Chlamydia trachomatis – co to za bakterie w pochwie?
Chlamydia trachomatis to jeden z najczęstszych patogenów zakażających układ moczowo-płciowy i przenoszonych drogą kontaktów seksualnych.
Szczególnego znaczenia nabiera zakażenie chlamydią w ciąży, gdyż ta bakteria w pochwie stanowi poważne zagrożenie zarówno dla kobiety ciężarnej, jak i dziecka.
Badanie przesiewowe w kierunku zakażenia Chlamydia trachomatis zaleca się kobietom planującym ciążę oraz ciężarnym z czynnikami ryzyka zakażenia lub zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego ciążę.
Chlamydia – jak można się zarazić?
Chlamydia trachomatis to patogen zarażający spory odsetek młodych kobiet. Przenoszony jest drogą płciową, zatem głównymi czynnikami ryzyka są częste i przypadkowe kontakty seksualne, bez użycia prezerwatywy. Ale to nie jedyne czynniki predysponujące.
Ryzyko wystąpienia chlamydiozy wzrasta w przypadku:
- wiek poniżej 25. roku życia,
- nowy partner seksualny,
- partner z rozpoznanym zakażeniem przenoszonym drogą płciową.
Zakażenie chlamydią często pozostaje niezauważone, gdyż przebieg infekcji jest skąpoobjawowy. Dlatego jedyną metodą rozpoznania zakażenia jest wykonanie odpowiedniego badania. U osób z grup ryzyka zaleca się wykonywanie go co 1–2 lata.
Przeczytaj również:
Zapalenie pęcherza w ciąży – leki i domowe sposoby
Jak zapobiegać zakażeniu chlamydią w ciąży?
Najskuteczniejszym sposobem zapobiegania zakażeniu Chlamydia trachomatis jest ograniczenie ryzykownych kontaktów seksualnych oraz stosowanie prezerwatyw, zwłaszcza w przypadku nowych lub niestałych partnerów. Kobiety planujące ciążę lub należące do grup zwiększonego ryzyka powinny rozważyć wykonanie badań przesiewowych jeszcze przed zajściem w ciążę lub na jej wczesnym etapie. Istotne znaczenie ma również szybkie leczenie wykrytego zakażenia oraz jednoczesna terapia partnera seksualnego, co zmniejsza ryzyko ponownej infekcji i powikłań zarówno u matki, jak i u dziecka.
Chlamydia – objawy – kiedy wykonać badanie na chlamydię?
Wskazania do badania na chlamydię to – poza wspomnianymi czynnikami ryzyka – ciąża lub planowanie ciąży, a także wystąpienie objawów, które mogą sugerować zakażenie dróg moczowo-płciowych.
Objawy chlamydii to m.in.:
- świąd (swędzenie) okolic intymnych i parcie na pęcherz,
- nietypowe, ropne upławy,
- ból podczas stosunku,
- bóle podbrzusza,
- krwawienia między miesiączkami,
- gorączka i mdłości.
Badanie (test) na chlamydię wykonać należy ponadto w sytuacji, gdy partner kobiety zgłasza następujące dolegliwości – ból podczas oddawania moczu (mikcji) oraz śluzowo-ropna wydzielina z cewki moczowej.
Badanie na chlamydię – wymaz z pochwy w ciąży i test PCR
W przypadku podejrzenia zakażenia Chlamydia trachomatis u kobiet w ciąży wykonuje się badania laboratoryjne pozwalające potwierdzić obecność bakterii. Materiał do badania pobiera się najczęściej z szyjki macicy lub pochwy podczas badania ginekologicznego. Coraz częściej wykorzystuje się także próbkę pierwszego strumienia moczu, zwłaszcza gdy pobranie wymazu nie jest możliwe.
Przed pobraniem materiału warto zastosować się do zaleceń laboratorium lub lekarza. Zwykle obejmują one powstrzymanie się od współżycia przez 24 godziny przed badaniem oraz niestosowanie preparatów dopochwowych przez 48 godzin. Badania nie wykonuje się w czasie miesiączki, chyba że lekarz zaleci inaczej.
Obecnie za złoty standard diagnostyki zakażenia Chlamydia trachomatis uznaje się testy amplifikacji kwasów nukleinowych (NAAT), w tym metodę PCR. Badania te wykrywają materiał genetyczny bakterii i charakteryzują się bardzo wysoką czułością oraz swoistością, dzięki czemu pozwalają rozpoznać zakażenie nawet wtedy, gdy nie występują żadne objawy.
Przeczytaj również:
Posiew moczu w ciąży – jak odczytać wyniki?
Dodatni wynik testu NAAT lub PCR potwierdza zakażenie i stanowi wskazanie do rozpoczęcia leczenia. U kobiet w ciąży po zakończeniu antybiotykoterapii zaleca się wykonanie badania kontrolnego w celu potwierdzenia skuteczności leczenia.
Testy serologiczne z krwi (oznaczające przeciwciała) nie są zalecane do rozpoznawania niepowikłanych zakażeń narządów płciowych wywołanych przez Chlamydia trachomatis, ponieważ nie pozwalają wiarygodnie stwierdzić aktywnego zakażenia. Podobnie testy ELISA i hodowla komórkowa mają obecnie ograniczone zastosowanie i zostały w większości zastąpione przez dokładniejsze metody molekularne.
Czy chlamydia w ciąży może ustąpić samoistnie?
Zakażenie wywołane przez Chlamydia trachomatis zazwyczaj nie ustępuje samoistnie i wymaga leczenia antybiotykiem. Choć u części kobiet infekcja przez długi czas nie powoduje żadnych objawów, bakteria nadal może uszkadzać narządy rodne oraz zwiększać ryzyko powikłań ciąży, takich jak przedwczesny poród czy zakażenie noworodka podczas porodu. Z tego względu każda ciężarna z potwierdzonym zakażeniem powinna jak najszybciej rozpocząć leczenie zgodnie z zaleceniami lekarza.
Przeczytaj również:
Bakterie w moczu w ciąży – co oznacza i jak leczyć bakteriomocz w ciąży?
Chlamydia w ciąży – czy jest groźna?
Chlamydia trachomatis to bakteria bezpośrednio zagrażająca ciąży i przyszłemu zdrowiu dziecka. Obecność tej bakterii w pochwie może prowadzić do patologicznego przebiegu ciąży, z dużym ryzykiem poronień czy porodów przedwczesnych.
Inne możliwe powikłania chlamydiozy w ciąży to: poporodowe zapalenie endometrium, uogólnione zapalenie narządów miednicy mniejszej czy odczynowe zapalenie stawów.
Zagrożenia dla dziecka w przypadku chlamydii w ciąży to okołoporodowe zakażenie obejmujące: układ oddechowy, spojówki, cewkę moczową, odbytnicę czy pochwę, ucho środkowe.
Niektóre badania sugerowały możliwy związek pomiędzy zakażeniem Chlamydia trachomatis a zespołem nagłej śmierci niemowląt (SIDS), jednak dostępne dane są ograniczone i nie potwierdzają zależności przyczynowo-skutkowej.
Chlamydia – leczenie chlamydiozy w ciąży
Skuteczność farmakoterapii zakażenia chlamydią w ciąży jest bardzo wysoka i sięga 98 proc. Leczeniem pierwszego wyboru u kobiet w ciąży jest azytromycyna podawana jednorazowo w dawce 1 g doustnie. Alternatywę stanowi amoksycylina stosowana przez 7 dni.
U kobiet w ciąży zaleca się wykonanie badania kontrolnego około 4 tygodni po zakończeniu leczenia, a następnie ponowne badanie po około 3 miesiącach ze względu na ryzyko ponownego zakażenia. Odpowiednio wczesne zastosowanie terapii zapobiegnie zakażeniu okołoporodowemu i poważnym powikłaniom położniczym.
Czy partner również powinien się leczyć?
W przypadku rozpoznania chlamydiozy leczeniem powinien zostać objęty również partner seksualny, nawet jeśli nie odczuwa żadnych dolegliwości. Zakażenie Chlamydia trachomatis bardzo często przebiega bezobjawowo, dlatego brak objawów nie wyklucza obecności bakterii. Nieleczony partner może ponownie zakazić kobietę po zakończeniu terapii. Do czasu zakończenia leczenia przez oboje partnerów oraz zgodnie z zaleceniami lekarza należy powstrzymać się od współżycia seksualnego.
Czy po leczeniu można ponownie zarazić się chlamydią?
Przebycie zakażenia i skuteczne leczenie nie zapewniają trwałej odporności. Do ponownego zakażenia może dojść podczas kontaktu seksualnego z osobą zakażoną, zwłaszcza jeśli partner nie został przebadany i leczony. Aby zmniejszyć ryzyko nawrotu infekcji, należy stosować się do zaleceń lekarza, unikać współżycia do czasu zakończenia leczenia przez oboje partnerów oraz używać prezerwatywy podczas kontaktów seksualnych. U kobiet w ciąży zaleca się również wykonanie badania kontrolnego po zakończeniu terapii.
Przeczytaj również:
OB i CRP w ciąży – markery stanu zapalnego i infekcji
Czy dziecko zawsze zarazi się podczas porodu?
Obecność zakażenia Chlamydia trachomatis u kobiety ciężarnej nie oznacza, że noworodek na pewno ulegnie zakażeniu podczas porodu. Do przeniesienia bakterii może dojść w czasie porodu drogami natury, jednak ryzyko to znacząco zmniejsza odpowiednio wcześnie rozpoznane i skutecznie leczone zakażenie w ciąży.
Jeśli do transmisji bakterii dojdzie, u noworodka najczęściej rozwija się chlamydiowe zapalenie spojówek, które zwykle pojawia się w ciągu 5–14 dni po urodzeniu, lub zapalenie płuc rozwijające się najczęściej między 1. a 3. miesiącem życia. Objawy wymagają pilnej konsultacji lekarskiej i wdrożenia odpowiedniego leczenia antybiotykami.
Wczesna diagnostyka zakażenia u ciężarnej, właściwie dobrana antybiotykoterapia oraz wykonanie badania kontrolnego po zakończeniu leczenia znacząco ograniczają ryzyko zakażenia dziecka i związanych z nim powikłań. Dlatego tak ważne jest przestrzeganie zaleceń lekarza prowadzącego ciążę oraz leczenie obojga partnerów w przypadku potwierdzonej chlamydiozy.
współpraca: redakcja Mamazone
