PCOS – dieta – co jeść, a czego unikać?

Ocena: 4.5/5 Głosów: 30
Ta treść była już przez Ciebie oceniana!

PCOS czyli zespół policystycznych jajników to zaburzenie endokrynne, które dotyka do 10 proc. kobiet w wieku reprodukcyjnym. Nieodpowiedni sposób żywienia może przyczynić się do rozwój choroby. Jednak właściwa dieta przy PCOS jest w stanie osłabić jej objawy.

Depositphotos

Dieta przy policystycznych jajnikach - zasady diety i wpływ na rozwój choroby

PCOS (ploycystic ovary syndrome) to zaburzenie endokrynne. Przyczyny powstania schorzenia nie są znane. Rozpoznawane jest przez lekarza, kiedy spełnione są dwa z trzech kryteriów – oligoowulacja (skąpe jajeczkowanie)/anowulacja (brak jajeczkowania), hiperandrogenizm (nadmierne wydzielanie androgenów przez kobiety) oraz charakterystyczny obraz ultrasonograficzny jajników. PCOS może manifestować się także poprzez zaburzenia metaboliczne – nadmierna masa ciała, insulinooporność (IO) i dyslipidemię (zaburzenia gospodarki lipidowej). Dieta przy policystycznych jajnikach ma duże znaczenie w zmniejszaniu nasilenia objawów. Jedną z zasad będzie dążenie do normalizacji masy ciała – dieta redukcyjna (o ujemnym bilansie energetycznym – dostarczenie organizmowi mniej energii niż potrzebuje, aby zaczął czerpać ją z zapasów). Nadmiar tkanki tłuszczowej wydziela substancje prozapalne powodując stan zapalny w organizmie. Chociaż częściej obserwuje się PCOS u osób z nadmierną masą ciała, to także u kobiet szczupłych może występować to schorzenie. W takich sytuacjach dieta będzie u nich normokaloryczna (dostarczanie tyle energii, ile potrzebuje organizm). Energetyczność diety i ilość posiłków będzie dostosowana indywidualnie. Dieta przy PCOS powinna także wpływać na zmniejszenie hiperinsulinemii (wysoki poziom insuliny). Należy wprowadzić posiłki o niskim ładunku glikemicznym (ŁG), które będą spowalniać wzrost poziomu glukozy we krwi. Dieta przy policystycznych jajnikach powinna pozytywnie wpłynąć również na dyslipidemię, po przez modyfikację spożycia tłuszczu oraz węglowodanów.

 

Czy dieta przy PCPS ma wpływ na płodność i wagę? 

Czy możliwe jest przy PCOS leczenie dietą? Warto zaznaczyć, że schorzenia tego na chwilę obecną nie da się wyleczyć. Jednak odpowiednio dobrana dieta pomoże unormować masę ciała, poprawić wrażliwość tkanek na insulinę i zwalczyć dyslipidemię. Przełoży się na lepszą aktywność hormonów płciowych, a tym samym zwiększy szansę na potomstwo. Jak schudnąć przy PCOS? Należy zastosować dietę o ujemnym bilansie energetycznym, przy zachowaniu wysokiej wartości odżywczej. Trzeba wystrzegać się diet o bardzo niskiej kaloryczności, a także eliminacyjnych (przy braku uzasadnienia medycznego). Ważna będzie nie tylko odpowiednia dobrana dieta przy PCOS, ale także regularna aktywność fizyczna.

 

 Jakie produkty są dozwolone i przeciwwskazane?

Badania pokazują, że dieta wpływa na przebieg, a także nasilenie objawów policystycznych jajników. Dieta przy PCOS powinna obfitować w produkty o wysokiej wartości odżywczej. Do produktów przeciwwskazanych będzie należeć żywność wysokoprzetworzona. Ograniczyć, a najlepiej wyeliminować, należy żywność typu fast-food, gotowe półprodukty i potrawy, pieczywo cukiernicze i słodycze. Te ostatnie można zamienić na domowe desery oraz koktajle na bazie owoców, warzyw i zdrowych tłuszczów. Przy PCOS dieta nie powinna zawierać napojów słodzonych – owocowe, o smaku coli itp. Stanowią tylko źródło pustych kalorii. W zamian lepiej przygotowywać lemoniadę, samodzielne wyciskane soki, wodę, ziołowe herbaty.

Dieta przy policystycznych jajnikach musi uwzględniać potrawy o niskim ŁG. Wybierając produkty zbożowe i z pseudozbóż, należy sięgać po te z wysoką zawartością błonnika. Zamiast pszennego pieczywa czy makaronów wybierać żytnie, orkiszowe, owsiane czy gryczane. Błonnik pokarmowy nie tylko spowalnia wzrost glukozy we krwi (a tym samym insuliny), ale także ogranicza wchłanianie cholesterolu i trójglicerydów. Dodatkowo daje uczucie sytości i reguluje pasaż jelitowy. Do obiadu warto wybierać grube kasze (pęczka, gryczana) i ryż (brązowy, parboiled).

Produkty stanowiące źródło węglowodanów należy łączyć ze źródłem białka – mięso, drób, ryby, nasiona roślin strączkowych, a także tłuszczu - nasiona, orzechy, awokado. Trzeba uważać, żeby nie rozgotowywać potraw. Produkty o wysokiej zawartości błonnika korzystnie będą działać też przy dyslipidemii.

Dodatkowo warto wzbogacić dietę w produkty stanowiące źródło kwasów tłuszczowych omega-3 (ryby morskie, wodorosty, orzechy włoskie, olej lniany, nasiona lnu, zielone warzywa). Wpływają one na zmniejszenie poziomu trójglicerydów we krwi, obniżają ciśnienie tętnicze krwi i działają przeciwzapalnie. Na uwagę zasługują produkty będące źródłem wapnia (mleko i jego przetwory, nasiona roślin strączkowych, migdały, jarmuż) i chromu (drożdże, jaja, grzyby, mięso, podroby). Prawidłowy ich poziom wpływa korzystnie na poziom insuliny na czczo, gospodarkę hormonalną i prawidłową masę ciała. Dieta przy PCOS powinna zawierać produkty zawierające magnez (orzechy, przetwory zbożowe, kakao) i cynk (ciemne pieczywo, kasza gryczana, jaja, mięso), które działają przeciwzapalnie i antyoksydacyjnie.

 

Jaka jest najlepsza dieta przy PCOS?

Nie ma jednej uniwersalnej diety dla kobiet z PCOS. W niektórych przypadka można rozważyć większą modyfikację ilości składników odżywczych, a także poszczególnych produktów. Dwie najbardziej przebadane i znane diety to śródziemnomorska oraz DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension). Ich głównym założeniem jest wzrost spożycia warzy i owoców,  ryb morskich, nasion roślin strączkowych i oliwy z oliwek. Badania wskazują, że poprawiają gospodarkę węglowodanową i lipidową, co przekłada się także na regulację cyklu menstruacyjnego i większe prawdopodobieństwo zajścia w ciążę.

W badaniach pod uwagę bierze się także inne diety. Przy jednoczesnym występowaniu IO oraz PCOS, dieta niskowęglowodanowa może być uzasadniona. Badania wskazują, że u niektórych kobiet stosujących tę dietę wyniki uległy polepszeniu. Jednak rozwiązanie to może być nieodpowiednie dla kobiet aktywnych fizycznie. Dieta ketogeniczna a PCOS? Również tutaj występuje niski udział węglowodanów, a wysoki tłuszczu. Może ona pomóc w osłabieniu nasilenia objawów takich jak nadmierna masa ciała i hiperinsulinemia. Tak duże modyfikacje ilości składników odżywczych mogą być niewskazane u niektórych osób, dlatego warto udać się do dietetyka, aby ustalił najlepszą metodę postępowania dla danej osoby.

 

Dieta PCOS – przykładowy jadłospis

Poniżej przykładowa jednodniowa dieta w insulinooporności i PCOS.

  • I śniadanie – omlet z pomidorami i szpinakiem smażony na oliwie z oliwek + pieczywo żytnie;
  • II śniadanie – koktajl na bazie jogurtu naturalnego z awokado, jarmużu i truskawek + orzechy włoskie;
  • obiad – pieczony łosoś w ziołach i zielone szparagi z sezamem, ryż parboiled;
  • podwieczorek – sałatka owocowa (awokado, jabłko, winogrono) z jogurtem naturalnym i orzechami włoskimi;
  • kolacja – sałatka (mix sałat, pomidor, ogórek, ser twarogowy, cebula czerwona, pestki dyni) z grzankami z pieczywa żytniego.

Chociaż jest wiele niewiadomych, jeżeli chodzi o PCOS, to badania donoszą, że zmiana stylu życia w tym diety, może pomóc. Odpowiednia dieta przy policystycznych jajnikach nie tylko zmniejszy objawy, ale zwiększy także szanse na zajście w ciąże. Warto pamiętać o produktach będących szczególnie źródłem kwasów tłuszczowych omega 3, magnezu, cynku, antyoksydantów i błonnika pokarmowego.

 

Bibliografia:

  1. Du D., Li X.: The relationship between thyroiditis and polycystic ovary syndrome: a meta-analysis. Int J Clin Exp Med 2013, 6, 880-889.
  2. Douglas C., Gower B. i wsp.: Role of diet in the tratment of polycystic ovary syndrome. Fertil Steril 2006, 85, 679-688.
  3. Faghfoori Z., Fazelian S. i wsp.: Nutritional management in women with polycystic ovary syndrome:: A review study. Diabetes Metab Syndr 2017, 11,, 429-432.
  4. Foroozanfard F., Rafiei H. i wsp.: The effect of dietary approaches to stop hypertension diet on weight loss, anti-mullerian hormone and metabolic profiles in women with polycystuc ovary syndrome: A randomized clinical trial. Clin Endocrinol 2017, 1, 51-58.
  5. McGrice M. i Porter J.: The Effect of Low Carbohydrate Diets on Fertility Hormones and Outcomes in Overweight and Obese Women: A Systematic Review. Nutrients 2017, 9.
  6. Moran L., Ko h. i wsp.: Dietary composition in the treatment of polycystic ovary syndrome: a systematic review to inform evidence-based guildelines. J Acad Nutr Diet 2013, 113, 520-545.
  7. Salama A., Amine E. i wsp.: Anti-Inflammatory Dietary Combo in Overweight and Ovese Women with Polycystic Ovary Syndrome. N Am J Med Sci 2015, 7, 310-316.
Tematy: PCOS

Komentarze