Kim jest wcześniak?

Większość wcześniaków szybo nadrabia wszelkie zaległości

Mianem wcześniaków określa się dzieci urodzone pomiędzy 22. a 37. tygodniem ciąży. Porody przed 32 tygodniem (przed rozpoczęciem 8 miesiąca) ciąży określane są jako skrajne wcześniactwo. W Polsce ok. 7 % wszystkich urodzeń to wcześniaki.

Ze względu na niewydolność pewnych funkcji życiowych, wiele wcześniaków po porodzie trafia do inkubatora, który umożliwia im "nadrobienie" czasu, jaki powinny spędzić jeszcze w łonie matki.

Pierwszą rzeczą odróżniającą wcześniaki od dzieci z ciąż donoszonych jest ich niska waga i wielkość. Zdarza się, że waga oscyluje w granicach 500 g, a wielkość ciała w okolicach 10 cm. Pomimo tak ogromnych różnic w wyglądzie i innych problemów zdrowotnych, wiele wcześniaków niczym nie różni się od swoich rówieśników w późniejszym okresie życia.

Pobyt wcześniaków w szpitalu - na oddziale neonatologicznym - może być długi, nawet do kilku miesięcy. Poza koniecznymi szczepieniami i zabiegami medycznymi wykonuje się u przedwcześnie urodzonych dzieci szereg badań, które pozwalają na wczesne wykrycie wad słuchu, wzroku, serca i innych narządów.

Pamiętaj, że każde dziecko jest inne i problemy, które pojawiają się u jednego dziecka, nie muszą pojawić się u twojego!

Najczęstsze problemy wcześniaków

Do najczęstszych problemów wcześniaków należą:

• Uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. W konsekwencji uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego (np. poprzez wylew) może dojść do: mózgowego porażenia dziecięcego, uszkodzenia wzroku i słuchu, dysharmonijnego rozwoju i zaburzeń emocjonalnych
• Problemy z oddychaniem. Ponieważ płuca dojrzewają bardzo późno, jako jeden z ostatnich organów, dlatego wiele wcześniaków na początku musi być podłączonych do respiratora oraz podaje się im specjalną substancję umożliwiającą oddychanie. W przyszłości może to skutkować skłonnością do chorób oskrzeli, duszności towarzyszącej infekcjom i ryzykiem zachorowania na astmę oskrzelową.
• Problemy ze wzrokiem - retinopatia wcześniacza
• Ryzyko infekcji (słaba odporność)
• Żółtaczka fizjologiczna - dotyczy ok. 80-90% wcześniaków. Często wymaga wsparcia małego organizmu dziecka, który nie potrafi sobie z nią sam poradzić
• Problemy  karmieniem - bezpośrednie karmienie piersią może być początkowo niemożliwe (jeżeli dziecko leży w inkubatorze) lub dziecko pomimo przebywania z matką może mieć zbyt mało siły, aby ssać i w efekcie będzie tracić na wadze. Warto jednak nie poddawać się i przy współpracy z lekarzem i położną stymulować laktację, karmić dziecko strzykawką lub z palca do czasu, aż spokojnie samo będzie ssać.

Wiele dysfunkcji można zniwelować poprzez odpowiednie zachowanie rodziców i rehabilitację.

Wiek korygowany

Wiek wcześniaka liczy się inaczej niż w przypadku dzieci urodzonych w terminie. Stosuje się wtedy pojęcie: wiek korygowany. Oznacza to, że od wieku od urodzenia dziecka odejmuje się czas, jaki pozostał do wyznaczonego terminu porodu. Np. gdy dziecko ma 4 miesiące, a urodziło się miesiąc przed terminem, jego wiek korygowany to 3 miesiące. Pojęcie to stosuje się, kiedy chcemy porównać rozwój wcześniaka z rozwojem innych dzieci. Ze względu na to, że z wiekiem różnice pomiędzy wcześniakami a dziećmi z ciąż donoszonych zacierają się, wiekiem korygowanym można posługiwać się do ok. 18 miesiąca życia dziecka.

Najważniejsza bliskość

Dla dzieci przedwcześnie urodzonych najważniejsza jest bliskość matki, poczucie bezpieczeństwa i miłości. W szpitalach stosuje się metodę "kangurowania", czyli noszenia dziecka przytulonego do matki, tak aby mogło ono słyszeć bicie serca matki i czuć ciepło jej ciała. Wcześniaki niejednokrotnie są bardziej wrażliwe i płaczliwe i tym bardziej potrzebują wsparcia ze strony rodziców. Dlatego warto uzbroić się w cierpliwość i postępować z maleństwem nad wyraz delikatnie, uważnie i zgodnie z zaleceniami specjalistów.

Problemy rodziców

Można dużo i długo pisać o problemach zdrowotnych wcześniaków. Jednak wcześniactwo to nie tylko problem dziecka, ale bardzo często rodziców. Zdarza się, że matka obwinia się o przedwczesny poród, o stan zdrowia swojego dziecka. Próba dociekania, po czyjej stronie leży wina, jest obecnie pozbawiona sensu. Najważniejsze, że twoje dziecko jest już na świecie i potrzebuje cię bardziej niż kiedykolwiek. Lepiej teraz skup się na tym, jak możesz swojemu dziecku pomóc i jak wspierać go w rozwoju.

Tylko i wyłącznie dobra współpraca rodziców z lekarzami i ich zaangażowanie w rozwój dziecka są gwarancją możliwie najlepszego rozwoju wcześniaka. Nie licz na to, że lekarze czy fizjoterapeuci zrobią coś za ciebie. To rodzice są najważniejsi dla rozwoju dziecka i to dzięki ich wytężonej uwadze i pracy dziecko może rozwijać się w pełni normalnie.