Imiona i krótkie charakterystyki 13 księżniczek Disneya
Księżniczki Disneya od niemal wieku towarzyszą procesowi socjalizacji dzieci, wprowadzają w świat wartości i są radosną odskocznią dla dziecięcej wyobraźni. Z tych animowanych filmów (dziś już także seriali) nasze maluchy mogą dowiedzieć się o takich pojęciach, jak dobro, odwaga, lojalność czy przyjaźń. To już kolejne pokolenie, które wychowuje się na bajkach ze studia Disneya.
Analizując księżniczki Disneya trzeba zauważyć, że wszystkie filmy, w których tytułową postacią jest bohaterka z koroną, charakteryzują się podobną linią narracyjną. Główna postać przechodzi zazwyczaj głęboką transformację – od stanu początkowego zagubienia lub braku wpływu na swój los, ku pełnej dojrzałości.
Konstrukcja fabuły realizuje też uniwersalny archetyp drogi, która uczy dzieci przewidywalności zasad moralnych i logicznych, rządzących światem. Taka powtarzalność powoduje, że filmowe postacie stają się dla młodych widzów bezpiecznym punktem odniesienia, a stały rytm każdej z tych historii sprawia, że kolejna ekranowa bohaterka, mimo nowej scenografii i nowej historii, jest dla odbiorcy bliska i psychologicznie zrozumiała.
Które postaci faktycznie zaliczają się do oficjalnego grona księżniczek Disneya?
Królewna Śnieżka – pierwsza bohaterka filmu pełnometrażowego z 1937 roku. Znana ze swojej dobroci i skóry białej jak śnieg. Relacja, którą tworzy z siedmioma krasnoludkami, to klasyczna lekcja empatii i dbania o wspólny dom.
Kopciuszek – historia filmowa z 1950 roku, która stała się symbolem nadziei. Bohaterka uczy, że wewnętrzna siła pozwala przetrwać nawet najtrudniejszy czas.
Aurora, czyli „Śpiąca Królewna” (film realizowany w 1959 r.) – choć przez klątwę bywa postrzegana jako bierna, uosabia spokój i delikatność.
Ariel, czyli film „Mała Syrenka” z 1989 roku – to odważna postać, która marzy o poznaniu nieznanego świata. Jej bunt jest prostą metaforą dorastania i poszukiwania własnej tożsamości.
Bella – główna bohaterka filmu „Piękna i Bestia” z 1991 roku. To intelektualistka, dla której książki są ważniejsze niż powierzchowność. Bella uczy dzieci, że prawdziwe piękno jest ukryte wewnątrz.
Jasmina to nieustraszona dziewczyna z „Aladyna” (bajka powstała w 1992 roku), która głośno mówi, że nie jest nagrodą do zdobycia.
Pocahontas – postać silnie związana z naturą (film animowany z 1995 roku). Uczy szacunku do ziemi i budowania mostów ponad podziałami.
Mulan, czyli wojowniczka, która udowadnia, że determinacja i poświęcenie dla rodziny nie mają płci.
Tiana – pierwsza księżniczka, która była kelnerką („Księżniczka i żaba”, 2009 r.), pokazuje, że marzenia spełnia się ciężką pracą, a nie tylko magią.
Roszpunka to artystyczna dusza z serii „Zaplątani”, występująca zarówno w filmie pełnometrażowym, jak i serialu.
Merida – waleczna łuczniczka, która nie szuka mężczyzny, lecz skupia się na naprawie relacji z matką.
Vaiana – bohaterka serii „Skarb Oceanu” to córka wodza, odważna nawigatorka i żeglarka, której siła płynie z tradycji przodków. Ma w sobie odwagę, by przekraczać horyzont.
Raya – tytułowa postać produkcji „Raya i ostatni smok” (2021), uosabia trudną sztukę zaufania w podzielonym świecie.
Ciekawostką jest fakt, że dawniej do grona księżniczek Disneya zaliczała się Esmeralda z Notre Dame czy Dzwoneczek, jednak z czasem stworzono dla nich osobne linie produktowe. Również Anna i Elsa z filmu „Kraina Lodu”, choć są powszechnie uwielbiane, stanowią odrębną markę, poza głównym kanonem Disney Princess.
Przeczytaj również:
Bajki Disneya – 20 najpiękniejszych bajek Disneya dla dzieci
Kopciuszek a Moana – jak zmieniają się księżniczki Disneya?
Analizując całą serię filmów, możemy zauważyć ewolucję, która jest nie tylko zmianą estetyczną, ale przede wszystkim społeczną (w samej strukturze narracyjnej). Wczesne produkcje opierały się na modelu „postaci reaktywnej” – takiej, której losy są determinowane przez czynniki zewnętrzne, klątwy lub decyzje innych osób. Z perspektywy pedagogicznej był to wzorzec promujący wytrwałość w cierpieniu i pasywne oczekiwanie na zmianę okoliczności (w literaturze przedmiotu często określa się to mianem zewnętrznego umiejscowienia kontroli). Głównym atutem postaci była jej cnota i cierpliwość, a nagroda za te cechy zawsze przychodziła z zewnątrz.
Współczesna narracja filmowa dokonała radykalnego zwrotu w stronę podmiotowości. Dzisiejsza bohaterka, także typowa księżniczka Disneya, to postać w pełni sprawcza, definiowana przez swoje dążenia, błędy i wynikającą z nich naukę.
Przeszliśmy od opowieści o „byciu uratowaną” do historii o „ratowaniu siebie i swojego świata”. To ważna zmiana z punktu widzenia rozwoju kompetencji emocjonalnych dziecka, gdyż zamiast uczyć adaptacji do trudnych warunków, nowe filmy promują rezyliencję i proaktywność.
Zmienił się również sam wektor dążeń. Tradycyjny finał, oparty na stabilizacji życiowej poprzez relację romantyczną, został zastąpiony procesem samostanowienia i poszukiwania własnej tożsamości. Oś fabularna nie krąży już wokół znalezienia dopełnienia w drugiej osobie, lecz wokół odkrywania własnych talentów, odpowiedzialności za wspólnotę i budowanie wewnętrznej siły. Dla małego widza jest to lekcja sprawstwa – komunikat, że to on jest architektem własnej rzeczywistości, a jego wartość nie zależy od aprobaty otoczenia, lecz od spójności z własną naturą i wyznawanymi wartościami.
Dlatego obecne bohaterki są doskonałą inspiracją dla rozwoju kompetencji u dzieci, zarówno w sferze kształtowania wewnętrznego poczucia sprawstwa i autonomii, jak i w budowaniu dojrzałej inteligencji emocjonalnej, opartej na braniu odpowiedzialności za własne wybory oraz redefiniowaniu tradycyjnych ról społecznych. Poprzez modelowanie takich zachowań, dziewczynki uczy się, że mogą być jednocześnie wrażliwe i silne.
Filmy z księżniczkami Disneya – lista
Aby ułatwić nawigację po bogatym uniwersum, poniżej znajduje się seria najważniejszych tytułów filmów Disneya z księżniczkami w roli głównej. Warto pamiętać, że te produkty filmowe to często nie tylko jedna część, ale całe trylogie, które warto dawkować dziecku w zależności od jego wieku i wrażliwości.
Klasyczne księżniczki
„Królewna Śnieżka i siedmiu krasnoludków”
„Kopciuszek”
„Kopciuszek II: Spełnione marzenia”
„Kopciuszek III: Co by było gdyby”
„Śpiąca królewna”
Ariel i świat „Małej syrenki”
„Mała syrenka”
„Mała syrenka II: Powrót do morza”
„Mała syrenka: Dzieciństwo Ariel”
Przeczytaj również:
Fajne bajki na Netfliksie
Piękna i Bestia”
„Piękna i Bestia”
„Piękna i Bestia: Zaczarowane Święta”
Dżasmina i świat „Aladyna”
„Aladyn”
„Powrót Dżafara”
„Aladyn i król złodziei”
Bohaterki niezależne i przełamujące schematy
„Pocahontas”
„Pocahontas II: Podróż do Nowego Świata”
„Mulan”
„Mulan II”
Nowsze księżniczki Disneya
„Księżniczka i żaba”
„Zaplątani”
„Merida waleczna”
„Kraina lodu”
„Kraina lodu II”
„Vaiana: Skarb oceanu”
„Vaiana II”
„Raya i ostatni smok”
Choć podstawą wychowania kulturalnego młodszych dzieci powinny być bogato ilustrowane książeczki to nie ukrywajmy, że jednak film jest tym medium, które najpełniej pozwala maluchowi zanurzyć się w opowieści (i przy okazji daje nam, dorosłym, chwilę wytchnienia na dopicie ciepłej jeszcze kawy). Warto pamiętać, że każdy seans to nie tylko rozrywka, ale też doskonały punkt wyjścia do rozmowy o emocjach, wyborach i wartościach, które zostają z dzieckiem na lata. Dlatego nigdy nie pozostawiajmy dziecka z obejrzanym filmem bez kontynuacji i wspólnej pogawędki o tym, co przed chwilą widziało i co przeżyło.
