Czym jest biały szum?
Biały szum to nic innego jak monotonne, jednostajne dźwięki, które zwykle są emitowane przez pracujące urządzenia domowe. Często nawet nie uświadamiamy sobie ich istnienia, dopóki np. nie zabraknie prądu.
Wszystkie te szumy, jak odgłos suszarki, dźwięk lejącej się wody czy buczenie pralki potrafią zwiększyć komfort małego dziecka i dać mu poczucie bezpieczeństwa. Dlaczego? Przypominają mu te same dźwięki, które słyszało będąc jeszcze w brzuchu mamy. W ciągu dziewięciu miesięcy ciąży maluch otoczony był różnymi odgłosami. Bicie serca rodzicielki, jej oddech, ruchy trawienne czy dźwięki dochodzące z zewnątrz działały uspokajająco i miały wpływ na rytm serca dziecka oraz jego układ oddechowy. Nic więc dziwnego, że po drugiej stronie brzucha dziecko reaguje podobnie na znajome dźwięki.
Według teorii czwartego trymestru, której autorem jest amerykański pediatra, doktor Harvey Karp, noworodek dąży do spełnienia swoich potrzeb w podobny sposób, jak były one zaspokajane w łonie matki. Maluszek stale potrzebuje więc czuć przy sobie zapach mamy, jej bliskość, ciepło, bijące serce i znajome odgłosy. To wszystko jest mu potrzebne, aby móc rozwijać się prawidłowo i czuć się bezpiecznie.
Warto jednak podkreślić, że tzw. teoria czwartego trymestru jest koncepcją opisującą potrzeby adaptacyjne noworodka, a nie oficjalną teorią medyczną. Wielu specjalistów uważa, że pierwsze tygodnie po narodzinach są okresem intensywnego przystosowywania się dziecka do życia poza organizmem mamy. Dlatego bliskość opiekuna, kontakt skóra do skóry, kołysanie czy jednostajne dźwięki mogą ułatwiać wyciszenie niektórym niemowlętom, choć nie każde dziecko będzie reagowało na nie w ten sam sposób.
Przeczytaj również:
Jak nauczyć dziecko samodzielnego zasypiania?
Biały, różowy i brązowy szum – czym się różnią?
Choć najczęściej mówi się o białym szumie, dostępne są również inne rodzaje jednostajnych dźwięków.
- Biały szum zawiera wszystkie słyszalne częstotliwości o jednakowej mocy, dlatego przypomina jednostajny szelest.
- Różowy szum ma nieco więcej niskich częstotliwości, dzięki czemu odbierany jest jako łagodniejszy i bardziej naturalny. Przykładem może być jednostajny deszcz lub szum liści.
- Brązowy szum zawiera jeszcze więcej niskich tonów i przypomina odgłos silnego wodospadu lub odległego grzmotu.
Obecnie nie ma jednoznacznych dowodów naukowych wskazujących, że którykolwiek z tych rodzajów szumu jest wyraźnie skuteczniejszy od pozostałych w usypianiu niemowląt. Najważniejsze pozostaje bezpieczne natężenie dźwięku i indywidualna reakcja dziecka.
Biały szum suszarki – dlaczego jest tak skuteczny?
Biały szum to odgłos, który zawiera wszystkie częstotliwości dźwięków słyszalnych przez ludzkie ucho w równych proporcjach, dlatego jest on zwykle postrzegany jako jednostajne i łagodne tło. Dla niemowląt, które dopiero uczą się rozpoznawać dźwięki i odpowiadać na nie, biały szum może być bardzo kojący.
Przypomina im czas spędzony w łonie matki, co działa uspokajająco i daje poczucie bezpieczeństwa. Dodatkowo, potrafi zamaskować hałas dochodzący z zewnątrz czy naturalne domowe odgłosy, takie jak dźwięk telewizora czy prowadzone rozmowy, dzięki czemu dziecko łatwiej zasypia i nie wybudza się tak łatwo.
Przeczytaj również:
Zaburzenia integracji sensorycznej u dziecka – kiedy udać się na diagnozę?
Jak bezpiecznie korzystać z białego szumu?
Choć biały szum uznawany jest za bezpieczną metodę wspomagającą zasypianie niemowląt, warto stosować go zgodnie z zaleceniami specjalistów. Najważniejsze znaczenie ma odpowiednia głośność oraz sposób korzystania z urządzenia.
Aby korzystanie z białego szumu było bezpieczne:
- utrzymuj natężenie dźwięku na poziomie nie większym niż około 50 dB,
- ustaw źródło dźwięku co najmniej 2 metry od łóżeczka,
- nie kieruj głośnika bezpośrednio w stronę głowy dziecka,
- stosuj biały szum głównie podczas zasypiania lub krótkich drzemek,
- nie pozostawiaj urządzenia włączonego przez całą dobę, jeśli nie jest to konieczne.
Specjaliści podkreślają również, że biały szum nie powinien zastępować kontaktu z rodzicem ani być jedyną metodą uspokajania dziecka. Najlepsze efekty zwykle przynosi połączenie go z innymi elementami wieczornego rytuału, takimi jak przytulanie, karmienie czy delikatne kołysanie.
Czy suszarka do włosów to najlepsze źródło białego szumu?
Dźwięk suszarki to jeden z przykładów białego szumu. Na Youtube można znaleźć gotowe playlisty pomocne w usypianiu niemowląt. Mogą to być, oprócz dźwięku suszarki, nagrania deszczu, fal uderzających o piasek, praca pralki, silnika samochodowego i wiele innych. W sklepach dostępne są także maskotki przytulanki, jak popularny Miś Szumiś, które mają wbudowany głośniczek i możliwość dostrojenia głośności. Po określonym czasie same się wyłączają i ponownie uruchamiają, kiedy dziecko zacznie się przebudzać.
Przeczytaj również:
Koszmary senne u dzieci – przyczyny. Jak się ich pozbyć?
Czy biały szum może być szkodliwy?
Biały szum suszarki i inne podobne odgłosy są uważane za stosunkowo bezpieczne dla niemowląt, jednak w niektórych okolicznościach mogą stanowić pewne zagrożenie. Maluszki przychodzą na świat z wykształconymi zmysłami, a to oznacza, iż mają dobry słuch. Nie były jednak narażone na tak wysokie natężenie dźwięków jak po urodzeniu. Zbyt duże natężenie białego szumu może mieć więc szkodliwy wpływ.
Według badań bezpieczne będzie puszczenie niemowlakowi szumu nie głośniejszego niż 50 dB (przeciętny odgłos wiosennego deszczu). Ważne jednak, aby źródło dźwięku stało jak najdalej od główki dziecka, a jednorazowe wykorzystanie nie było dłuższe niż godzinna sesja.
Nie ma obecnie przekonujących dowodów naukowych, że prawidłowo stosowany biały szum powoduje opóźnienie rozwoju mowy. Eksperci zalecają jednak ostrożność i unikanie wielogodzinnej ekspozycji na głośny dźwięk, ponieważ wpływ długotrwałego stosowania nie został wystarczająco zbadany. W trosce o bezpieczeństwo dziecka lepiej korzystać z uspokajających dźwięków tylko do zasypiania (nie cały czas) i nie dłużej, niż to konieczne (maksymalnie 30-60 minut).
Biały szum – czy jest niezbędny każdemu dziecku?
Miarowe i jednostajne odgłosy działają uspokajająco na większość dzieci, co nie znaczy, że każde z nich tego potrzebuje. Niektóre niemowlaki zasypiają w zupełnej ciszy, podczas gdy inne potrzebują pomocy w postaci kołysanek lub właśnie białego szumu. Bardzo szybko rodzice zorientują się, jakie preferencje ma ich maleństwo.
Jeżeli włączenie Misia Szumisia czy specjalnej playlisty z białym szumem na YouTube spowoduje nadmierne pobudzenie i rozdrażnienie niemowlęcia zamiast efektu uspokojenia, lepiej z takich eksperymentów zrezygnować.
Na pewno noworodek potrzebuje względnej ciszy. Tak jak wody płodowe maskowały dźwięki dobiegające z otoczenia, tak w celu zamaskowania odgłosów dochodzących z domu, mogących zakłócać spokojny sen dziecka (hałas uliczny, odgłosy sąsiadów czy szczekanie psów), przyda się zastosowanie znajomych odgłosów.
Istnieje jeszcze wiele innych sposobów na usypianie dzieci, poza włączeniem dźwięku suszarki. Skutecznymi metodami mogą okazać się:
- karmienie piersią i współspanie,
- głaskanie,
- czytanie na głos,
- kołysanie,
- ciche śpiewanie,
- słuchanie muzyki, której słuchała mama będąc jeszcze w ciąży.
Warto szukać i wybierać te sposoby, które okażą się najlepsze. I warto też wiedzieć, że coś co sprawdziło się wczoraj, niekoniecznie będzie tak samo skuteczne za tydzień.
