VBAC – szanse na poród siłami natury po cięciu cesarskim
Powszechna opinia głosi, że poród naturalny po porodzie drogą cesarskiego cięcia to coś ryzykownego, czego nie ma sensu się podejmować. Tego zdania jest nie tylko wiele kobiet w ciąży – także niektórzy lekarze wychodzą z założenia, że takie próby są skazane na porażkę albo są niebezpieczne.
Tymczasem szanse na to, że uda się przeprowadzić VBAC bez komplikacji są dość wysokie: wynoszą około 75% i kobiet po jednej „cesarce” i około 70% u tych, które rodziły w ten sposób już dwukrotnie. Jeśli natomiast przyszła mama ma już za sobą oba rodzaje porodów (naturalny i cesarskie cięcie), szanse na sukces wynoszą aż ponad 90%.
Oczywiście przy ocenianiu, czy dana ciężarna ma szanse na poród siłami natury, nie bierze się pod uwagę tylko statystyk – o wiele większe znaczenie mają tzw. czynniki osobnicze, związane z konkretną rodzącą.
Szanse na to, że próba porodu naturalnego zakończy się sukcesem, rosną, gdy:
- poród rozpoczął się spontanicznie (najlepiej między 37. a 40. tygodniem ciąży),
- szyjka macicy jest dojrzała,
- powodem uprzedniego zakończenia ciąży poprzez cesarskie cięcie była np. niewłaściwa pozycja dziecka, a nie brak postępu porodu,
- ciężarna nie cierpi na otyłość,
- ciężarna ma mniej niż 40 lat,
- ciąża nie jest „przenoszona” (nie trwa dłużej niż 40 tygodni),
- rodząca nie choruje na nadciśnienie tętnicze,
- odstęp między porodami jest wystarczająco długi (dłuższy niż 18 miesięcy),
- ciężarna nie choruje na cukrzycę,
- poród nie rozpoczął się przedwcześnie,
- nie istnieje przypuszczenie, że dziecko będzie bardzo duże.
Im więcej tych warunków spełnia przyszła mama, tym większe szanse na to, że próba porodu siłami natury zakończy się sukcesem.
Sprawdź: Kalkulator terminu porodu
VBAC – przeciwwskazania
Oczywiście istnieją sytuacje, w których mimo spełniania powyższych warunków poród naturalny po przebytym cięciu cesarskim nie może się odbyć. Dla przykładu żaden lekarz nie wyda zgody na poród drogami natury, jeśli podczas poprzedniego porodu dokonano pionowego nacięcia macicy, albo gdy w przeszłości kiedykolwiek doszło do pęknięcia tego organu.
Lekarze mogą też sprzeciwiać się porodowi naturalnemu, jeżeli pacjentka miała w przeszłości poważną operację macicy.
VBAC – dlaczego warto?
W Polsce lawinowo wzrasta liczba przeprowadzanych cesarskich cięć (obecnie kończy się w ten sposób niemal 45% ciąż), przy czym nierzadko są to prywatnie opłacane „cesarki na żądanie”. Wobec powyższego kusi, by zadać sobie pytanie: czy w ogóle warto starać się o VBAC? Czy nie lepiej po prostu poddać się cesarskiemu cięciu i mieć „spokój”?
W świetle obecnej wiedzy medycznej odpowiedź może być tylko jedna: warto starać się urodzić naturalnie. Po pierwsze dlatego, że cięcie cesarskie to poważna operacja, która może przebiec z komplikacjami. Po drugie, poród naturalny niesie wiele korzyści zarówno dla matki, jak i dla dziecka.
Wymienić tu można:
- o wiele szybszy powrót do sprawności po porodzie (brak konieczności cewnikowania, możliwość szybkiego wstania z łóżka i poruszania się, mniej intensywny ból),
- krótszy pobyt w szpitalu,
- uniknięcie negatywnych skutków ubocznych operacji oraz znieczulenia zewnątrzoponowego,
- większe prawdopodobieństwo karmienia piersią,
- kontakt dziecka z florą bakteryjną układu rodnego matki, sprzyjający rozwijaniu się układu odpornościowego,
- mniejsze ryzyko wystąpienia zaburzeń oddychania u dziecka (w trakcie porodu naturalnego dochodzi do uciśnięcia płuc i wypchnięcia wód płodowych).
Przeczytaj również:
Fazy porodu – co dzieje się podczas pierwszej, drugiej i trzeciej fazy porodu?
Kto może być kandydatką do porodu naturalnego po cesarce (VBAC)?
- Przebieg wcześniejszego cięcia cesarskiego – ważne jest m.in., czy cięcie było poprzeczne (najczęstsze) czy pionowe.
- Brak przeciwwskazań położniczych – np. łożysko przodujące, stan zdrowia mamy, wcześniejsze komplikacje, itp.
- Czas od ostatniego cięcia – lekarze często rekomendują określony odstęp czasowy pomiędzy cięciem cesarskim a kolejną ciążą, by organizm miał czas na regenerację.
- Dostępność odpowiednio wyposażonego szpitala z możliwością szybkiej interwencji – ponieważ choć VBAC jest bezpieczny w dobrze prowadzonych warunkach, wymaga planowania i monitorowania.
Przykładowo, Polskie Towarzystwo Ginekologiczne i położnicze rekomenduje, by każda kobieta, która rozważa VBAC, skonsultowała się z ośrodkiem z doświadczeniem w porodach po cięciu cesarskim.
VBAC – gdzie szukać wsparcia?
Jeśli zależy ci na tym, aby spróbować urodzić dziecko naturalnie po cesarskim cięciu, a nie wiesz, jak się za to „zabrać”, to mamy dla ciebie kilka podpowiedzi. Po pierwsze – udaj się do szpitala, w którym planujesz rodzić i porozmawiaj o takiej możliwości. Warto wiedzieć, jak w danej placówce personel podchodzi do VBAC. Po drugie – już teraz poszukaj dobrej położnej, która będzie ci wsparciem i skarbnicą wiedzy. W końcu po trzecie – odwiedź odpowiednie strony na Facebooku. Wiele informacji znajdziesz zarówno na profilu „Naturalnie po cesarce”, jak i w grupie: „Naturalnie po cesarce. Grupa wsparcia”.
Poród naturalny po cesarce – najczęściej zadawane pytania
Czy poród VBAC jest bezpieczny? Tak, poród naturalny po cesarskim cięciu (VBAC) jest uznawany za bezpieczny dla wielu kobiet, jeśli spełnione są odpowiednie warunki medyczne. Kluczowa jest konsultacja z lekarzem oraz wybór szpitala z możliwością szybkiego wykonania cesarskiego cięcia w razie potrzeby.
Jakie są szanse powodzenia VBAC? Statystycznie powodzenie VBAC wynosi około 60–80%, w zależności od przebiegu poprzedniego porodu, rodzaju pierwszego cięcia, odstępu między ciążami i ogólnego stanu zdrowia mamy. Indywidualna ocena lekarza pozwala oszacować szanse w konkretnym przypadku.
3. Czy poród VBAC boli bardziej niż pierwsze cięcie cesarskie? VBAC to poród naturalny, więc towarzyszą mu typowe odczucia porodowe, podobne do porodu siłami natury. Dostępne są różne metody łagodzenia bólu, w tym znieczulenie zewnątrzoponowe, które w wielu szpitalach można stosować również przy VBAC.
Przeczytaj również:
Rozejście spojenia łonowego – przyczyny, objawy, poród, leczenie, ćwiczenia
4. Czy po dwóch cięciach cesarskich mogę urodzić naturalnie? W niektórych przypadkach tak, jednak poród po dwóch cc (tzw. VBA2C) wymaga bardziej rygorystycznej oceny i prowadzenia w szpitalu z dużym doświadczeniem. Ostateczną decyzję podejmuje lekarz po analizie dokumentacji medycznej.
5. Jakie jest największe ryzyko VBAC? Najbardziej znanym, choć bardzo rzadkim ryzykiem, jest pęknięcie macicy w miejscu blizny po poprzednim cięciu – występuje ono u około 0,2–0,7% kobiet. Dlatego VBAC odbywa się wyłącznie w szpitalu z odpowiednim zapleczem.
6. Czy mogę mieć znieczulenie lub poród w wodzie podczas VBAC? Znieczulenie zewnątrzoponowe jest często dostępne także przy VBAC. Poród w wodzie zależy od polityki szpitala – część placówek ogranicza tę opcję ze względu na konieczność bieżącego monitorowania stanu mamy i dziecka.
7. Jak przygotować się do porodu VBAC? Warto zadbać o dobrą kondycję fizyczną, uczyć się technik oddechowych, omówić plan porodu z lekarzem i położną, wybrać szpital wspierający VBAC oraz zrozumieć wszystkie korzyści i możliwe zagrożenia. Dobre przygotowanie zwiększa poczucie bezpieczeństwa i szanse powodzenia.
8. Czy VBAC wymaga specjalnego monitorowania podczas porodu? Tak. Podczas VBAC najczęściej stosuje się ciągłe monitorowanie KTG, aby na bieżąco oceniać pracę serca dziecka i reakcję macicy. Pozwala to szybko wykryć ewentualne nieprawidłowości i w razie potrzeby podjąć interwencję.
9. Czy mogę rodzić VBAC, jeśli poprzednia ciąża zakończyła się nagłym, pilnym cięciem cesarskim? W wielu przypadkach tak. To, że pierwsze cięcie było pilne, nie oznacza automatycznie, że kolejny poród musi zakończyć się kolejnym cięciem. Kluczowe jest ustalenie powodu poprzedniego cesarskiego cięcia – jeśli nie dotyczył on czynników trwałych (np. budowy miednicy), VBAC nadal może być możliwe.
10. Czy VBAC wpływa na przebieg połogu? Zwykle połóg po VBAC jest łagodniejszy i krótszy niż po cięciu cesarskim. Mamy często szybciej wracają do sprawności, mają mniej dolegliwości bólowych i mogą łatwiej zajmować się noworodkiem. Oczywiście każda kobieta doświadcza połogu inaczej i wymaga indywidualnego podejścia.
współpraca: redakcja Mamazone
