Przeziębienie w ciąży - leki zalecane kontra zakazane

W ciąży unikaj preparatów zawierających ibuprofen. / fot. shutterstock

Konsultacja: prof. dr hab. n. med. Violetta Skrzypulec-Plinta, ginekolog, położnik, endokrynolog, kier. Kat. Zdrowia Kobiety Wydz. Opieki Zdrowotnej Śląskiego Uniwersytetu Medycznego

Z drobnego przeziębienia możesz wyleczyć się sama pod warunkiem, że zareagujesz natychmiast, gdy tylko pojawią się pierwsze objawy. Im szybciej zaczniesz działać, tym większa szansa na powstrzymanie infekcji. Jeśli nie masz gorączki, nie musisz leżeć plackiem w łóżku. Powinnaś natomiast zwolnić obroty, bo wypoczęty organizm lepiej radzi sobie z wirusami. W ciąży bez konsultacji z lekarzem nie powinnaś stosować żadnych lekarstw. Niektóre preparaty dostępne bez recepty, środki ziołowe i homeopatyczne granulki mogą mieć poważne skutki uboczne dla rosnącego w twoim brzuchu dziecka. Szczególnie jeśli będą zażywane w pierwszym trymestrze ciąży, kiedy kształtują się wszystkie narządy płodu. Poniżej szczegółowe informacje o tym, jakie kuracje można stosować bezpiecznie na katar, kaszel, ból gardła, gorączkę i grypę.

Katar

Uniemożliwia swobodne oddychanie, powoduje podrażnienie i ból gardła. Zlekceważony może stać się przyczyną poważniejszych infekcji, np. oskrzeli, płuc lub zatok.

Pomogą:

• Inhalacje z wody z dodatkiem soli kuchennej lub kropli żołądkowych, naparu z mięty, rumianku, szałwii albo lawendy. Mieszaninę lub wywar wlej do niedużej miski, nachyl się nad nią i przykryj głowę ręcznikiem. Oddychaj przez kilka minut - na zmianę nosem i ustami.
• Sól fizjologiczna albo roztwór wody morskiej zakraplane do nosa. Rozrzedzą wydzielinę i ułatwią jej wydmuchiwanie. Skórę wokół nosa smaruj tłustym kremem albo wazeliną - zapobiegną podrażnieniu skóry spowodowanym przez pocieranie chusteczką.
• Czosnek i cebula. Zawierają fitoncydy, czyli substancje bakteriobójcze działające podobnie do antybiotyków.

Unikaj: Na własną rękę nie stosuj żadnych kropli do nosa. Niektóre z nich mają w składzie substancje obkurczające, które mogą przeniknąć do krwi i okazać się niekorzystne dla płodu. W ciąży nie powinno się przyjmować leków z pseudoefedryną, chyba że przepisze je lekarz.

Kiedy do lekarza? Jeśli oprócz kataru pojawi się gorączka lub kaszel albo wydzielina z nosa zmieni kolor z przezroczystej na żółtą lub zieloną.

Kaszel

Może być spowodowany spływającą do gardła wydzieliną albo infekcją oskrzeli - to potrafi ocenić tylko lekarz, który stwierdzi też, czy jest to kaszel suchy, na który pomogą leki przeciwkaszlowe, czy wilgotny, który powstrzymają środki wykrztuśne.

Pomogą:

• Na suchy kaszel - napar z prawoślazu i lukrecji (pij go 3 razy dziennie). Prawoślaz zawiera substancje śluzowe, które tworzą osłaniającą gardło wyściółkę. Lukrecja ma działanie przeciwzapalne oraz wykrztuśne.
• Na wilgotny kaszel - inhalacje z rumianku lub wody z solą.

Unikaj: Syropów hamujących kaszel i zawierających kodeinę, gwajakol oraz dekstrometrofan. Mogą powodować uszkodzenia płodu, zwłaszcza gdy są stosowane w I trymestrze ciąży. W razie konieczności w II i III trymestrze ciąży dopuszcza się podawanie środków zawierających cytrynian butamiratu.

Kiedy do lekarza? Jak najszybciej. Uporczywy kaszel może spowodować przedwczesne skurcze macicy i poród. Poinformuj lekarza, że jesteś w ciąży. Jeśli zaleci ci przyjmowanie antybiotyku, koniecznie zastosuj się do jego wskazań. W początkowej fazie przeziębienia z reguły wystarczy przyjąć niewielką dawkę leku, która w żadnym stopniu nie zaszkodzi dziecku. Jeśli natomiast choroba się rozwinie, konieczne może być zastosowanie większych liczby antybiotyków, co może okazać się bardziej obciążające i dla ciebie, i dla malucha.

Ból gardła

Może być objawem wysuszenia śluzówki gardła, wirusowego zapalenia gardła lub anginy (wówczas na migdałkach pojawia się biały nalot).

Pomogą:

• Płukanki z naparu z siemienia lnianego, szałwii albo rumianku, wody z solą, wody z sodą oczyszczoną.
• Preparaty w sprayu działające przeciwzapalnie i lekko przeciwbólowo oraz środki do ssania w dawkach zalecanych na opakowaniu, oprócz tych, na których jest ostrzeżenie przed stosowaniem w czasie ciąży.
• Syrop z cebuli (2 cebule posiekaj, wymieszaj z 2 łyżkami cukru i odstaw na godzinę, aż cebula puści sok; pij po łyżce kilka razy dziennie).
• Mleko z masłem i miodem.

Unikaj: Tabletek do ssania zawierających środek przeciwbólowy, którego nie należy stosować w ciąży bez nadzoru lekarza.

Kiedy do lekarza? Gdy ból gardła się przedłuża. Być może przepisze ci antybiotyk działający miejscowo (wziewny aerozol), nieprzenikający do krwi i bezpieczny dla malucha.

Gorączka

Podniesiona temperatura ciała to sygnał, że twój organizm walczy z infekcją.

Co robić:

• Jeśli masz stan podgorączkowy (do 38ºC) - załóż ciepłe skarpety, wypij gorącą herbatę z miodem i kilkoma kroplami soku z cytryny i wskocz pod kołdrę. W razie gorączki zapakuj się pod kołdrę, zaparz sobie herbatę z lipy. Nie dodawaj soku z malin, bo wzmaga on działanie skurczów macicy. Gdy się spocisz, zmień piżamę i wróć do łóżka. Nie wychodź z niego pod byle pretekstem, bo ciągłe rozgrzewanie i schładzanie organizmu sprzyja rozwojowi choroby.
• Jeżeli temperatura przekroczy 38°C - sięgnij po paracetamol (w dawce do 250 mg na dobę). Możesz stosować go maksymalnie 3 dni.

Unikaj: Preparatów zawierających ibuprofen, ponieważ mogą one powodować zmiany w układzie krążenia u dziecka. W I trymestrze ciąży zabronione są preparaty z kwasem acetylosalicylowym, zwłaszcza w dużych dawkach. Mogą bowiem powodować wady rozwojowe płodu.

Kiedy do lekarza? Gdy gorączka będzie się utrzymywać dłużej niż 3 dni. Być może będziesz musiała przyjmować antybiotyki.

Grypa

Chorobę wywołuje wirus grypy, który przenosi się drogą kropelkową. Najskuteczniejszym sposobem uniknięcia zachorowania jest szczepienie. Najlepiej wykonać je przed zajściem w ciążę, ale niektórzy lekarze zezwalają również na szczepienie w II lub III trymestrze. W tej sprawie warto poradzić się ginekologa prowadzącego ciążę.

Pomoże:

• Leżenie w łóżku i popijanie rozgrzewającej herbaty z miodem i cytryną, naparu z czarnego bzu lub dzikiej róży.
• W przypadku wysokiej gorączki - paracetamol.

Unikaj: Kwasu acetylosalicylowego oraz środków zawierających ibuprofen.

Kiedy do lekarza? Gdy gorączka wzrośnie powyżej 38°C i pojawi się kaszel.

Ekspert radzi, jak odróżnić grypę od przeziębienia.