Próchnica butelkowa – przyczyny, objawy, leczenie

Ocena: 4.84/5 Głosów: 11
Ta treść była już przez Ciebie oceniana!

Próchnica butelkowa („nursing-bottle-syndrom”) występuje u dzieci między 1. a 2. rokiem życia. Przyczynę stanowi tu rozwój bakterii streptokokowych, dla których pożywką jest cukier zawarty w soczkach czy słodzonych napojach. Do rozwoju wczesnej próchnicy na mleczakach dochodzi zazwyczaj u dzieci karmionych butelką lub pijących z kubków-niekapków. Objawy to, początkowo, białe plamki na zębach. W leczeniu próchnicy butelkowej wykorzystuje się fluoryzację oraz impregnację zębiny (lapisowanie).

Fotolia

Próchnica butelkowa – przyczyny

 

Próchnica butelkowa („nursing-bottle-syndrom”) występuje już między 1. a 2. rokiem życia. Dotyczy ona najczęściej górnych siekaczy mlecznych.

Przyczyną wczesnej próchnicy u dziecka jest karmienie wieczorem lub w nocy. W porach wieczornych zaleca się podawanie dzieciom do picia wyłącznie wody, ponieważ bakterie próchnicowe (tzw. streptokoki) przekształcają cukry zawarte w sokach czy słodkich napojach w kwasy niszczące szkliwo zębów. Do rozwoju próchnicy butelkowej na mleczakach prowadzą też sytuacje, kiedy dziecko zasypia ze smoczkiem od butelki w ustach lub pije z kubków-niekapków.

Warto pamiętać, że podczas snu zmniejszone jest również wydzielanie śliny, a co za tym idzie środowisko jamy ustnej staje się bardziej zakwaszone – stwarza to dogodne warunki dla rozwoju ubytków próchnicowych na zębach dziecka (działanie kwasów na szkliwo jest silniejsze).

Ponadto małe rozmiary zębów mlecznych z cienką warstwą szkliwa i zębiny przyczyniają się do wystąpienia próchnicy u dzieci karmionych butelką oraz rozwoju jej powikłań w krótkim czasie.

 

Jakie są objawy próchnicy butelkowej?

 

Jak już wspomniano, próchnica butelkowa dotyka najczęściej górnych mleczaków przednich. Początkowo pojawiają się białe plamy na zębach dziecka. Wraz z rozwojem próchnicy można zaobserwować ciemne plamy. Przebarwienia czy plamki mogą występować przy linii dziąseł. Dochodzi do utraty tkanek zęba i znacznych ubytków. 

W zaawansowanym stadium w jamie ustnej dziecka widoczne są jedynie korzenie – pozostałości po zniszczonych zębach.

Należy jak najszybciej podjąć leczenie próchnicy butelkowej (takie jak impregnacja czy fluoryzacja u dzieci), aby zapobiec ewentualnej utracie zębów.

Nieleczona próchnica zębów u dzieci może wiązać się z licznymi powikłaniami. Należą do nich m.in.: zgorzel miazgi i ropne stany zapalne, wady zgryzu na skutek wczesnej utraty zębów mlecznych, uszkodzenia rozwijających się zębów stałych, a także zakażenia ogólnoustrojowe.

 

Próchnica butelkowa – jak zapobiec próchnicy mleczaków?

 

Jeśli chodzi o próchnicę na mleczakach, najważniejsza jest profilaktyka i odpowiednia edukacja zdrowotna rodziców. Już przed wyrznięciem pierwszego ząbka należy wdrażać oczyszczanie jamy ustnej dziecka nawilżoną gazą. Pierwsza wizyta z dzieckiem u dentysty powinna mieć miejsce w 6. miesiącu życia, aby lekarz obejrzał jamę ustną i przekazał rodzicom niezbędne informacje dotyczące dalszej profilaktyki stomatologicznej.

Próchnica butelkowa u niemowląt powstaje na skutek karmienia dziecka przed snem bądź na żądanie w nocy – bez późniejszego oczyszczenia zębów. Nie wolno także pozwalać dziecku, aby zasypiało z butelką.

Nie ma znaczenia, czy dziecko jest karmione piersią czy butelką – zawsze przed położeniem dziecka spać należy oczyścić jamę ustną.

Mycie zębów u dzieci powinno być wykonywane minimum dwa razy dziennie z użyciem miękkiej szczoteczki i pasty do zębów z fluorem. Obecnie dla dzieci poniżej 3. roku życia zaleca się śladową ilość („maźnięcie”) pasty zawierającej 1000 ppm fluoru, między 3. a 6. rokiem życia – „ziarno groszku” pasty 1000 ppm, a powyżej 6. – roku życia 1–2 cm normalnej pasty 1450 ppm.

Należy też pilnować, aby dziecko nie połykało, lecz wypluwało nadmiar pasty. Połykanie mogłoby skutkować rozwojem fluorozy na zębach stałych.

 

Próchnica butelkowa – leczenie

 

Wczesną próchnicę u dzieci nie jest łatwo leczyć. Znacznie łatwiej jest zapobiegać jej rozwojowi i taki obowiązek spoczywa na świadomych rodzicach. W przypadku wczesnych stadiów próchnicy butelkowej stosuje się fluoryzację celem remineralizacji szkliwa.

Gdy próchnica u małego dziecka dotarła już do zębiny przeprowadza się impregnację zębiny. Wykorzystuje się w tym celu najczęściej roztwór azotanu srebra i płyn Lugola. Lapisowanie zębów powtarza się kilka razy w odstępach cotygodniowych. W razie potrzeby taki cykl można powtórzyć po 3–4 miesiącach. Proces próchnicowy nie postępuje dalej, jednak zęby przebarwiają się na ciemny kolor.

Przy zaawansowanym zniszczeniu tkanek z procesem ropnym metodą z wyboru jest usunięcie pozostałych korzeni zębów mlecznych.

Tematy: próchnica u dziecka, próchnica butelkowa, próchnica zębów mlecznych, próchnica u małego dziecka, próchnica u dziecka karmionego butelką

Komentarze