Kojec dla dziecka – wybawienie dla rodzica czy niepotrzebny gadżet?

Kojec dla dziecka – czym jest i dlaczego może budzić emocje?

Kojec dla dziecka to specjalne miejsce do zabawy i wypoczynku, ograniczone szczebelkami lub siatką, zapewniające spokój i bezpieczną przestrzeń maluchowi, a rodzicom komfort wypełniania obowiązków domowych bez konieczności ciągłego asekurowania dziecka.

Kojce dziecięce wzbudzają wiele emocji, ponieważ kojarzą się z... kojcami dla psów. Skojarzenie to jest jednak czysto wizualne, bowiem kojce dla dzieci, mimo zawężonej przestrzeni do eksplorowania świata przez dziecko, służą wyłącznie jego bezpieczeństwu i wykorzystywane są w określonych sytuacjach. Statystycznie do największej liczby wypadków z udziałem dzieci do 5. roku życia dochodzi właśnie w domu. Maluch, któremu nie brakuje wyobraźni i który jest spragniony poznawania świata, może sprowadzić na siebie nieszczęście na wiele sposobów.

Kojec – od jakiego wieku?

O ile kojec najlepiej sprawdza się u dzieci, które samodzielnie się poruszają, o tyle lepiej zacząć przyzwyczajać malucha do przebywania w kojcu już wcześniej – może to być już 4.-5. miesiąc życia dziecka. Nie chodzi o to, żeby wtedy zostawiać dziecko na długo w kojcu, ale żeby stopniowo je do tego przyzwyczajać.

Podstawowym ograniczeniem w kupowaniu kojca jest przestrzeń. Jeżeli masz małe mieszkanie, może się okazać, że na dodatkowy sprzęt po prostu brakuje miejsca.

Niektórzy rodzice zamiast kojca wykorzystują w podobnym celu łóżeczko. Takie rozwiązanie ma dwie wady. Po pierwsze – łóżeczko jest zwykle mniejsze od kojca, a tym samym dziecko ma mniej miejsca. Po drugie – łóżeczko staje się miejscem i do spania, i do zabawy. Wygodniej mieć te miejsca odrębne, wtedy dziecko będzie kojarzyło łóżeczko z funkcją spania, a kojec z miejscem zabawy. Ponadto kojec ma wzmocnione, twarde dno, tak że dziecko może nawet po nim skakać, podczas gdy w łóżeczku jest materacyk i szczebelki, które mogą się połamać w trakcie skakania.

Zalety stosowania kojca

Kojec dla dziecka to coś, co niestety wymaga nieco wolnej przestrzeni w mieszkaniu, co z pewnością dla wielu rodziców jest sporą wadą. A jakie są jego zalety?

• Swoboda dla rodzica podczas wykonywania obowiązków domowych.

• Bezpieczeństwo dziecka. Ciekawski świata maluch, żądny odkrywania świata, zdecydowanie nie powinien pozostawać bez nadzoru rodziców. Jednak kiedy ma ograniczone, bezpieczne miejsce, nie ma ryzyka, że coś mu się stanie. W kojcu maluch jest całkowicie odgrodzony od wszelkich zagrożeń.

• Poczucie własnej przestrzeni. Kojec to świetne rozwiązanie w sytuacji, kiedy dziecko nie ma własnego pokoju. Indywidualna przestrzeń, ograniczona, wypełniona zabawkami, może dawać dziecku poczucie spokoju, własności i swobody, jednocześnie nie ograniczając poczucia przynależności i nie stwarzając wrażenia osamotnienia.

• Nauka samodzielności i odseparowania od rodziców. Wiele dzieci miewa problem, kiedy rodzice są poza zasięgiem rąk i wzroku. Odpowiedni kojec, z mądrze dobranymi w nim zabawkami, może ułatwić dziecku odseparowanie się od rodziców.

• Kojec dla dziecka może być pomocny w nauce chodzenia i samodzielnego stawania.

• Może zastąpić dziecku plac zabaw lub suchy basen, jeśli wypełni się go plastikowymi kulkami.

Możliwość pozostawienia dziecka w kojcu na kilka chwil może znacznie ułatwić codzienność rodzicom, szczególnie jeśli mają wymagającego, bardzo ciekawskiego malucha. Z kojca może on swobodnie obserwować otoczenie oraz bawić się, a rodzic może być spokojny o jego bezpieczeństwo.

Przeczytaj również:

Chodzik – czy naprawdę uczy chodzić?

Wady stosowania kojca

W parze z zaletami posiadania kojca dla dziecka idą również wady. Jakie są minusy kojców dziecięcych?

• Ograniczenie swobody dziecka i zaburzenie postrzegania świata. Ograniczona przestrzeń oraz fakt, że dziecko obserwuje świat zza szczebelków lub siatki, może budzić w nim negatywne emocje. To co zewnętrzne wydaje się niedostępne i dalekie, co w efekcie może sprawiać, że dziecko stanie się lękliwe i nieufne. Zamiast czuć się bezpiecznie, poczuje niepokój i stres.

• Ograniczenie samodzielności. Siedzenie w kojcu, na niewielkiej przestrzeni, uniemożliwia dziecku poznawania świata w naturalny sposób. Wszystko, co do tej pory było w zasięgu jego rąk, nagle zostało odgrodzone, a dostępne zabawki zaczynają się nudzić. W związku z tym dziecko nie ma szansy na pobudzanie wyobraźni i kreatywności, nie ma również możliwości nauki na błędach, doznania poczucia konsekwencji i obserwowania zjawiska takiego jak akcja – reakcja.

• Poczucie osamotnienia i odseparowania. Kiedy maluch spędza zbyt dużo czasu w kojcu, w odosobnieniu i odgrodzeniu od bliskich, może poczuć tęsknotę, a poczucie jego bezpieczeństwa zostanie zaburzone. Wówczas przestrzeń – z założenie bezpieczne miejsce – stanie się dla niego niemal jak klatka, która ogranicza możliwość przytulenia do mamy i poczucia, że jest zawsze w pobliżu.

Kojec dla dziecka to miejsce, gdzie może się ono świetnie bawić, a jednocześnie dać rodzicom chwilę odpoczynku czy po prostu możliwość zrobienia czegoś w domu. Czy jego wady przewyższają zalety? To już kwestia indywidualnego podejścia.

Kiedy kojec naprawdę się sprawdza – przykładowe sytuacje 

Zanim zapadnie decyzja o zakupie kojca dla dziecka, warto wyobrazić sobie przykładowe sytuacje, w których kojec może się przydać. Wówczas będzie wiadomo, czy jest tym, czego szuka i potrzebuje każdy rodzic.

• Gotowanie, sprzątanie, praca zdalna. Konieczność ciągłego przenoszenia dziecka czy po prostu maksymalnego podziału uwagi wpływa na efektywność pracy dorosłego. Kiedy zaś maluch jest bezpiecznie w kojcu, który w dodatku można postawić w dowolnym miejscu, by nie czuł się zostawiony sam sobie – codzienność staje się znacznie prostsza.

• Remont. Obecność dziecka podczas remontu i konieczność zwrócenia szczególnej uwagi, by nie miało kontaktu z niebezpiecznymi narzędziami czy środkami chemicznymi, może znacznie opóźniać i utrudniać prace. W takiej sytuacji kojec również może okazać się zbawienny tak dla malucha, jak i dla rodziców.

• Nagłe wypadki. Strzaskany talerz, zgubiona bateria, upuszczona tabletka czy zalana łazienka – to sytuacje, w których maluch powinien zostać odseparowany od miejsca zdarzenia, które może być dla niego niebezpieczne. Kojec będzie najlepszy – dziecko będzie miało nieco przestrzeni i swoje zabawki, a rodzic będzie mógł w spokoju posprzątać, czy znaleźć zgubioną rzecz.

Przeczytaj również:

Jeździk dla rocznego i starszego dziecka – jaki wybrać?

Jak korzystać z kojca mądrze?

Kojec dla dziecka nie powinien być jedną przestrzenią, jaką zna maluch i nie powinien być stosowany „dla świętego spokoju” rodzica, a raczej traktowany jako miejsce awaryjne, na chwilę, by zapewnić dziecku bezpieczne zajęcie.

Nawet, kiedy przebywa w kojcu, rodzic powinien z nim nawiązywać kontakt. Należy doglądać dziecka, mówić do niego, a nawet wchodzić razem z nim do kojca, by się wspólnie bawić. Kojec powinien być dla dziecka swego rodzaju atrakcją i wygodnym miejscem do zabawy, nie zaś stałym, wielogodzinnym elementem codzienności.

Dziecko, które poczuje się odseparowane i nie będzie mogło swobodnie odkrywać świata, nie będzie się prawidłowo rozwijało. Jego sensoryka będzie mocno ograniczona przez niewielką, niezmienną przestrzeń, a jedyne emocje, jakie będą narastały, to strach i frustracja. Jeśli rodzic będzie traktował kojec jako jedyne sensowne miejsce dla dziecka, tłumacząc korzystanie z niego bezpieczeństwem, a tak naprawdę własną wygodą – może to negatywnie wpłynąć na rozwój dziecka, hamując go na wielu płaszczyznach.

Bezpieczny kojec – na co zwrócić uwagę przy wyborze?

Przy wyborze kojca dla dziecka, chcąc zapewnić maluchowi maksymalne bezpieczeństwo, z nastawieniem na codzienne użytkowanie, powinno się zwrócić szczególną uwagę na wszelkie detale przedmiotu. Wybór idealnego kojca nie jest łatwy, ale nie niemożliwy. Co należy wiedzieć o kojcach dla dzieci, szukając najlepszego?

Kojce dla dzieci dostępne są w różnych rozmiarach. Nie ma problemu, by znaleźć kojce dla dzieci zarówno do większych, jak i mniejszych pomieszczeń.

Najważniejsze przy wyborze kojca dla dziecka jest materiał, z którego jest zrobiony. Dostępne są dwa rodzaje kojców. Można zdecydować się na kojec z drewnianymi szczebelkami lub na materiałowy, ze ścianami z siateczki.

Kojec z siatką

Zaletą tego kojca jest to, że dziecko nie uderzy się głową w coś twardego. Na bokach kojca jest siatka, na górze obłożony miękkim materiałem brzeg, więc nie ma obaw, że dziecku stanie się krzywda. Ponadto siatka stanowi dobrą barierę pomiędzy dzieckiem a zwierzęciem, które masz w domu.

Kojec może mieć kilka dodatkowych elementów – uchwyty, które będą ułatwiały maluszkowi naukę wstawania lub dziurki obszyte materiałem, pełniące taką samą funkcję.

Do siatki lub dna kojca mogą być przyczepiane zabawki. Te ostatnie mogą przeszkadzać, jeżeli będziesz chciała, żeby dziecko mogło spać w kojcu.

Ponadto podłoga kojca musi być stabilna. Twarda, ale obita materiałem, najlepiej łatwo zmywalnym i odpornym na zabrudzenia (lub możliwym do wyprania).

Przeczytaj również:

Ochraniacz do łóżeczka – co to jest, rodzaje, jaki wybrać?

Kojec ze szczebelkami (drewniany)

To kojec wyglądem przypominający łóżeczko. Jego zaletą jest to, że szczebelki lepiej od siatki wspomagają naukę wstawania. Ponadto przez szczebelki lepiej widać (więc dziecko może obserwować świat) i dostęp powietrza jest swobodniejszy. W wielu kojcach szczebelkowych istnieje także możliwość zamocowania podłogi na różnych poziomach – jest to przydatne przy używaniu kojca przez młodsze dziecko (wtedy nie trzeba się do niego tak głęboko schylać). Ponadto w kojcu szczebelkowym, podobnie jak w łóżeczku, istnieje możliwość wyjęcia szczebelków. Dzięki temu starsze dziecko ma swoje miejsce do zabawy i miejsce na pochowanie zabawek, a równocześnie może samo decydować, czy siedzieć w kojcu, czy w pokoju.

Takie kojce są jednak wykonane z twardego materiału (drewno) – dziecko może stracić równowagę i uderzyć się w szczebelki. Nie można więc całkiem beztrosko zostawiać dziecka w takim kojcu, szczególnie jeśli dopiero nabywa jakąś umiejętność ruchową (wstawania, chodzenia, siadania). Ponadto w takim kojcu dziecko będzie w stanie wystawić rączkę np. do psa, a kot będzie w stanie swobodnie przechodzić pomiędzy szczebelkami.

Ponadto, zarówno kojec drewniany jak i materiałowy nie powinien mieć żadnych ostrych krawędzi. Musi być wykonany z certyfikowanych materiałów, a w przypadku drewnianego modelu – pokryty farbą lub lakierem bezpiecznym dla dziecka, także w przypadku np. gryzienia brzegów. Wszelkie materiały, z których są wykonane kojce dla dzieci, muszą spełniać rygorystyczne normy bezpieczeństwa – warto zwrócić na to uwagę i przyjrzeć się metkom.

Nie bez znaczenia jest też wyposażenie kojca. Niektóre modele są do kupienia z miękkimi materacami, które stanowią dodatkową ochronę na podłożu oraz zapewniają dziecku wygodę. Wiele modeli posiada dodatkowe kieszenie, dzięki czemu łatwo zachować porządek i mieć pod ręką ulubione zabawki dziecka.

Jeśli zakłada się, że kojec dla dziecka będzie miał swoje stałe miejsce np. w salonie, warto też zwrócić uwagę na estetykę. Niech będzie przyjemny dla oczu i dziecka, i rodziców.

Kiedy lepiej zrezygnować z kojca? 

Nie zawsze kojec dla dziecka okazuje się idealnym rozwiązaniem dla ciekawego świata malucha. Bywa że zostanie wprowadzony zbyt późno, kiedy dziecko zna już smak przygody i domowe zakamarki. Nagle ograniczenie jego mobilności i odebranie możliwości dalszego poznawania świata na własnych zasadach może prowadzić do frustracji. Może się również okazać, że dziecko mimo wszystko nie potrafi spędzać czasu samodzielnie, z dala od rodziców – płacze, nawołuje, próbuje wydostać się z kojca. Może to oznaczać, że nie jest na to jeszcze gotowe i należy na jakiś czas porzucić pomysł o kojcu, by nie wywoływał złych skojarzeń.

Także jeśli dziecko posadzone w kojcu jest nad wyraz spokojne, niechętnie się bawi i siedzi w jednym miejscu – to również może oznaczać, że to nie miejsce dla niego. Być może się boi, nie lubi zostawać samo, jest znudzone, czy czuje się odrzucone. Wówczas należy zrezygnować z kojca i znaleźć inne rozwiązanie.

Alternatywy dla kojca – jak stworzyć bezpieczną przestrzeń do swobodnej zabawy?

Dla wielu rodzin z małymi dziećmi kojec jest niezastąpionym elementem wyposażenia domu. Inni z kolei szukają alternatyw. Mogą nią być np. łóżeczka turystyczne lub kołyski na kółkach w przypadku niemowląt, które – choć są znacznie mniejsze – pełnią taką funkcję. Można również wybrać matę edukacyjną – mimo braku barierek potrafi zająć dziecko na kilka chwil. Dla starszych dzieci poleca się również suche baseny z kulkami, które zapewnią ciekawą zabawę i wesprą rozwój motoryczny.

współpraca: Marta Szulc