Próchnica zębów mlecznych – przyczyny, leczenie, zapobieganie próchnicy mleczaków

Ocena: 4.79/5 Głosów: 7
Ta treść była już przez Ciebie oceniana!

Próchnica zębów mlecznych to dość powszechny problem, który jeszcze do niedawna bagatelizowało wielu rodziców przekonanych o tym, że tzw. mleczaków się nie leczy. Przyczyną ubytków u dzieci jest m.in.: nieodpowiednia dieta bogata w cukry, hipomineralizacja szkliwa oraz fluoroza. Sposób leczenia próchnicy mleczaków zależy od wieku małego pacjenta. Należy pamietać, że wdrożenie profilaktyki przeciwpróchnicowej od momentu pojawienia się pierwszego zęba mlecznego warunkuje sukces zdrowia jamy ustnej dziecka.

Fotolia

Próchnica zębów u dzieci – jakie są przyczyny?

 

Próchnica zębów to choroba zakaźna. Polega na demineralizacji szkliwa, czyli utracie substancji mineralnej. Aby do niej doszło muszą współistniej cztery czynniki. Pierwszym z nich są bakterie próchnicotwórcze. Dziecko rodzi się wolne od tych drobnoustrojów. Transmisja odbywa się poprzez całowanie w usta dziecka przez rodzinę czy też oblizywanie smoczka, lub łyżeczki, która jest karmiony maluch przez opiekunów, a następnie wprowadzanie ich do jamy ustnej pociechy.

Drugim czynnikiem jest dieta. Produkty z wysoką zawartością węglowodanów stanowią doskonałą pożywkę dla wyżej wymienionych patogenów. Są tym bardziej niebezpieczne, gdy posiadają papkowatą konsystencję, która obkleja zęby. Bakterie, metabolizując ten pokarm, produkują kwasy, które są bardzo szkodliwe dla szkliwa.

Trzecim elementem niezbędnym do powstawania próchnicy na mleczakach jest podatność szkliwa. Szkliwo jako najtwardsza tkanka organizmu może być osłabiona przez nieprawidłowy rozwój, np. hipomineralizację bądź fluorozę. W takiej sytuacji zęby są bardziej podatne na próchnicę. I wreszcie czwarty czynniki warunkujący opisywaną chorobę – odpowiednio długi czas.

Próchnica u dziecka nie powstaje z dnia na dzień. Zachodzi wieloetapowo – od zmian, które można cofnąć, do nieodwracalnych naruszających aż miazgę zęba. Długotrwała zła higiena jamy ustnej doprowadza do demineralizacji szkliwa.

 

Próchnica butelkowa, czyli próchnica u małych dzieci

 

Próchnica wczesnego dzieciństwa (ECC), potocznie zwana próchnicą butelkową, dotyczy obecności jednego lub więcej ubytków próchnicowych, zębów usuniętych lub wypełnionych z powodu próchnicy u dzieci od momentu pojawienia się pierwszego zęba mlecznego do ukończenia 71. miesiąca życia.

Próchnica butelkowa w początkowym etapie obejmuje zęby przednie górne, a następnie przechodzi na pozostałe zęby. Głównymi czynnikami sprawczymi jest przedłużone karmienie piersią, a także zasypianie dziecka z butelką czy karmienie nocne na żądanie mlekiem oraz słodzonymi herbatkami.

W późniejszym wieku przyczyną próchnicy u dzieci może być podjadanie między posiłkami, także w nocy, oraz aktywna próchnica u rodziców – bakterie przenoszone są np. podczas pocałunku w usta.

Rodzice powinni pamiętać o higienie jamy ustnej swojej pociechy od momentu wyrznięcia się pierwszego zęba mlecznego. Już wtedy należy myć dziecku zęby pastą z dodatkiem fluoru o stężeniu 500 ppm.

 

Próchnica zębów mlecznych – próchnica u 1,5 rocznego dziecka

 

Półtoraroczne dziecko może posiadać już 16 z 20 zębów mlecznych. Jeśli chociaż jeden z nich jest zmieniony próchnicowo rodzic natychmiast powinien udać się do lekarza stomatologa z maluszkiem.

Dentysta po przeglądzie podejmie decyzję o metodzie leczenia. Być może zastosuje terapię związkami fluoru albo postanowi usunąć zdemineralizowane części zęba i odbudować je materiałem glassjonomerowym lub kompozytowym.

Leczenie próchnicy mleczaków w tym stanowi nie lada wyzwaniem dla lekarza ze względu na wiek pacjenta.

 

Próchnica mleczaków – jak leczyć próchnicę u 2-latka? Co robić?

 

Pacjent dwuletni posiada o dwa zęby więcej niż półtoraroczne dziecko i są to zazwyczaj dolne piątki. Mimo braku współpracy, lekarz powinien podjąć się leczenia próchnicy zębów mlecznych również w tym przypadku.

Po usunięciu zmian próchnicowych za pomocą wiertła i wypełnieniu ubytku stomatolog zastosuje preparaty fluorkowe, które będą zapobiegać rozszerzeniu się procesu próchnicowego.

Na piątkach można zastosować korony metalowe, które będą w sposób mechaniczny chroniły ząb przed dostawaniem się doń resztek pokarmowych oraz bakterii.

 

Próchnica na mleczakach – próchnica u 3-latka

 

Próchnica u trzylatka może zaatakować już wszystkie zęby mleczne, ponieważ pacjenci w tym wieku posiadają komplet uzębienia mlecznego. Próchnica mleczaków w tym okresie również wymaga pilnej interwencji lekarza stomatologa.

W każdym przypadku należy usunąć zmiany demineralizacyjne. Na zębach bocznych lekarz może zacementować metalowe korony, a zęby przednie odbudować materiałem kompozytowym lub glassjonomerowym.

Gdy próchnica dotyczy większej części zębów, lekarz – wraz z rodzicami – powinien rozważyć leczenie próchnicy u dziecka w znieczuleniu ogólnym.

 

Próchnica u dziecka – lepiej zapobiegać, niż leczyć

 

Winą za rozwój próchnicy mleczaków u dzieci należy obarczyć rodziców. To oni są odpowiedzialni za prawidłowe żywienie oraz dbanie o higienę jamy ustnej swojego pociechy.

Próchnica jest chorobą zakaźną – bakterie przenoszone są z jamy ustnej rodziców, dziadków, rodzeństwa. Dorośli często nie zdają sobie sprawy z tego, że po wyrznięciu pierwszego zęba mlecznego powinni go szczotkować odpowiednio dostosowaną szczoteczką z minimalną ilością pasty do zębów dla dzieci z fluorem.

Ponadto po szczotkowaniu dziecko nie powinno przyjmować już żadnych pokarmów i słodzonych soków, herbatek, a jedynie czystą, przegotowaną wodę. Z diety należy wyeliminować słodycze, zwłaszcza te spożywane między posiłkami. Lizaki są bardzo kariogennym (próchnicotwórczym) substratem, zatem trzeba pomyśleć także o ich wykluczeniu z jadłospisu.

Po wyrznięciu pierwszego zęba rodzice powinni zgłosić się z maluszkiem do lekarza stomatologa i już systematycznie kontynuować wizyty. Lekarz na pewno wdroży indywidualne leczenie, gdy zauważy, że występuje już próchnica u dzieci. Lapisowanie, znane sprzed lat, jako ochrona zdemineralizowanych tkanek zęba przed dalszym rozwojem próchnicy, odchodzi już do lamusa. W świetle nowoczesnej stomatologii dentyści preferują raczej odbudowę zniszczonych tkanek materiałami glassjonomerowymi oraz kompozytowymi. Skuteczną metodą stosowaną na zębach bocznych są metalowe korony.

 

Literatura:

  • Cameron A., Widmer R.; Stomatologia dziecięca; Wydanie II polskie pod redakcją Urszuli Kaczmarek, Edra Urban&Partner, Wrocław 2015.
  • Turska-Szybka A., Grudziąż-Sękowska J., Olczak-Kowalczyk D.; Czynniki ryzyka próchnicy wczesnego dzieciństwa i indywidualna ocena poziomu ryzyka na podstawie CAMBRA [w:] Nowa Stomatologia 3/2011.
  • Willershausen-Zönnchen B., Butenandt O.; Stomatologia dziecięca; Wydanie I polskie pod redakcją Stanisława Potoczka; Urban&Partner, Wrocław 1997.
Tematy: próchnica u dzieci, próchnica butelkowa, próchnica mleczaków, próchnica zębów mlecznych, próchnica na mleczakach, próchnica u małego dziecka

Komentarze