Czym jest siara (colostrum)? Pierwszy pokarm noworodka
Siara to pierwszy pokarm produkowany przez gruczoły mleczne kobiety po porodzie. Nie przypomina klasycznego mleka ani kolorem, ani konsystencją – ma gęstą, lepką strukturę i żółtawe zabarwienie.
Choć ilość siary jest niewielka, to nawet taka porcja w pełni wystarcza noworodkowi w pierwszych dniach życia i dostarcza składników kluczowych dla budowania odporności. Dlatego często mówi się, że siara jest naturalną pierwszą „szczepionką” dla dziecka, ponieważ zawiera bardzo wysokie stężenie przeciwciał i czynników immunologicznych.
Siara najcenniejsza w pierwszych trzech dobach życia dziecka
Największe znaczenie siara ma w pierwszych 48–72 godzinach po porodzie. W tym czasie zawiera największą ilość przeciwciał i czynników chroniących noworodka przed infekcjami.
Jeśli mama ma trudności z karmieniem piersią (np. dziecko nie potrafi prawidłowo chwycić brodawki lub występują wklęsłe brodawki), zaleca się odciągnięcie siary i podanie jej dziecku np. łyżeczką lub butelką. Jest to szczególnie ważne, ponieważ już około 3. doby po porodzie skład mleka zaczyna się zmieniać, a stężenie niektórych składników odpornościowych stopniowo maleje.
Przeczytaj również:
Rogal do karmienia – czy warto?
Dlaczego siara to naturalna szczepionka dla malucha?
Siara nie jest bardzo kaloryczna, ale jest wyjątkowo bogata w substancje biologicznie aktywne, które:
-
wspierają rozwój układu odpornościowego
-
chronią przed bakteriami i wirusami
-
wspomagają dojrzewanie przewodu pokarmowego
Noworodek opuszcza sterylne środowisko macicy i trafia do świata pełnego mikroorganizmów, dlatego wsparcie odpornościowe z siary jest niezwykle ważne dla jego zdrowia.
Skład siary – co zawiera colostrum?
Siara zawiera szereg cennych składników odżywczych i immunologicznych, m.in.:
-
wodę,
-
białka (w tym immunoglobuliny),
-
niewielkie ilości tłuszczu,
-
cukry, głównie laktozę,
-
aminokwasy,
-
laktoferynę,
-
cholesterol.
Szczególnie ważne są immunoglobuliny (przeciwciała), zwłaszcza IgA, które:
-
pokrywają błony śluzowe przewodu pokarmowego,
-
tworzą barierę ochronną przed drobnoustrojami,
-
zmniejszają ryzyko alergii pokarmowych.
Siara zawiera również witaminy i składniki mineralne, takie jak:
-
witamina A,
-
witamina C,
-
witaminy z grupy B,
-
kwas foliowy,
-
magnez,
-
żelazo,
-
cynk,
-
wapń.
Dzięki temu stanowi wyjątkowo skoncentrowany „koktajl odżywczy” dla noworodka.
Warto podkreślić, że do około 6. tygodnia życia dziecko nie produkuje jeszcze w wystarczającej ilości własnych przeciwciał IgA, dlatego ich dostarczenie wraz z mlekiem matki jest niezwykle istotne.
Przeczytaj również:
Karmienie piersią na siedząco – pozycje i sposoby
Kiedy pojawia się siara i jak długo jest produkowana?
U większości kobiet siara pojawia się w pierwszej dobie po porodzie, jednak u części przyszłych mam może być obecna już kilka tygodni przed porodem. Jeśli dochodzi do wyciekania siary w ciąży, można stosować wkładki laktacyjne, które zwiększają komfort.
Wytwarzanie siary przed porodem nie oznacza problemów z późniejszą laktacją.
Produkcja siary trwa zwykle od 2 do 5 dni po porodzie. Następnie pojawia się mleko przejściowe – często lekko pomarańczowe lub żółtawe, a około 7–14 dni po porodzie wytwarzane jest już mleko dojrzałe, które:
-
zawiera więcej tłuszczu
-
zawiera więcej węglowodanów
-
zapewnia energię potrzebną do wzrostu dziecka
Czy niewielka ilość siary wystarczy dziecku?
Tak. Żołądek noworodka w pierwszych dniach życia jest bardzo mały (ok. 5–7 ml), dlatego nawet 20–30 ml siary dziennie może w pełni pokryć jego potrzeby żywieniowe.
Najważniejsza jest nie ilość, lecz jakość składników biologicznych, które wspierają rozwój odporności.
Siara jako suplement diety – colostrum bovinum
Na rynku dostępne są także suplementy diety zawierające siarę bydlęcą (colostrum bovinum). Nie jest to siara ludzka, lecz wydzielina gruczołu mlekowego krowy produkowana tuż przed porodem i bezpośrednio po nim.
Colostrum bydlęce pozyskuje się zazwyczaj w ciągu pierwszych 12 godzin po narodzinach cielęcia, w sposób niezagrażający zdrowiu zwierzęcia.
Suplementy te mogą zawierać m.in.:
-
lizozym,
-
laktoperoksydazę,
-
kazeinę,
-
immunoglobuliny.
Z tego względu colostrum bydlęce bywa stosowane jako naturalny suplement wspierający odporność u dzieci i dorosłych, choć nie zastępuje karmienia piersią.
współpraca: redakcja Mamazone
