Czy dziecko może mieć dowód osobisty?
Wiele osób wciąż żyje w przekonaniu, że dowód osobisty zarezerwowany jest wyłącznie dla dorosłych, co jest oczywistym błędem, gdyż polskie prawo nie przewiduje dolnej granicy wieku dla posiadaczy tego dokumentu. Zgodnie z przepisami, każdy obywatel Rzeczypospolitej Polskiej ma prawo do posiadania dowodu osobistego, a w przypadku dzieci – wniosek o dowód osobisty składa w jego imieniu rodzic lub opiekun prawny. Jest to dokument bezpłatny. To jego przewaga nad paszportem, za który musimy uiścić stosowną opłatę skarbową.
Warto wiedzieć, że dowód osobisty w wersji klasycznej czy e-dowód potwierdza posiadanie obywatelstwa polskiego oraz tożsamość okaziciela. Na jego podstawie można poruszać się podczas przekraczania granic wewnątrz Strefy Schengen. Choć małoletni poniżej 13. roku życia nie posiadają zdolności do czynności prawnych w pełnym zakresie, dokument tożsamości pełni dla nich funkcję identyfikacyjną.
Dzieci powyżej 12. roku życia otrzymują dokument z warstwą elektroniczną zawierającą odciski palców oraz wzór podpisu. Ten wymóg powoduje, że proces wydawania dowodu dla starszych pociech jest nieco bardziej sformalizowany (wymaga ich obecności w urzędzie). W przypadku młodszych dzieci sprawa jest uproszczona – one również mogą mieć certyfikat podpisu osobistego, jednak zostanie on aktywowany dopiero po uzyskaniu przez nie ograniczonej zdolności do czynności prawnych, czyli po ukończeniu 13 lat.
Przeczytaj również:
Paszport dla dziecka – jak wyrobić, ile kosztuje, wniosek
Kiedy dowód osobisty dla dziecka jest konieczny, a kiedy po prostu praktyczny?
Najczęstszą sytuacją, w której dowód osobisty dziecka staje się niezbędny, jest planowana podróż do innego państwa Unii Europejskiej lub kraju należącego do Strefy Schengen (np. Norwegii czy Islandii). W takich okolicznościach dowód służy jako pełnoprawny dokument podróży. To rozwiązanie ekonomiczne – zwłaszcza że ważność dowodu dla dziecka poniżej 12. roku życia wynosi 5 lat, a dla starszych – aż 10.
Praktyczność dowodu objawia się jednak nie tylko na lotniskach czy przejściach granicznych. Posiadanie tego dokumentu ułatwia załatwianie spraw w bankach (jeśli chcemy założyć dziecku konto). Często też przydaje się w sytuacjach spornych, gdy musimy udowodnić wiek dziecka (np. przy zakupie biletu wstępu do muzeum czy parku rozrywki). Ważny dowód osobisty ucina wszelkie dyskusje. Możesz nim również potwierdzić tożsamość dziecka podczas zapisów do lekarza, na zajęcia sportowe czy kursy językowe.
Dowód osobisty a bezpieczeństwo medyczne dziecka
W sytuacjach stresujących, takich jak nagła wizyta w szpitalu czy konieczność skorzystania z pomocy medycznej, tak w kraju jak i za granicą czas i klarowność dokumentacji są na wagę złota. Choć w Polsce tożsamość dziecka w placówkach NFZ można potwierdzić na podstawie danych zawartych w systemie eWUŚ lub poprzez podanie numeru PESEL, posiadanie fizycznego dokumentu przyspiesza procedury przyjęcia na oddział.
Szczególnie istotne jest to podczas wyjazdów zagranicznych. Aby uzyskać Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ), potrzebne są konkretne dane, a w razie wypadku w innym kraju UE to właśnie osobisty dla dziecka dokument pozwala na szybką identyfikację małego pacjenta i weryfikację jego uprawnień do świadczeń. Urzędnik w zagranicznym szpitalu nie będzie miał wglądu do polskich rejestrów elektronicznych, ale plastikowa karta z polskim godłem i zdjęciem jest dla niego jasnym komunikatem. Dzięki niej unikasz zbędnej biurokracji w chwilach, gdy całą uwagę chcesz poświęcić zdrowiu swojej pociechy.
Przeczytaj również:
Ustawa o statusie osoby najbliższej – jakie ma założenia, co gwarantuje?
Jak wyrobić dowód dla dziecka krok po kroku?
Wydanie dowodu osobistego, a dokładniej sam proces ubiegania się o dokument jest dziś prostszy niż kiedykolwiek, a Ministerstwo Cyfryzacji promuje składanie wniosków przez internet. Jeśli chcesz złożyć wniosek online, potrzebujesz profilu zaufanego, e-dowodu lub kwalifikowanego certyfikatu podpisu elektronicznego. Cała procedura odbywa się w formie elektronicznej poprzez portal gov.pl. Wypełniasz formularz, załączasz zdjęcie i podpisz wniosek elektronicznie (używając podpisu zaufanego lub certyfikatu kwalifikowanego).
Oczywiście można nadal udać się do dowolnego urzędu miasta bądź gminy. Przy składaniu papierowego wniosku musisz pamiętać, by zabrać ze sobą potrzebne dokumenty (swój dowód do wglądu oraz fotografię przedstawiającą dziecko).
Bardzo ważne – dzieci, które ukończyły 5. rok życia muszą być obecne przy składaniu wniosku w urzędzie. Jeśli składasz wniosek o dowód online dla dziecka poniżej 12. roku życia, wizyta w urzędzie będzie konieczna dopiero przy odbiorze dowodu. Dla dzieci starszych (powyżej 12 lat), wizyta w urzędzie jest nieunikniona ze względu na konieczność pobrania odcisków palców – urzędnik pobierze je za pomocą specjalnego skanera.
Po poprawnym złożeniu wniosku otrzymasz potwierdzenie złożenia wniosku wraz z numerem sprawy, dzięki któremu możesz sprawdzać status dokumentu online. Urząd ma 30 dni na realizację zadania, ale zazwyczaj gotowy dowód osobisty czeka na odbiór już po dwóch tygodniach. Gdy otrzymasz informację, że dokument jest gotowy, udaj się do urzędu (tego samego, w którym składałeś wniosek lub który wskazałeś w formularzu online) i odbierz gotowy dowód osobisty. Przy odbiorze dowodu osobistego dziecka powyżej 12. roku życia, ono również musi być obecne, aby potwierdzić zgodność danych.
Zdjęcie do dowodu dziecka – najczęstsze błędy
Do wniosku o wydanie dowodu musisz załączyć fotografię przedstawiającą dziecko en face (na wprost), z otwartymi oczami i naturalnym wyrazem twarzy. O ile u dorosłych zasady są restrykcyjne (zamknięte usta, wzrok w obiektyw), o tyle u dzieci do 5. roku życia dopuszcza się pewne odstępstwa – dziecko może mieć otwarte usta lub nieco przekrzywioną głowę.
Warto jednak unikać typowych błędów. Na zdjęciu nie może być widoczna inna osoba (np. dłoń rodzica podtrzymująca niemowlę), w tle nie mogą znajdować się zabawki, a twarz nie może być przysłonięta włosami. Jeśli Twoje dziecko, w związku z nabytymi wadami narządu wzroku musi nosić okulary z ciemnymi szkłami, konieczne będzie dołączenie do wniosku stosownego orzeczenia o niepełnosprawności. Podobnie jeśli z przyczyn religijnych dziecko musi mieć nakrycie głowy, dołącz odpowiednie zaświadczenie o przynależności do wspólnoty wyznaniowej zgodnie z zasadami swojego wyznania.
Pamiętaj, że błędne zdjęcie to najczęstsza przyczyna konieczności uzupełniania wniosku, co niepotrzebnie wydłuża cały proces.
Przeczytaj również:
Karta Dużej Rodziny – do czego uprawnia? Jak ją założyć? Na co zniżki?
Jak przygotować dziecko do wizyty w urzędzie?
Wizyta w instytucji publicznej dla malucha może być stresująca, dlatego warto zamienić ją w małą przygodę. Wytłumacz dziecku, że idziecie zrobić jego własny, „dorosły” dokument. Jeśli Twoja pociecha ma już 12 lat, uprzedź ją, że urzędnik powie o konieczności przyłożenia palców do czytnika i złoży ona swój pierwszy oficjalny wzór podpisu. To dla wielu nastolatków ważny moment inicjacji obywatelskiej.
Jeśli możesz, wybierz się do urzędu w godzinach porannych, gdy kolejki są mniejsze, a dziecko jest wypoczęte. Sprawdź wcześniej, czy wybrany przez Ciebie organ gminy posiada kącik dla dzieci – wiele placówek już to oferuje. Jeśli sytuacja wymaga uzupełnienia wniosku lub pojawią się inne trudności, zachowaj spokój – Twoje zdenerwowanie udzieli się dziecku. Pamiętaj, że urzędnik ma obowiązek pomóc Ci w prawidłowym przejściu przez procedurę i zapewnia przyjęcie wniosku tak sprawnie, jak to tylko możliwe.
Dowód osobisty czy paszport?
Wybór zależy przede wszystkim od Waszych planów wyjazdowych. Jeśli zamierzacie poruszać się głównie w granicach Europy, dowód osobisty dla dziecka jest wyborem racjonalnym – jest darmowy, poręczny i wystarczający. Jeśli jednak marzą Wam się egzotyczne wakacje w Azji, Afryce czy dalej – niezbędny będzie paszport.
Pamiętaj, że paszport jest dokumentem nadrzędnym – jeśli dziecko ma paszport, nie musisz wymieniać dowodu ani go wyrabiać, by podróżować po UE. Jednak dowód warto mieć jako „zabezpieczenie”. W przypadku zagubienia paszportu za granicą (w UE), posiadanie dowodu schowanego w innym miejscu oszczędzi Wam wizyty w konsulacie.
To kiedy wyrobić dowód dla dziecka zależy tylko od Ciebie, jednak warto zrobić to jak najszybciej. To zero kosztów, a zyskujesz spokój ducha. W każdej chwili możesz potwierdzić tożsamość swojego malucha i spokojnie podróżować po Europie. Dbaj tylko, żeby dokument był ważny, bo te wydawane dzieciom mają ograniczoną datę przydatności (nowy wniosek najlepiej złożyć co najmniej 30 dni przed upływem terminu ważności dowodu osobistego).
