Imieniny Zawiszy
Zawisza obchodzi imieniny raz w roku – 17 sierpnia.
Tego samego dnia świętują również m.in. Jacek, Jacenty, Miron, Anita i Eliza. Ze względu na rzadkość tego imienia, spotkanie solenizanta w tym terminie jest dziś mało prawdopodobne, ale w tradycyjnych kalendarzach data ta figuruje od wieków.
Pochodzenie imienia Zawisza
Zawisza to starosłowiańskie imię męskie, poświadczone w polskich dokumentach już w 1214 roku. Etymolodzy wywodzą je od dawnego przymiotnika oznaczającego człowieka „zazdrosnego o sławę” – czyli ambitnego, zabiegającego o uznanie i pamięć potomnych. W średniowieczu słowo to nie miało negatywnego wydźwięku dzisiejszej zawiści. Od rdzenia tego imienia powstało później wiele popularnych polskich nazwisk, takich jak Zawisz, Zawisza, Zawiszak, Zawiszewski czy Zawiszowski.
Według rejestru PESEL na 20 stycznia 2026 r. w Polsce mieszka 41 mężczyzn o imieniu Zawisza.
Skąd się wzięło powiedzenie „polegać jak na Zawiszy”?
„Polegać na kimś jak na Zawiszy” znaczy ufać komuś bez zastrzeżeń i wiedzieć, że można na niego liczyć nawet w trudnej sytuacji. Powiedzenie przywołuje Zawiszę Czarnego z Garbowa, polskiego rycerza, który zapisał się w pamięci jako człowiek odważny, lojalny i wierny danemu słowu.
Zwrot często wiąże się z ostatnią wyprawą Zawiszy. W 1428 roku, podczas walk z Turkami pod Golubacem nad Dunajem, wojska Zygmunta Luksemburskiego wycofywały się przez rzekę. Według przekazu kronikarskiego Zygmunt wysłał po Zawiszę łódź. Rycerz miał odmówić przeprawy, by pozostać z towarzyszami broni. Dostał się do niewoli i został zabity.
Dokładny moment powstania powiedzenia pozostaje nieznany. Jego najstarszy znany zapis pochodzi z napisanej w 1561 roku biografii Jana Tarnowskiego. Stanisław Orzechowski przytoczył w niej dawną formę zwrotu – „na nim ci, jako na Zawiszy”. W XX wieku powiedzenie weszło do Prawa Harcerskiego w brzmieniu „Na słowie harcerza polegaj jak na Zawiszy”.
Przeczytaj również:

Zenon – imię, imieniny, znaczenie, pochodzenie
Osobowość mężczyzny o imieniu Zawisza
Według tradycyjnych charakterystyk Zawisza to typ indywidualisty, który źle znosi narzucone schematy i potrzebuje dużej swobody działania. Najlepiej odnajduje się tam, gdzie sam może ustalać zasady lub pracować na własny rachunek – sztywna hierarchia i mikrozarządzanie szybko go męczą. Ma wysokie ambicje i konsekwentnie dąży do wyznaczonych celów. Gdy wyrobi sobie na jakiś temat zdanie, rzadko ustępuje, bywając przy tym bezkompromisowy w obronie własnych racji, co w dyskusjach czyni go trudnym przeciwnikiem.
W sferze zawodowej i towarzyskiej ceni konkret oraz prostolinijność. Nie przepada za powierzchownymi znajomościami ani dwuznacznymi sytuacjami – woli usłyszeć trudną prawdę niż uprzejme półprawdy. Choć sprawia wrażenie zdystansowanego i całkowicie samowystarczalnego, w rzeczywistości bardzo poważnie traktuje dane słowo i tego samego wymaga od innych.
Zupełnie inaczej funkcjonuje w relacjach prywatnych. Jest mocno przywiązany do rodziny i bezgranicznie lojalny wobec bliskich, dla których potrafi poświęcić własne plany. Często przyjmuje w grupie rolę osoby, do której inni przychodzą po radę lub wsparcie w kryzysie. Zdarza mu się jednak brać na siebie zbyt wiele obowiązków i nadmiernie analizować cudze problemy, przez co trudno mu odpocząć i odciąć się od codziennych spraw.
Odmiana imienia Zawisza
Mimo że imię kończy się na „-a”, jest to forma męska i odmienia się analogicznie do rzeczowników takich jak wojewoda czy sędzia.
Mianownik (kto? co?): Zawisza (l. poj.), Zawiszowie (l. mn.)
Dopełniacz (kogo? czego?): Zawiszy, Zawiszów
Celownik (komu? czemu?): Zawiszy, Zawiszom
Biernik (kogo? co?): Zawiszę, Zawiszów
Narzędnik (z kim? z czym?): z Zawiszą, z Zawiszami
Miejscownik (o kim? o czym?): o Zawiszy, o Zawiszach
Wołacz (o!): Zawiszo! Zawiszowie!
Przeczytaj również:

Zbigniew – imię, imieniny, znaczenie, pochodzenie
Zdrobnienia imienia Zawisza
W codziennych sytuacjach imię to skraca się najczęściej do form: Zawiszek, Zawisz oraz Zawiszka. Rzadziej, głównie w kręgu rodzinnym, używa się też zdrobnień Wisza, Wiszka, Wiszunia, Zawik czy Zawunia.
Zawisza – formy obcojęzyczne
Jako imię rdzennie słowiańskie, Zawisza nie ma odpowiedników w językach zachodnioeuropejskich (w angielskim, niemieckim czy francuskim zapisuje się je w formie oryginalnej, zazwyczaj bez znaków diakrytycznych). Swoje warianty posiada natomiast u naszych sąsiadów:
czeski – Záviš (dawniej także Zawis),
słowacki – Záviš,
serbski – Zaviša.
Znane osoby o imieniu Zawisza
Najbardziej znaną postacią o tym imieniu jest Zawisza Czarny z Garbowa herbu Sulima (ok. 1370–1428) – polski rycerz, dyplomata króla Władysława Jagiełły, uczestnik bitwy pod Grunwaldem i zwycięzca wielu turniejów. Jego postawa podczas bitwy pod Golubacem stała się źródłem powiedzenia o niezawodności.
Inne znane postacie historyczne i współczesne:
Zawisza Kurozwęcki – XIV-wieczny biskup krakowski, podkanclerzy koronny i regent Królestwa Polskiego;
Zawisza Oleśnicki Czerwony – polski rycerz z przełomu XIV i XV wieku;
Záviš z Falkenštejna – XIII-wieczny czeski możnowładca;
Záviš Kalandra – XX-wieczny czeski historyk, publicysta i teoretyk literatury;
Zaviša Milosavljević – serbski piłkarz i trener.
Patroni Zawisza
W spisie świętych i błogosławionych Kościoła katolickiego nie ma patrona o imieniu Zawisza, ponieważ wywodzi się ono z tradycji przedchrześcijańskiej. Mężczyźni noszący to imię zazwyczaj przyjmują za swojego patrona św. Jacka Odrowąża, którego wspomnienie liturgiczne wypada 17 sierpnia, czyli w dniu ich imienin.
Zawisza – numerologia, znak zodiaku
W numerologii imię Zawisza odpowiada liczbie mistrzowskiej 33, redukowanej do 6. Szóstce przypisuje się silne poczucie odpowiedzialności, przywiązanie do domu oraz zdolności organizacyjne.
Znak zodiaku łączony z tym imieniem to Lew – zarówno ze względu na sierpniową datę imienin, jak i przypisywane mu cechy przywódcze. Tradycyjnym kamieniem przypisywanym Zawiszy jest diament.








