Endometrioza – dieta, przepisy, jadłospis

Ocena: 4.3/5 Głosów: 30
Ta treść była już przez Ciebie oceniana!

Dieta przy endometriozie stanowi jeden ze sposobów leczenia. Odpowiednio zbilansowany jadłospis i styl życia wpływają na złagodzenie dokuczliwych objawów. Zatem co jeść przy endometriozie, a czego unikać?

Fotolia

Czym jest endometrioza?   

Endometrioza to przewlekła choroba zapalna charakteryzująca się występowaniem błony śluzowej macicy poza jamą macicy. To stan zapalny endometrium. Choroba ta dotyczy około 5-15 proc. kobiet w wieku rozrodczym. Pomimo coraz większej ilości badań dotyczących tego schorzenia, wciąż można doszukać się wielu sprzecznych informacji, a przyczyny, mechanizmy powstawania i rozwoju choroby wciąż nie są dokładnie znane.

Do objawów endometriozy należą przede wszystkim:

  • bolesne miesiączkowanie,
  • dyspareunia (ból przy współżyciu),
  • bezpłodność (występuje u 30-50 proc. kobiet z endometriozą),
  • ból przy oddawaniu moczu i wypróżnianiu,
  • przewlekłe bóle podbrzusza,
  • zaparcia, wzdęcia, biegunki,
  • masywne zrosty i blizny,
  • zła kondycja psychiczna.

Leczenie endometriozy ogranicza się głównie do leczenia farmakologicznego lub chirurgicznego. Coraz częściej stawia się także na naturalne leczenie endometriozy stosując odpowiednią dietę przy endomatriozie lub zioła na endometriozę. Dodatkowymi elementami terapii są: suplementacja, redukcja bólu przy zastosowaniu akupunktury, przezskórnej elektrycznej stymulacji nerwów (TENS), okładów i masaży. Podaje się, że istotne znaczenie przy leczeniu endometriozy ma też odpowiednia ilość snu i relaks.

Endometrioza – dieta – czy jest ważna?

Endometrioza i dieta są ze sobą ściśle powiązane. Dieta należy do modyfikowalnych czynników ryzyka rozwoju endometriozy. Ma kluczowe znaczenie w rozwoju i przebiegu endometriozy, wywiera istotny wpływ na ogólną kondycję organizmu i jest ważnym elementem wspomagającym proces leczenia. Specjaliści twierdzą, że już niewielka zmiana nawyków żywieniowych może przynieść ulgę w dolegliwościach i poprawić komfort życia chorej. Uważają, że odpowiednie odżywianie może być kluczem do płodności i wyleczenia endometriozy. Pozytywny wpływ diety w leczeniu i profilaktyce endometriozy jest udokumentowany licznymi badaniami. W jednym z nich wykazano, że wśród kobiet spożywających duże ilości zielonych warzyw ryzyko zachorowania zmniejszyło się o 70 proc, a dwukrotnie wzrosło w grupie spożywającej duże ilości czerwonego mięsa. W innym badaniu udowodniono znaczne zmniejszenie ryzyka rozwoju endometriozy w grupie osób, których dieta była bogata w kwasy omega-3, zaś ryzyko wzrosło u osób, których dieta obfitowała w tłuszcze trans.

Dieta w endometriozie – produkty wskazane i przeciwwskazane

Nie ma ściśle ustalonego jednego, idealnego schematu żywienia dla osób z endometriozą. Dieta w endometriozie powinna być dobrana indywidualnie do zapotrzebowania na poszczególne składniki oraz do dolegliwości towarzyszących chorobie. W tym celu najlepiej zgłosić się o pomoc do dietetyka.

Badania dotyczące związku diety z endometriozą prezentują wiele sprzeczności i ciężko jednoznacznie ustalić jakie produkty będą pomocne, a które będą szkodzić.

Najwięcej źródeł podaje informacje, że dla chorych na endometriozę zalecana jest dieta przeciwzapalna, czyli obfitująca w składniki przeciwzapalne, które pozwolą zmniejszyć stan zapalny oraz złagodzić dolegliwości bólowe. Korzyści zdrowotne przynosi także dieta niskoestrogenowa oraz dieta bogata w antyoksydanty, która nazywana jest niekiedy dietą antyoksydacyjną. Można doszukać się także prac, które potwierdzają skuteczność diety bezglutenowej, wegetariańskiej, niskotłuszczowej.

Poniżej została przedstawiona lista produktów wskazanych i przeciwwskazanych, których działanie zostało udowodnione w wielu badaniach naukowych. Należy jednak pamiętać, że niektóre z nich mogą przynosić odwrotny skutek z powodu indywidualnych dolegliwości czy innych chorób towarzyszących. Aby w pełni zrozumieć wpływ spożywanych produktów spożywczych na ryzyko rozwoju oraz przebieg endometriozy konieczne jest wykonanie dalszych badań.

Produkty wskazane:

  • świeże warzywa i owoce;
  • produkty bogate w przeciwutleniacze (witaminę C – owoce jagodowe, cytrusy, warzywa kapustne; witaminę E – oleje roślinne, orzechy, migdały, awokado, produkty zbożowe; betakaroten – ciemnopomarańczowe i ciemnozielone warzywa);
  • produkty bogate w kwasy omega-3 (łosoś, makrela, sardynki, tuńczyk, olej lniany, siemię lniane, orzechy włoskie);
  • produkty bogate w błonnik (produkty pełnoziarniste, owoce, warzywa);
  • przyprawy (kurkuma,  curry w proszku, imbir, czosnek, papryka chili, bazylia, cynamon, rozmaryn, tymianek, oregano, czarnuszka).

Produkty przeciwwskazane:

  • produkty bogate w tłuszcze trans (fast-foody, potrawy smażone, wyroby ciastkarsko-piekarnicze, utwardzone oleje roślinne);
  • czerwone mięso (wołowina, wieprzowina, baranina);
  • alkohol;
  • wysokoprzetworzona żywność.

Spożycie produktów bezglutenowych, mleka i produktów mlecznych, kawy i produktów zawierających kofeinę oraz soi wywołuje wiele kontrowersji i jest tematem burzliwych dyskusji. Wyniki badań w tym temacie nie są jednoznaczne – jedne udowadniają poprawę stanu zdrowia, łagodzenie bólu związanego z endometriozą, inne nie wykazują związku tych produktów z chorobą. Wprowadzenie lub wykluczenie tych produktów z diety należy rozpatrywać indywidualnie.

Dieta w endometriozie – przepisy i jadłospis

Jak już zostało wspomniane jadłospis powinien zostać ustalony indywidualnie do zapotrzebowania, dolegliwości i towarzyszących jednostek chorobowych. Poniższy jadłospis jest tylko propozycją:

  • śniadanie – owsianka na mleku kokosowym z orzechami brazylijskimi;
  • II śniadanie – koktajl truskawkowy na jogurcie naturalnym lub mleku roślinnym z otrębami;
  • obiad – łosoś z rusztu, kasza jaglana oraz szparagi;
  • podwieczorek – sałatka ze świeżych warzyw z olejem lnianym;
  • kolacja – zupa krem z dyni z grzankami i pestkami dyni.

 

Bibliografia:

  1. Bordoni A, Danesi F, Dardevet D, Dupont D, Fernandez AS, Gille D, Nunes Dos Santos C, Pinto P, Re R, Rémond D, Shahar DR, Vergères G. Dairy products and inflammation: A review of the clinical evidence. Crit Rev Food Sci Nutr 2017; 57(12): 2497-2525
  2. Brown J, Farquhar C. An overview of treatments for endometriosis. JAMA 2015; 313: 296-7.
  3. Buggio L, Barbara G, Facchin F, Frattaruolo MP, Aimi G, Berlanda N.Self-management and psychological-sexological interventions in patients with endometriosis: strategies, outcomes, and integration into clinical care International Journal of Women's Health 2017; 9: 281-293
  4. Burney RO, Giudice LC. Pathogenesis and pathophysiology of endometriosis. Fertil Steril 2012;98:511-9.
  5. Diamanti-Kandarakis E, Bourguignon JP, Giudice LC, et al. Endocrine-disrupting chemicals: an Endocrine Society scientific statement. Endocr Rev 2009; 30: 293-342.
  6. Giudice LC. Endometriosis. New Engl J Med 2010; 362: 2389-98
  7. Halpern G, Schor E, Kopelman A. Nutritional aspects related to endometriosis. Rev Assoc Med Bras 2015; 61(6):519-23.
  8. Heard ME, Melnyk SB, Simmen FA, et al. High-fat diet promotion of endometriosis in an immunocompetent mouse model is associated with altered peripheral and ectopic lesion redox and inflammatory status. Endocrinology 2016;157: 2870-82.
  9. Jarząbek-Bielecka G, Radomski D, Mizgier M, Wilczak M, Durda M, Kaczmarek M, Pawlaczyk M , Kędzia W , Pisarska-Krawczyk M. Dyspareunia i bolesne miesiączki u kobiet z endometriozą–obserwacje kliniczne dotyczące zastosowania dienogestu. Current Gynecologic Oncology2014; 12 (4).
  10. Jurkiewicz-Przondziono J, Lemm M, Kwiatkowska-Pamuła A, Ziółko E, Wójtowicz MK. Influence of diet on the risk of developing endometriosis. Ginekol Pol. 2017; 88(2):96-102.
  11. Kelley AS, Moravek MB. Diagnosis and management of endometriosis. In: Shoupe D. Editor. Handbook of gynecology. New York: Springer, 2011;1-10.
  12. Marziali M, Capozzolo T. Role of Gluten-Free Diet in the Management of Chronic Pelvic Pain of Deep Infiltranting Endometriosis. JMIG 2015; 22 (6): 51-52
  13. Mehedintu C, Plotogea MN, Ionescu S, Antonovici M. Endometriosis still a challenge J Med Life 2014; 7(3): 349-357.
  14. Saguyod SJ, Kelley AS, Velarde MC, et al. Diet and endometriosis-revisiting the linkages to inflammation. J Endometriosis Pelvic Pain Disorders 2018; 10: 51-8.
  15. Simmen RCM, Kelley AS. Seeing red: diet and endometriosis risk. Ann Transl Med 2018, 6(2): 119.
  16. Sobstyl M, Tkaczuk-Wlach J, Jakiel, G. Endometriosis and pain. Przeglad Menopauzalny 2012; 16 (1): 60.
  17. Woźniak P, Ziółkowski P, Stetkiewicz T, Pięta-Dolińska A, Oszukowski. Leczenie uzupełniaące w endometriozie. Przegląd Menopauzalny 2012; 11 (5): 396-403.
  18. Yamamoto A, Harris HR, Vitonis AF, et al. A prospective cohort study of meat and fish consumption and endometriosis risk. Am J Obstet Gynecol 2018; 219:178.
Tematy: endometrioza

Komentarze