Gdy chleb szkodzi…

Ocena: 4.75/5 Głosów: 1
Ta treść była już przez Ciebie oceniana!

Większość z nas zajada się bułeczkami, ciastami, chlebem. Dla chorych na celiakię jednak, to samo pieczywo, które my tak uwielbiamy, może spowodować niemałe kłopoty ze zdrowiem. A wszystko przez gluten - białko zawarte w niektórych zbożach.

Nawte śladowe ilości pszenicy, owsa, jęczmienia, żyta są zakazane
Nawte śladowe ilości pszenicy, owsa, jęczmienia, żyta są zakazane

Gluten znajduje się w czterech zbożach: pszenicy, życie, jęczmieniu i owsie. Niestety, nawet silne przetworzenie tych zbóż nie jest w stanie znieść niekorzystnego działania glutenu na chorych. Dlatego chorzy na celiakię, chorobę, która charakteryzuje się nietolerancją tego właśnie białka, muszą na zawsze przejść na dietę bezglutenową.

 

Choroba trzewna, czyli celiakia

Choroba ta dotyczy jednego pacjenta na stu. Jaka jest jej przyczyna dokładnie nie wiadomo. Istnieje na ten temat kilka hipotez. Na pewno wiadomo, że można mówić o genetycznych predyspozycjach do choroby trzewnej. Niektórzy sądzą, że za nieprawidłowe trawienie glutenu odpowiedzialne są zaburzenia enzymatyczne. Inni u podstaw celiakii stawiają błędny mechanizm układu odpornościowego, a jeszcze inni uważają, że są podstawy, by celiakię zakwalifikować do chorób autoagresywnych.

 

Choroba miewa różną formę

Powoduje uszkodzenie błony śluzowej jelita i wystąpienie charakterystycznych objawów. W zależności od tego, jakie jest ich nasilenie rozróżnia się rodzaj celiakii.

 

Klasyczna choroba trzewna

Charakteryzuje się utratą apetytu, biegunką, powiększeniem obwodu brzucha. Dodatkowo pojawić się mogą  niedokrwistość z niedoboru żelaza, niedobory kwasu foliowego, białka, witamin, alergia na inne pokarmy. Wszystkie te objawy wynikają z zaburzeń we wchłanianiu i trawieniu, które są charakterystyczne dla celiakii.

Co istotne, nieleczona celiakia może spowodować u dzieci m.in. zaburzenia wzrostu oraz  krzywicę, a także zaburzenia miesiączkowania i emocjonalne (drażliwość, apatię).

Postać niema charakteryzuje się dość dyskretnymi objawami. O celiakii chorzy dowiadują się zwykle po badaniu laboratoryjnym błony śluzowej jelita cienkiego.

Wskazaniami do wykonania takiego badania są:

  • bóle brzucha, wzdęcia, luźne stolce,
  • cukrzyca typu 1, choroby tarczycy, afty, schizofrenia, nowotwory jelita cienkiego.

 

Postać ukryta - jej objawy pojawiają się dopiero, gdy dochodzi do jakiejś niesprzyjającej sytuacji: zakażenia przewodu pokarmowego, uporczywego stresu.

 

Jak sprawdzić, czy to celiakia?

Kiedyś do rozpoznania choroby trzewnej było konieczne wykonanie biopsji jelita cienkiego:  przed wprowadzeniem leczenia dietetycznego,  po prowokacji glutenem,  w czasie ścisłego przestrzegania diety bezglutenowej. Teraz jednak wystarczy wykonanie kilku badań krwi (m.in. przeciwciała przeciwretikulinowe,  przeciwciała przeciwko endomysium) i sprawa jest jasna.

Celiakię zwykle wykrywa się między drugim, a czwartym rokiem życia.

 

Lekarstwem jest dieta

Dzięki jej przestrzeganiu regenerują się jelita, a objawy ustępują. Produktami, które są bezpieczne dla chorych na celiakię są: są ryż, soja, kukurydza, proso. Absolutnie nie można spożywać tych dań, które zawierają choć śladowe ilości pszenicy, owsa, jęczmienia, żyta. Niestety, czasami można to zrobić nieświadomie. Badania potwierdzają, że gluten może się znajdować w: w wędlinach, mielonym mięsie, w przetworach rybnych, śmietanie, jogurtach, czekoladach, lodach, ketchupie, przyprawach, kawie rozpuszczalnej, w suszonych owocach. Dlatego chorzy na celiakię powinni zachowywać szczególną ostrożność i dokładnie czytać etykiety na opakowaniach.

Uwaga! U dzieci, szczególnie na początku leczenia, oprócz diety bezglutenowej, konieczne jest też stosowanie diety bezmlecznej.

 

Przejściowa nietolerancja glutenu oraz alergia

W przypadku tych dwóch schorzeń podobnie jak przy celiakii konieczne jest stosowanie diety bezglutenowej. Jednak w przypadku alergii i przejściowej nietolerancji dwa lata restrykcyjnej diety przynosi z reguły poprawę - dolegliwości mijają! W przypadku celiakii, dietę trzeba kontynuować do końca życia.

Tematy: alergia pokarmowa, alergia na gluten, celiakia, nietolerancja glutenu, gluten

Komentarze