwi na papierze toaletowym.
Uciążliwym objawem hemoroidów po ciąży są także trudności z chodzeniem i siedzeniem.
Hemoroidy po porodzie – jak długo będą boleć?
W większości przypadków hemoroidy poporodowe są problemem przejściowym. U wielu kobiet objawy zaczynają ustępować w ciągu kilku dni do dwóch tygodni po porodzie. Pełne cofnięcie zmian może jednak trwać od 3 do 6 tygodni, czyli mniej więcej tyle, ile trwa okres połogu.
Czas gojenia zależy od kilku czynników:
wielkości hemoroidów,
stopnia podrażnienia żył,
częstotliwości zaparć,
stylu diety i nawodnienia,
aktywności fizycznej.
Jeżeli ból nasila się, pojawia się silny obrzęk lub krwawienie, konieczna może być konsultacja lekarska.
Co pomaga od razu na hemoroidy?
Istnieją metody, które mogą przynieść szybką ulgę w bólu i dyskomforcie.
Zimne okłady – zimne kompresy pomagają zmniejszyć obrzęk i stan zapalny. Można stosować np. okład z lodu owinięty w ręcznik, chłodne kompresy żelowe czy specjalne podkładki chłodzące. Okład najlepiej przykładać na 10–15 minut kilka razy dziennie.
Nasiadówki – nasiadówki w letniej wodzie łagodzą podrażnienia i poprawiają krążenie w okolicy odbytu. Często stosuje się dodatki ziół takich jak: rumianek, kora dębu czy nagietek. Zabieg powinien trwać około 10–15 minut.
Przeczytaj również:

Krew w kale w ciąży – co oznacza, jak leczyć?
Które czopki i maści działają?
W wielu przypadkach lekarze zalecają preparaty do stosowania miejscowego jako jedną z metod leczenia. Zmniejszają one stan zapalny i przyspieszają gojenie.
Najczęściej stosowane składniki w lekach na hemoroidy to:
lidokaina – działa przeciwbólowo,
hydrokortyzon – zmniejsza stan zapalny,
tribenozyd – poprawia napięcie naczyń żylnych,
wyciąg z kasztanowca – wzmacnia naczynia krwionośne.
Preparaty te występują w formie:
maści,
kremów,
czopków doodbytniczych.
Leczenie hemoroidów maściami i czopkami to leczenie miejscowe, łagodzące ból, świąd i obrzęk.
Należy pamiętać, że tylko regularne stosowanie preparatów na hemoroidy pozwala na skuteczne wyleczenie guzków krwawniczych, jednak proces ten może potrwać nawet kilka tygodni.
Należy podkreślić również to, że nie powinno się powstrzymywać oddawania stolca oraz po każdym wypróżnieniu należy umyć okolicę odbytu.
Czy maści i czopki na hemoroidy można stosować podczas karmienia piersią?
Większość preparatów stosowanych miejscowo uznaje się za bezpieczne dla kobiet karmiących piersią, ponieważ wchłaniają się w bardzo niewielkim stopniu do krwiobiegu. Jednak przed zastosowaniem konkretnego preparatu zawsze warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Szczególnie ostrożnie należy podchodzić do preparatów zawierających kortykosteroidy, które nie powinny być stosowane długotrwale bez nadzoru lekarza.
Przeczytaj również:

Hemoroidy u dzieci – jak wyglądają? Przyczyny, objawy, leczenie
Po jakim czasie z hemoroidami po porodzie zgłosić się do lekarza?
Choć hemoroidy zwykle ustępują samoistnie, istnieją sytuacje wymagające konsultacji medycznej i np. leczenia zabiegowego.
Do lekarza warto zgłosić się, gdy:
występują silne dolegliwości bólowe,
pojawia się duży obrzęk lub twardy guzek,
krwawienie z odbytu się powtarza,
guzki krwawnicze wydostają się poza kanał odbytu,
objawy nie ustępują po kilku tygodniach.
Lekarz może wtedy zaproponować silniejsze leczenie, leczenie chirurgiczne lub wykluczyć inne choroby odbytu (np. szczeliny odbytu).
Hemoroidy po porodzie – czego nie wolno robić?
Niektóre nawyki mogą znacznie pogorszyć objawy hemoroidów. Należy je wykluczyć, żeby nie doprowadzić do powstania hemoroidów.
Długie siedzenie w toalecie – siedzenie i napinanie mięśni zwiększa ciśnienie w żyłach odbytu (może powodować, że hemoroidy wypadają).
Silne parcie w czasie wypróżniania – powoduje powiększanie się hemoroidów i nasila ból.
Ignorowanie zaparć – nieleczone zaparcia są jedną z głównych przyczyn przewlekłych hemoroidów. Zaparcia to jeden z głównych czynników pogarszających hemoroidy. Dlatego bardzo ważna jest dieta z dużą zawartością błonnika pokarmowego. Błonnik poprawia pracę jelit i zmniejsza nacisk podczas wypróżniania. W aptekach dostępny jest także błonnik w tabletkach. Dodatkowo, nawodnienie pomaga zmiękczyć stolec i zapobiega zaparciom. Zaleca się picie odpowiedniej ilości płynów (2–2,5 litra płynów dziennie). Polecana jest też ciepła woda z cytryną na czczo, która przyspiesza perystaltykę jelit i pomaga pozbyć się guzków krwawniczych.
Brak ruchu – lekka aktywność fizyczna, np. spacery, poprawia krążenie i pracę jelit.
Jak zapobiegać hemoroidom po porodzie?
Najważniejsze elementy profilaktyki to:
dieta bogata w błonnik,
odpowiednie nawodnienie,
regularna aktywność fizyczna,
unikanie zaparć,
prawidłowa higiena okolic intymnych.
W wielu przypadkach te proste działania pozwalają całkowicie uniknąć nawrotów hemoroidów.
współpraca: położna Ewelina Gralewicz















