Zielona kupka u niemowlaka – od czego się pojawia i co oznacza?

Kolor kupy niemowlaka – co oznacza zielony stolec?

Prawidłowy kolor stolca niemowlęcia zmienia się wraz z upływem czasu. Np. zielona kupa u noworodka to smółka, czyli pierwszy stolec, który z założenia ma ciemnozielony kolor, jest lepki i gęsty. Również w kolejnych dobach życia noworodek oddaje z reguły stolce o zielonkawym zabarwieniu.

Gdy do diety dziecka wprowadzane są nowe pokarmy, stolce mają prawo zmieniać swoje zabarwienie zależnie od spożywanych produktów. Po spożyciu szpinaku powstają zielone kupki, a czerwone – po spożyciu większej ilości buraczków.

Kolor stolca zależy także od szybkości pasażu jelitowego (przejścia przez przewód pokarmowy) – w przypadku szybkiego pasażu stolce są żółte, w przypadku nieco wolniejszego – zielonkawe lub brązowe.

Przeczytaj również:

Kolka u niemowlaka – po czym poznać, że dziecko ma kolkę? Ile trwa kolka i jak ją złagodzić?

Kiedy wygląd stolca może być objawem choroby?

Niepokój powinno wzbudzić:

• czerwone zabarwienie stolca (w przypadku, gdy dziecko nie jadło nic, co mogłoby taki kolor spowodować);
• zabarwienie czarne, smoliste (pod warunkiem, że dziecko nie jest leczone preparatami żelaza);
• odbarwienie stolca (stolce białe).

Przeczytaj również:

Wymioty u dziecka – jakie są przyczyny i co robić, gdy dziecko wymiotuje?

Przyczyny zielonej kupki u niemowlaka

Co oznacza zielona kupka u niemowlaka? Zielony kolor kału u dziecka niepokoi rodziców i stanowi przyczynę zgłaszania się do gabinetów lekarskich. Rodzice często wiążą taki kolor kupy z zakażeniami czy innymi nieprawidłowościami ze strony przewodu pokarmowego (np. wrzodziejące zapalenie jelita grubego), podczas gdy oddawanie zielonych stolców zwykle nie wiąże się z żadnymi zaburzeniami.

Zielony kolor stolca może być np. efektem utleniania pod wpływem kontaktu z powietrzem. Stolce o ciemnozielonym zabarwieniu, które często niepokoją rodziców, są też całkowicie prawidłowym objawem przy podawania preparatów żelaza. Ponadto zielone kupki mogą być rezultatem zmian flory bakteryjnej po leczeniu antybiotykiem.

Zielony stolec u niemowlaka może zaniepokoić rodziców, gdy:

• Zawiera domieszki śluzu, krwi i/lub ropy.
• Dziecko ma inne objawy, takie jak: biegunka, bóle brzucha, nudności, wymioty, wzdęcia, zmiany skórne (może być to sygnał świadczący o alergii pokarmowej lub nietolerancji pokarmowej na białka mleka krowiego), zaburzona częstotliwość oddawania stolca, zaparcia (zielone kupy mogą świadczyć o zwolnionym pasażu jelitowym – objawem alarmowym powinno być oddawanie z wysiłkiem zbitych, twardych stolców), niedostateczny przyrosty masy ciała.
• Dziecko ma żółte zabarwienie powłok skórnych i białkówek oczu (czyli ma żółtaczkę).

Przeczytaj również:

Biegunka u niemowlaka – sposoby na rozwolnienie u niemowląt

Zielona kupka u niemowlaka a karmienie piersią

W trakcie karmienia piersią zarówno rytm wypróżnień, jak i kolor stolców u dzieci, jest bardzo różny. Jeżeli dziecko oddaje stolce bez wysiłku, dobrze przybiera na masie i nie prezentuje innych niepokojących objawów, nie ma żadnych powodów do niepokoju.

Czym zatem są spowodowane zielone stolce u niemowląt karmionych piersią? Jeżeli dziecko było karmione piersią krótko i dostarczyło sobie głównie pokarmu wodnistego (tzw. mleko pierwszej fazy), kolor stolca zapewne będzie inny niż po dłuższym posiłku bogatszym w laktozę, która, fermentując, powoduje zielonkawe niemowlęce kupki. Wodniste i spienione stolce o zielonkawym zabarwieniu u dziecka karmionego piersią mogą świadczyć o nieprawidłowej technice karmienia.

Przeczytaj również:

Karmienie butelką – jak robić to dobrze?

Zielona kupka u niemowlaka karmionego mlekiem modyfikowanym

Mleko modyfikowane wzbogacone jest o żelazo – to sprawia, że gdy dziecko jest karmione mlekiem modyfikowanym kolor stolca może być zmieniony na czarny lub ciemnozielony. Tendencję do oddawania zielonkawych stolców mają także dzieci karmione hydrolizatami białek (tzw. mlekami hipoalergicznymi).

Zmianę koloru i zapachu stolca często można zaobserwować po wprowadzeniu do diety nowej mieszanki – jest to zupełnie naturalny objaw.

Przeczytaj również:

Mleko czy napój roślinny? Co warto podawać dzieciom?

Zielone kupy u niemowlaka – kiedy do lekarza?

Podsumowując, zielone zabarwienie stolca u niemowlęcia, zarówno karmionego piersią, jak i mlekiem modyfikowanym, w większości przypadków nie wiąże się z żadną patologią i samo w sobie nie jest wskazaniem do prowadzenia diagnostyki.

Niepokój mogą budzić zielone kupki u dziecka w połączeniu z innymi objawami – biegunką, zaparciem, zmianami skórnymi, zażółceniem skóry itd. Na podstawie całości obrazu klinicznego lekarz decyduje, czy istnieje podstawa do diagnostyki, np. w kierunku alergii na białko mleka krowiego, w kierunku żółtaczek niemowlęcych itd.

Przeczytaj również:

Mleko kozie dla dzieci – dlaczego budzi kontrowersje? Kiedy je podawać? Dla alergika?

Zobacz, co na temat zielonych kupek niemowlaka mówi położna

„Moja córka ma 7 tygodni. Od 2–3 tygodni zaobserwowałam, że jej kupki przestały być żółte, a są zielonkawe, często ze śluzem i do tego bardzo rzadkie. Zauważyłam też kilka razy małe ilości krwi. Do diety nie wprowadzałam żadnych ciężkostrawnych produktów, a nawet jeśli coś takiego zjadłam czy też nie, to kupka i tak jest zielonkawa. Dziecko waży 5100 g. Trochę mnie to martwi, czy jest się czym przejmować?” – EliAngel

Na pytanie odpowiada M. Jungowska, położna:

„Dzieci karmione wyłącznie piersią oddają od 4 do 15 stolców na dobę. Stolce wyglądem zwykle przypominają jajecznicę z drobnymi białymi kłaczkami. Jeśli chodzi o kolor stolców, to można obserwować feerię barw – od złotego piasku do oliwki. Stolce mogą zawierać nieznaczną ilość śluzu, ale nie powinno w nich być świeżej krwi.

Zielonkawy odcień kupy może być skutkiem krótkiego, naprzemiennego karmienia z obu piersi (karmisz z jednej piersi, po 3 minutach dziecko zaczyna się denerwować – zmieniasz pierś; dziecko otrzymuje wtedy tylko mleko tzw. pierwszej fazy, bogate w laktozę, która jest cukrem i powoduje fermentację w jelitach – stolce zielenieją, mogą również być strzelające – produkcja gazu).

Co do śluzu, powinno go być niewiele. Przyczyny większej ilości śluzu mogą być różne:

• alergie (w Polsce najczęstszymi alergenami są: gluten, jaja, białko mleka krowiego),
• infekcje.

Jeśli w ciągu jednej doby dziecko odda więcej niż dwa stolce zawierające duże ilości śluzu (stolec wygląda jak galaretka) lub w stolcu pojawią się kłaczki świeżej krwi, trzeba pójść do pediatry – najlepiej z dowodem zbrodni (pieluchę pakujemy w worek foliowy), żeby pediatra mógł się przekonać naocznie, o czym mowa”.

Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi

Pytanie 1: Dlaczego moje niemowlę ma zielone kupki?
Odpowiedź: Zielony kolor stolca u niemowląt może być spowodowany kilkoma czynnikami:

• szybkim pasażem jelitowym (treść pokarmowa przechodzi przez jelita szybko, żółć nie ma czasu zmienić koloru na brązowożółty);

• większą ilością żółci w stolcu (żółć ma zielonkawy odcień);

• zmianą pokarmu (np. zaczęcie suplementacji żelazem, zmiana preparatu mlekowego, wprowadzenie przecierów),

• infekcją wirusową lub bakteryjną powodującą przyspieszone ruchy jelit.
  

Najczęściej jednak zielony stolec u zdrowego dziecka, bez innych niepokojących objawów (np. gorączki, wymiotów, utraty masy ciała), nie oznacza poważnego problemu.

Pytanie 2: Czy zielone kupki zawsze świadczą o chorobie?
Odpowiedź: Nie zawsze – jeśli niemowlę jest radosne, przybiera na wadze, dobrze się rozwija, nie ma objawów takich jak: krew w stolcu, śluz, wymioty czy gorączka, to zielony stolec może być elementem całkowicie normalnym. Jednak jeżeli pojawiają się inne objawy albo zmiana koloru stolca utrzymuje się dłużej i towarzyszą jej zaburzenia, warto skonsultować pediatrę.

Pytanie 3: Kiedy należy skonsultować się z lekarzem?
Odpowiedź: Zaleca się kontakt z lekarzem, jeżeli:

• zielony stolec utrzymuje się przez wiele dni i dziecko ma inne objawy (gorączkę, osłabienie, brak łaknienia);

• w stolcu pojawiają się śluz lub krew;

• stolce są bardzo rzadkie, wodniste i niemowlę gwałtownie traci na wadze lub bardzo często wymiotuje;

• dziecko przyjmuje preparaty żelaza lub inne suplementy i gwałtownie zmienia się zachowanie stolców – wówczas specjalista może ocenić konieczność zmiany preparatu.

Pytanie 4: Czy mogę coś robić w domu, by poprawić sytuację?
Odpowiedź: Tak – można obserwować dziecko, zadbać o regularne karmienie, odpowiednią ilość płynów (jeżeli niemowlę przyjmuje już pokarmy uzupełniające), utrzymywać właściwą higienę pieluszek i unikać nadmiernego stresu oraz zmian w diecie. W razie wprowadzenia nowego pokarmu lub preparatu mlekowego warto robić to stopniowo, obserwując reakcję dziecka.

Przeczytaj również:

Rozszerzanie diety niemowląt - miód, orzechy, czekolada w diecie dziecka

Nowoczesne metody leczenia i wspierania przewodu pokarmowego niemowlęcia

Współczesna pediatria i dietetyka oferują coraz bardziej zaawansowane narzędzia wspierające zdrowie przewodu pokarmowego niemowlęcia – w przypadku problemów takich jak częstsze lub zmienione stolce, w tym zielone. Oto kilka nowoczesnych podejść:

• Probiotyki i postbiotyki – właściwie dobrane szczepy bakterii probiotycznych mogą wspierać mikroflorę jelitową niemowlęcia już od pierwszych miesięcy życia. Lekarze czasem rekomendują preparaty zawierające Lactobacillus rhamnosus czy Bifidobacterium infantis w celu stabilizacji trawienia.

• Testy mikrobiomu jelitowego – choć nie są jeszcze standardem u każdego niemowlęcia, niektóre poradnie oferują badanie składu mikroflory jelitowej, co pozwala precyzyjniej dobrać interwencję dietetyczną lub probiotyczną.

• Rozszerzanie diety w systemie BLW (dziecko samo chwyta rączkami jedzenie podawane w kawałkach) z uwzględnieniem indywidualnej reakcji jelitowej – nowoczesne podejście polega na obserwowaniu, jak dziecko toleruje nowe pokarmy i reaguje na nie stolcem, umożliwiając wczesne wykrycie nietolerancji lub nadwrażliwości.

• Indywidualne podejście dietetyczne – w poradniach żywienia niemowląt coraz częściej opracowuje się plan żywieniowy dostosowany do mikrobiomu, metabolizmu dziecka oraz jego przewodu pokarmowego. To z kolei pomaga rodzicom osiągnać spokój i pozbyć się obaw.

Te nowoczesne metody nie zastępują jednak podstawowej obserwacji dziecka i konsultacji pediatrycznej – stanowią wsparcie, szczególnie gdy pojawiają się zaburzenia lub dziecko ma specyficzne potrzeby.

Ciekawostki, o których warto wiedzieć

• U niemowląt karmionych naturalnie kolor i konsystencja stolca bywają bardziej zmienne niż u karmionych mlekiem modyfikowanym. Zielone stolce są tam częstsze i niekoniecznie sygnalizują problem.

• Kolor stolca zależy od czasu, jaki żółć – zielonkawa z natury – spędza w jelicie. Im krótszy czas, tym bardziej „zielony” odcień.

• W niektórych kulturach zauważono, że dzieci, które zaczynały przyjmować pokarmy stałe z kolorowymi warzywami (np. zielony groszek, szpinak) szybciej miały stolce o kolorze bliższym zieleni – rodzice niekiedy mylili to z objawem problemu, podczas gdy to tylko barwnik z diety.

• Zielony stolec może być też wynikiem barwników pokarmowych lub suplementów — np. preparaty żelaza czasem nadają ciemniejszy, zielonkawy odcień stolcowi.

• U wcześniaków czy dzieci z bardzo delikatnym układem pokarmowym mikroflora jelitowa jest mniej ustabilizowana – dlatego większa zmienność w kolorze i konsystencji stolca jest w takim przypadku całkowicie normalna.

współpraca: redakcja Mamazone