Co to jest test owulacyjny?
Test owulacyjny, zwany też testem płodności lub testem LH, to wyrób medyczny, który pomaga w określeniu momentu wystąpienia owulacji. Dla kobiet testy owulacyjne stanowią cenne narzędzie, przydatne przy planowaniu lub unikaniu ciąży. Najczęściej stosuje się je jako wsparcie w planowaniu ciąży.
Owulacja rozpoczyna się około 14. dnia cyklu miesiączkowego. Dokładny czas owulacji zależy od wielu czynników, m.in. długości cyklu menstruacyjnego, stanu organizmu oraz chorób towarzyszących. Z tego względu nie jest on łatwy do samodzielnego określenia.
Test owulacyjny z wyglądu przypomina test ciążowy. Nawet część nazw w omawianych rodzajach testów się pokrywa. Wynika to z analogicznego schematu działania, czyli pomiaru stężenia danego rodzaju hormonu w moczu kobiety. W przypadku testu owulacyjnego oznacza się poziom hormonu luteinizującego, inaczej lutropiny. Natomiast test ciążowy wskazuje obecność hormonu wydzielanego przez łożysko, a mianowicie gonadotropiny kosmówkowej.
Dla kogo są przeznaczone testy owulacyjne?
Testy owulacyjne są dla kobiet, które planują ciążę lub chcą lepiej poznać swój cykl menstruacyjny. Nie powinny być traktowane jako samodzielna metoda antykoncepcji.
Czym jest pik LH?
Fala hormonu luteinizującego, zwana inaczej pikiem LH, to gwałtowny wzrost poziomu LH, który poprzedza owulację. Dochodzi do niego, kiedy pęcherzyk jajnikowy jest dojrzały oraz gotowy do owulacji. Kiedy poziom estrogenu we krwi rośnie, podwzgórze wysyła sygnał do przysadki mózgowej, która uwalnia falę LH, po czym po około 36 godzinach gotowe do zapłodnienia jajeczko zostaje uwolnione.
Przeczytaj również:
Jak spłodzić dziewczynkę? Sposoby, forum
Na jakiej zasadzie działa test owulacyjny?
Test owulacyjny działa na zasadzie pomiaru stężenia hormonu luteinizującego (LH), znajdującego się m.in. w moczu lub ślinie. Niektóre testy analizują również zmiany w ślinie lub temperaturze.
Większość testów owulacyjnych mierzy poziom stężenia LH w moczu. Ze względu na to, że jego najwyższe stężenie obserwowane jest na 24-36 godzin przed jajeczkowaniem, testy owulacyjne dają pogląd na to, kiedy zachodzi największe prawdopodobieństwo zajścia w ciążę. Wynik testu otrzymuje się po upływie kilku, najczęściej 5-10 minut.
Pozytywny wynik testu owulacyjnego oznacza, że poziom stężenia hormonu luteinizującego jest odpowiednio wysoki, czyli że za dobę lub dwie rozpocznie się owulacja. Na testach owulacyjnych paskowych jest on widoczny w postaci dwóch poziomych kresek, widniejących na tym samym poziomie. Wynik uznaje się za pozytywny, gdy linia testowa jest tak samo ciemna lub ciemniejsza od kontrolnej.
Rodzaje testów owulacyjnych
Testy płodności, czyli testy owulacyjne występują w kilku wersjach. Na rynku można spotkać:
- testy owulacyjne płytkowe, inaczej kasetkowe. Test płytkowy wymaga naniesienia próbki moczu na okienko kasetki za pomocą pipety;
- testy owulacyjne paskowe. Test paskowy wykonuje się poprzez zanurzenie paska testowego w próbce moczu;
- testy owulacyjne strumieniowe. Test strumieniowy umieszcza się bezpośrednio pod strumieniem moczu;
- testy owulacyjne cyfrowe. Wyświetlają wynik w formie symboli, co ułatwia interpretację;
testy owulacyjne ze śliny – analizują zmiany krystalizacji śliny pod wpływem estrogenów, a nie poziom LH, dlatego działają na innej zasadzie niż testy moczowe.
Przeczytaj również:
Brak owulacji (jajeczkowania) – przyczyny, objawy, leczenie cykli bezowulacyjnych
Jak zrobić test owulacyjny paskowy?
Testy owulacyjne zaleca się wykonywać od 10. dnia cyklu, w przypadku kobiet, które mają 26-dniowy cykl menstruacyjny. Przy 27-dniowym cyklu warto przesunąć ich rozpoczęcie o 1 dzień, czyli zacząć je wykonywać 11. dnia. Analogicznie w przypadku 28-dniowych cyklów – 12. dnia, a 29-dniowych – 13. dnia cyklu miesiączkowego.
Testy owulacyjne najlepiej wykonywać przez kilka dni, o stałej, wieczorowej porze. Do badania nie należy wykorzystywać moczu porannego. Warto także ograniczyć spożycie płynów przed testem, aby nie rozcieńczać próbki. Po dokładnym umyciu rąk i przygotowaniu próbki moczu należy pionowo zanurzyć w moczu wcześniej przygotowany pasek testowy, do głębokości wyznaczonej linii testowej na pasku. Następnie odczekać kilka sekund, po czym wyjąć pasek z próbki moczu i położyć go na suchej oraz płaskiej powierzchni. Ostatnim krokiem jest odczekanie czasu, określonego na opakowaniu testu owulacyjnego i odczytanie wyniku.
Ile dni po pozytywnym teście owulacyjnym jest owulacja?
Pozytywny test owulacyjny oznacza, że owulacja nastąpi po upływie około 24-36 godzin. Jest to czas, kiedy zachodzi największe prawdopodobieństwo, lecz nie jedyne, do zajścia w ciążę. Warto jednak pamiętać, że pozytywny wynik testu owulacyjnego może pokazać się także w czasie cyklu bezowulacyjnego (podczas którego nie ma możliwości zapłodnienia) lub przy zaburzeniach hormonalnych (np. PCOS).
W przypadku gdy wynik testu owulacyjnego jest negatywny, należy powtarzać go do momentu uzyskania wyniku pozytywnego.
Kiedy najlepiej współżyć, gdy test owulacyjny jest pozytywny?
Odpowiedź zależy od tego, czy celem jest zajście w ciążę, czy też wręcz przeciwnie. W przypadku chęci spłodzenia potomstwa przyjmuje się, że najlepiej współżyć w czasie około 1-2 dni przed owulacją. Oznacza to, że po uzyskaniu pozytywnego wyniku testu owulacyjnego, dobry czas na starania o dziecko jest tego samego i kolejnego dnia.
Przeczytaj również:
Niedomoga lutealna – co to jest, skutki
Czy warto robić testy owulacyjne?
Wiedza o tym, kiedy przypada owulacja, jest pomocna dla wielu kobiet. Ze względu na liczne zmienne, wpływające na moment owulacji, metody termiczne i śluzowe bywają zawodne lub niejednoznaczne. Prognozy testów owulacyjnych są od nich dokładniejsze, a więc zwiększają prawdopodobieństwo określenia owulacji, a co za tym idzie, zajścia w upragnioną ciążę lub jej uniknięcia.
Testy owulacyjne są wygodne, szybkie w użyciu i mają wysoki wskaźnik wiarygodności, który wynosi ponad 98%. Dla kobiet, które nie planują jeszcze macierzyństwa, testy owulacyjne mogą okazać się przydatne jako wspomagająca metoda antykoncepcji. Pozwolą one określić czas unikania zbliżeń lub też okres, kiedy należy stosować dodatkowe zabezpieczenia przed niechcianą ciążą.
Ile kosztuje test na owulację?
Domowe testy owulacyjne można obecnie kupić w aptekach, drogeriach i sklepach internetowych. Najczęściej są sprzedawane w pakietach po kilka, kilkanaście lub nawet kilkadziesiąt sztuk. Ich koszt zależy przede wszystkim od rodzaju testu oraz wytwórcy.
Przykładowo:
testy paskowe – około 7–15 zł za 5 sztuk;
testy strumieniowe – około 15–30 zł za 5 sztuk;
testy kasetkowe – około 20–40 zł za 5 sztuk;
testy cyfrowe – nawet 80–120 zł za opakowanie;
testy wielokrotnego użytku (np. mikroskopy owulacyjne) – około 80–150 zł.
