Zapalenie migdałków u dzieci – przyczyny, objawy, leczenie

Ocena: 4.72/5 Głosów: 3
Ta treść była już przez Ciebie oceniana!

Zapalenie migdałków u dziecka może być wywoływane zarówno przez wirusy, jak i bakterie. Objawy zapalenia migdałków to silny ból gardła, gorączka oraz wysięk na migdałkach. Leczenie zapalenia bakteryjnego (ropnego zapalenia migdałków) oparte jest na zastosowaniu antybiotyku, natomiast w zapaleniu wywołanym przez wirusy, można stosować domowe sposoby łagodzenia dolegliwości.

Fotolia

Przyczyny zapalenia migdałków

 

Migdałki to skupienia tkanki limfatycznej zlokalizowane w gardle, stanowiące część układu chłonnego gardła i pełniące ważną rolę ochronną przed wnikającymi do organizmu wirusami, bakteriami i innymi patogenami. Najlepiej rozwiniętą strukturą układu chłonnego gardła są migdałki podniebienne. Stan zapalny migdałków, powstający w wyniku zakażenia lub podrażnienia, nazywany jest anginą.

Zapaleniu migdałków u dziecka często towarzyszy zapalenie gardła. Czynnikami wywołującymi zapalenie migdałków są najczęściej są wirusy (rhinowirusy, adenowirusy, wirus opryszczki, grypy i paragrypy). Spośród infekcji bakteryjnych, najczęstsza jest angina paciorkowcowa (tzw. ropne zapalenie migdałków). Wydzielina dróg oddechowych chorego jest zakaźna dla otoczenia, do zakażenia dochodzi na drodze kropelkowej, w wyniku kaszlu, kichania, mówienia.

Zapalenie gardła i migdałków u dzieci występuje bardzo często, najczęściej choroba dotyczy dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym. W zależności od przyczyny, zapalenie migdałków u dziecka może dawać różne objawy.

  

Objawy wirusowego zapalenia migdałków u dzieci 

 

Wirusowe zapalenie gardła i migdałków u dziecka bardzo często rozwija się w wyniku choroby przeziębieniowej. Objawy zapalenia migdałków są tutaj mniej nasilone, niż w zakażeniu bakteryjnym i towarzyszą im pewne specyficzne dla infekcji wirusowej cechy.

Kiedy dziecko ma zapalenie migdałków o podłożu wirusowym, skarży się na ból gardła i chrypkę. Typowe jest także drapanie w gardle i kaszel. U dziecka występuje gorączka lub stan podgorączkowy (czasem brak), ból głowy, katar, uczucie zatkanego nosa, z reguły śluzowa, przejrzysta wydzielina z nosa. Na chorych migdałkach widoczny jest przejrzysty, śluzowy wysięk. W przypadku zakażenia adenowirusami może wystąpić zapalenie spojówek (obrzęk powiek, przekrwienie spojówek, światłowstręt, duża ilość wodnistej wydzieliny w oku). Jeżeli dojdzie do zakażenia wirusem opryszczki pojawiają się pęcherzyki w jamie ustnej, które następnie przekształcają się w bolesne owrzodzenia.

Do zapalenie migdałków dochodzi również w mononukleozie zakaźnej. Objawy tej choroby to gorączka, powiększenie węzłów chłonnych, bolące, powiększone migdałki, podobny jak w zakażeniu paciorkowcowym śluzowy szaro-biały nalot na migdałkach, czasami dochodzi do pojawienia się wysypki.

  

Bakteryjne (ropne) zapalenie migdałków – objawy anginy u dziecka 

 

Główną bakterią odpowiedzialną za rozwój zapalenia migdałków u dzieci jest paciorkowiec beta hemolizujący grypy A. Do rozwoju zakażenia dochodzi najczęściej w sezonie jesienno-zimowym, a dolegliwości pojawiają się z reguły nagle.

Objawy anginy paciorkowcowej (zapalenia migdałków wywołanego przez paciorkowca) u dziecka to:

  • silny ból gardła u dziecka,
  • drapanie, pieczenie w gardle w gardle,
  • trudności w połykaniu,
  • obrzęknięte, powiększone migdałki podniebienne,
  • biały nalot na migdałkach,
  • bolesne, powiększone węzły chłonne szyjne zwłaszcza przednie,

W przeciwieństwie do wirusowego zapalenia migdałków, w przypadku stanu zapalnego migdałków o etiologii bakteryjnej nie występuje uczucie zatkanego nosa, wydzielina z nosa, kaszel. Mogą natomiast pojawić się wymioty, nudności, ból brzucha.

  

Powikłania zapalenia migdałków u dziecka

 

Do najbardziej niebezpiecznych powikłań może prowadzić bakteryjne, paciorkowcowe zapalenie migdałków. Może prowadzić zarówno do licznych powikłań miejscowych, które powstają w wyniku rozszerzania się procesu zapalnego z migdałków na otaczające tkanki, jak i ogólnoustrojowych.

Spośród powikłań miejscowych zdarzają się ropnie okołomigdałkowe bądź zagradłowe, a także ropne zapalenie węzłów chłonnych szyjnych. U dziecka może również rozwinąć się zapalenie ucha środkowego czy zatok przynosowych. Konsekwencją anginy paciorkowcowej jest także gorączka reumatyczna, która często prowadzi do rozwoju nabytych wad serca u dzieci oraz kłębuszkowe zapalenie nerek. Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, płuc czy sepsa to równie groźne powikłania bakteryjnego zapalenia migdałków. Ryzyko rozwoju powikłań wzrasta w przypadku nieleczenia, lub odwlekania leczenia anginy paciorkowcowej u dziecka.

Także wirusowe zapalenie migdałków u dziecka może powodować niebezpieczne dla zdrowia powikłania. W przypadku mononukleozy zakaźnej często dochodzi do zapalenia wątroby. U części dzieci rozwijają się zagrażające życiu powikłania, takie jak obturacja dróg oddechowych (z powodu powiększenia migdałków i niedrożności nosa) czy pęknięcie śledziony. Innym skutkiem mononukleozy zakaźnej jest zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, mózgu, poprzecznego zapalenia rdzenia kręgowego.

  

Jak leczyć zapalenie migdałków u dziecka?

 

W leczeniu podstawowe znaczenie ma zróżnicowanie czynnika etiologicznego, należy ustalić czy to ropne zapalenie migdałków, czy infekcja wirusowa. W przypadku anginy paciorkowcowej podaje się antybiotyk, ważne jest jak najwcześniejsze rozpoczęcie terapii, aby zapobiec możliwym powikłaniom. Podstawowy antybiotyk na zapalenie migdałków u dzieci to penicylina.

W wirusowym zapaleniu migdałków nie stosuje się antybiotyku. Leczenie jest przede wszystkim objawowe. W razie wystąpienia gorączki, można zastosować leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. Według niektórych, nawracające zapalenie migdałków u dziecka może być wskazaniem do ich chirurgicznego usunięcia.

Oprócz leczenia zleconego przez lekarza istnieją pewne domowe sposoby łagodzenia dolegliwości u dziecka. Dziecko powinno odpoczywać, wskazana jest duża ilość płynów w jego diecie, ze względu na utratę wody z powodu gorączki. Pomieszczenie, w którym przebywa, powinno być odpowiednio nawilżone.

Sprawdzone sposoby na ból gardła u dziecka obejmują stosowanie dostępnych w aptece środków o działaniu miejscowym takich jak tabletki do ssania, pastylki lub płyny do płukania gardła. Są to z reguły gotowe preparaty zawierające substancje o działaniu przeciwwirusowym, przeciwbakteryjnym, antyseptycznym oraz przeciwzapalnym. Zastosować można również naturalne preparaty zawierające substancje ziołowe np. z porostu islandzkiego, pelargonii afrykańskie, szałwii. Substancje te mają mniejsze ryzyko działań niepożądanych, mimo to ściśle należy przestrzegać ich dawkowania. Tabletki do ssania można stosować u dzieci powyżej 4. roku życia.

Bibliografia:

  1. Kawalec W., Grenda R., Ziółkowska H., Pediatria T.2, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2013,s.1132-1133.
  2. Interna Szczeklika Podręcznik chorób wewnętrznych 2016, zespół red. P. Gajewski [i in.], Kraków: Medycyna praktyczna 2016, s.420-424
  3. Skotnicka B., Zapalenie gardła i angina, „Medycyna Praktyczna”, 12.12.2012, [dostęp: 22.09.2017] https://pediatria.mp.pl/choroby/laryngologia/78438,zapalenie-gardla-i-angina
Tematy: zapalenie migdałków u dziecka, ból migdałków i dziecka, powiększone migdałki, bolące migdałki, ropne zapalenie migdałków, biały nalot na migdałkach

Komentarze