Niespokojny sen u niemowlaka – co robić gdy dziecko nie chce spać?

Ocena: 4.24/5 Głosów: 13
Ta treść była już przez Ciebie oceniana!

Ile powinien spać noworodek, a ile niemowlę? W pierwszych miesiącach życia dziecko przesypia większą część doby. W trakcie snu maluch często wybudza się celem zaspokojenia innych potrzeb m.in. jedzenia. Czasem rodziców niepokoi fakt, że niemowlę wierci się podczas snu i sprawia wrażenie nerwowego. Jakie mogą być przyczyny niespokojnego snu i częstych wybudzeń z płaczem?

Fotolia

Niespokojny sen niemowlaka – przyczyny

Niemowlę nie śpi w dzień, jest niespokojne wieczorem, a może wierci się przez sen. Może być to wywołane wieloma czynnikami. Najpierw należy sprawdzić podstawowe potrzeby i dolegliwości dziecka:

  1. Głód

Jedną z przyczyn tego, że noworodek lub niemowlę nie chce spać jest głód. Ze względu na niewielką objętość żołądka, niemowlę potrzebuje być karmione co kilka godzin (noworodek budzi się na karmienie co 2-3 godziny, przerwy w karmieniu wydłużają się wraz z wiekiem dziecka). Jedną z częstszych przyczyn wybudzeń ze snu jest głód. Często przerywany, niespokojny sen, może być spowodowany nieefektywnymi karmieniami.

 

  1. Niewłaściwa temperatura otoczenia

Często popełnianym przez rodziców błędem jest przegrzewanie dziecka, zwłaszcza w nocy. Rodzice często zapominają o tym, że optymalna temperatura w sypialni to ok. 20 st. C, a dziecko powinno mieć na sobie jedynie o jedną warstwę odzieży więcej niż dorośli. Nierzadko zdarza się, że niemowlę śpi w ciepłym pajacyku lub kombinezonie i jest otulone kołderką, a temperatura w sypialni przekracza o kilka stopni tę optymalną. Zatem w czym powinien spać noworodek? W zależności od pory roku warto wybrać odpowiedni śpiworek, rożek, otulacz lub lekką kołderkę, a w upalne noce cienki kocyk lub pieluszkę.

 

  1. Infekcja, niedrożny nos

Zaburzenia snu u niemowlaka są częste w trakcie infekcji. Winowajcą jest zwykle zatkany nos, który utrudnia oddychanie. Aby ułatwić dziecku sen, przed położeniem go do łóżeczka powinno się przeprowadzić dokładną toaletę nosa, która może być poprzedzona inhalacją z soli fizjologicznej. Przed snem warto także zaaplikować dziecku krople do nosa z substancją obkurczającą śluzówki (np. ksylometazoliną).

 

  1. Potrzeba bliskości i otulenia

Chociaż zaleca się, aby niemowlę spało w swoim łóżeczku, a nie razem z rodzicami, część dzieci ma trudności ze snem z powodu niezaspokojonej potrzeby bliskości. Przyczynę tę łatwo rozpoznać – dziecko natychmiast uspokaja się po wzięciu na ręce lub przełożeniu do łóżka rodziców.

Noworodki mają także potrzebę uczucia otulenia – dziecko lubi mieć zapewnione warunki przypominające mu te, jakie miało w łonie matki. Dlatego jeśli noworodek śpi niespokojnie, czasami wystarczy zapewnić mu bliskość.

 

  1. Dolegliwości bólowe

Niemowlęta dość często cierpią na kolki. Towarzyszące im dolegliwości bólowe zwykle powodują nasilony płacz i niepokój, dziecko ma wzdęty brzuch i podkurcza nóżki. Dyskomfort może sprawiać dziecku także ból brzucha związany z zaparciem stolca.

Gwałtowne wybudzenie się ze snu z płaczem albo płacz przez sen u niemowlaka mogą być także spowodowane przez dolegliwości bólowe ze strony innych układów – przykładem jest tu ból ucha przy rozpoczynającym się zapaleniu. Częstą przyczyną niespokojnego snu i płaczliwości u niemowlęcia jest ból dziąseł związany z ząbkowaniem.

 

  1. Nieodpowiednie warunki w sypialni

Jak wydłużyć sen niemowlaka w nocy? Dziecko, podobnie jak osoba dorosła, ma dużo większy komfort snu wówczas, gdy zapewni się odpowiednie warunki w sypialni. Dzieci mają różne preferencje – jedne lubią spać w ciemności, inne potrzebują lekkiego światła, to samo dotyczy dźwięków (niektóre niemowlęta potrzebują do snu ciszy, inne lubią słyszeć przy zasypianiu delikatne szumy). Powodem tego, że niemowlę śpi niespokojnie może być także niewygodny materacyk.

 

  1. Przestymulowanie dziecka

Gdy noworodek śpi niespokojnie, niemowlę jest nerwowe przy zasypianiu lub wybudza się z płaczem może to oznaczać, że jest narażone na zbyt dużą ilość bodźców. Odwiedzający goście, kolorowe i grające zabawki czy włączony w tle telewizor przed długi czas sprawiają, że niemowlak jest nerwowy i ma problemy z zaśnięciem. Szczególnie charakterystyczne dla przestymulowania jest to, że niemowlę mało śpi w dzień i jest nerwowy wieczorem, po całym dniu pełnym wrażeń.

Dla dziecka ważna jest rutyna. Przyzwyczajenie go do stałych elementów dnia tj. drzemka, karmienie czy kąpiel o właściwych porach jest receptą na nerwowe niemowlę przy zasypianiu, zarówno w dzień, jak i w nocy.

 

  1. Skoki rozwojowe dziecka

Skoki rozwojowe związane są ze zmianami w układzie nerwowym niemowlaka, po których dziecko nabywa nowe umiejętności. Poprzedzone są okresami rozdrażnienia ze strony malucha. Może to się objawiać tym, że niemowlę śpi niespokojnie, jest płaczliwe, ma problemami z jedzeniem, a także odczuwa zwiększoną potrzebą uwagi i bliskości.

 

Jak poprawić sen niemowlaka?

Jak usypiać niemowlaka? Dzieci mają różne potrzeby odnośnie snu – jedne lubią spać w całkowitej ciemności, inne potrzebują delikatnego światła, jednym w zaśnięciu pomaga cisza, inne lubią dźwięki, np. szumy. Rodzice zwykle dość szybko orientują się, jakie potrzeby ma ich dziecko i uczą się ich zaspakajania. Uniwersalną zasadą jest zapewnienie dziecku optymalnej temperatury w sypialni i unikanie przegrzania. Należy też pamiętać o tym, aby dziecko zasypiało z suchą pieluszką i drożnym nosem.

Sposobem na zapewnienie dziecku większego komfortu snu może być zakupienie specjalnego śpiworka – otulacza. Ma on za zadanie stworzenie dziecku warunków przypominających te, jakie miało w łonie matki. Dodatkowo, śpiworki są szyte tak, aby materiał delikatnie masował brzuch dziecka w trakcie podkurczania nóżek.

 

Dziecko budzi się w nocy z płaczem – co robić?

 

Wybudzone ze snu, niespokojne niemowlę, w pierwszej kolejności powinno zostać delikatnie pogłaskane i utulone – najlepiej jest nie zapalać przy tym światła lub zapalić jedynie lampkę emitującą delikatne światło.

Rodzic powinien delikatnie sprawdzić, czy dziecko nie jest spocone i nadmiernie przegrzane (należy dotknąć karku i pleców dziecka), czy ma suchą pieluszkę. Nocne karmienia powinny być przeprowadzane w spokojnej atmosferze, przy delikatnym świetle, w ciszy.

Jeżeli dziecko ma napięty brzuch i podkurcza nogi, objawy prawdopodobnie wskazują na kolkę. Ulgę pomoże w tym przypadku masaż brzucha, pomoc w odgazowaniu (np. za pomocą rurek doodbytniczych), podanie simetikonu. Jeżeli dziecko ma problemy z niedrożnym nosem, ulgę przyniesie jego toaleta przy pomocy aspiratora i soli fizjologicznej lub wody morskiej.

Jeśli rodzic podejrzewa, że przyczyną niepokoju jest ból (np. dziąseł lub ucha), należy sięgnąć po lek przeciwbólowy dostosowany do wieku niemowlęcia (paracetamol lub ibuprofen).

Silny niepokój i płacz, który nie ustępuje mimo zaspokojenia potrzeb dziecka i podania leków przeciwbólowych, może świadczyć o nasilonych dolegliwościach bólowych mogących wymagać pilnej interwencji – w tej sytuacji zaleca się niezwłoczne zasięgnięcie konsultacji lekarskiej.

 

 

Bibliografia:

  1. Sarah Ockwell-Smith, Spokojny sen. Przewodnik dla rodziców niemowląt i małych dzieci, Agora Wydawnictwo, Warszawa 2018.
  2. Thomas B. Brazelton, Sen dziecka. Jak zapomnieć o nieprzespanych nocach, GWP Wydawnictwo, Gdańsk 2014.
  3. Magda Kaczor, Magdalena Szczęsna, Zaburzenia snu u dzieci, Medical Tribune Polska Wydawnictwo, Warszawa 2016.
Tematy: sen niemowlaka, niespokojny sen niemowlaka, sen noworodka, niemowlę nie chce spać, usypianie niemowlęcia

Komentarze