Gdy zwykłe dźwięki są za głośne, a zapachy zbyt intensywne – zaburzenia SI

Ocena: 4.86/5 Głosów: 5
Ta treść była już przez Ciebie oceniana!

Zaburzenia integracji sensorycznej to problemy z odbieraniem i przetwarzaniem bodźców. Rodzice dzieci z zaburzeniami tego typu mogą nie rozumieć, dlaczego dziecko zachowuje się w określony sposób podczas prostych, codziennych czynności. Dokładne przyglądanie się zachowaniom dziecka, a w razie potrzeby odpowiednia diagnoza i dobrana do niej terapia, a także praca z dzieckiem w domu, to ważne procesy, pomocne w zachowaniu i rozwijaniu właściwej integracji zmysłów.

Fotolia

Czym jest integracja sensoryczna? 

 

Integracja sensoryczna (ang. Sensory Integration, SI) to proces połączenia i przetworzenia przez mózg informacji, płynących z otoczenia i naszego ciała w celu wykonania przez nas jakiegoś działania. Na tej podstawie uczymy się, jak powinniśmy odpowiednio zareagować na konkretną sytuację (np. jak zachować się w razie zagrożenia) i wykorzystujemy tę wiedzę w przyszłości.

Prawidłowy przebieg integracji procesów zmysłowych jest bardzo ważnym elementem funkcjonowania dziecka, ponieważ zapewnia mu odpowiedni rozwój, uczy właściwych reakcji na bodźce, wpływa na integralność procesów, które odgrywają znaczącą rolę m.in. podczas nauki pisania, czytania czy też sprawności ruchowej.

Zaburzenia sensoryczne mogą przejawiać się u dziecka w postaci nadwrażliwości sensorycznej – może być ono przeczulone na bodźce (często jest dla takiego dziecka za głośno, za mocno, ciężko przebywać mu w dużej grupie osób) lub podwrażliwości sensorycznej – dziecko może nie reagować na bodźce, nie czuć ich (otoczenie jest za ciche, dziecko nie czuje ucisku, bólu). Zdarza się również, że sygnały, jakie odbierają zmysły malucha są zniekształcane lub w ogóle nie przekazywane do mózgu. Przyczyna tych problemów, to właśnie zły odbiór i przetwarzanie bodźców czuciowych przez układ nerwowy dziecka. Co ważne, zaburzenia SI nie są związane z uszkodzeniami narządów zmysłowych.

 

Jak rozpoznać zaburzenia integracji sensorycznej u dziecka?

 

Zaburzenia integracji sensorycznej mogą objawiać się na wiele sposobów, dziecko może m.in.:

  • mieć słabą koordynację ruchową,
  • mieć problemy z koncentracją uwagi,
  • być wrażliwe na różnego rodzaju dźwięki, muzykę,
  • mieć problemy w pisaniu ze słuchu
  • reagować na różne bodźce dopiero po pewnym czasie,
  • łatwo się rozpraszać.

Dzieci z zaburzeniami integracji sensorycznej często reagują na bodźce z otoczenia inaczej niż te, które nie mają podobnych problemów. W przypadku nadwrażliwości można to zaobserwować, że dzieci:

  • mrużą oczy pod wpływem nawet małego światła,
  • czują zapachy intensywniej niż inni,
  • nie chcą jeść ze względu na intensywny zapach posiłku, wymiotują podczas jedzenia,
  • zatykają nos, zasłaniają uszy, oczy,
  • unikają hałasu, miejsc, gdzie panuje duży ruch, gdzie wiele się dzieje,
  • unikają dotyku, nie lubią dotykać rzeczy sypkich, lepkich, różnego rodzaju mas.

Dzieci przejawiające podwrażliwość:

  • mogą uderzać w przedmioty z różną siłą,
  • przykładają sobie do uszu coś głośnego, patrzą w światło, dociskają coś mocno do ciała, uderzają się,
  • dotykają różnych powierzchni,
  • chodzą na bosaka, rozbierają się, podciągają sobie ubranie,
  • wkładają różne przedmioty do ust,
  • lubią wchodzić, tam gdzie jest ciasno – potrzebują stałej stymulacji czuciowej.

Jeśli pojawiają się wyżej wymienione objawy, są nasilone, często się powtarzają, może to świadczyć o zaburzeniach sensorycznych. W takim wypadku należy wykonać diagnozę SI, która określi, czy dane zaburzenia rzeczywiście występują, a jeśli tak – umożliwi dopasowanie terapii do indywidualnych potrzeb dziecka. Problemy, o których mowa, łatwo zauważyć jest w wieku przedszkolnym, kiedy dziecko ma styczność z różnymi bodźcami, będącymi dla niego czymś nowym, do tej pory niespotykanym.

  

Terapia integracji sensorycznej

 

Terapia SI polega na stymulacji zmysłów dziecka i dostarczeniu mu odpowiedniej ilości bodźców sensorycznych, które poprawią ich integrację oraz lepszy odbiór. Ćwiczenia, mają na celu m.in. poprawę funkcjonowania mózgu dziecka, polepszenie jego koordynacji ruchowej i poprawę procesu uczenia się.

Podstawą terapii jest zabawa, więc ta forma pracy nad rozwojem dziecka jest dla niego zazwyczaj czymś interesującym, kojarzonym z przyjemnością. Zadanie terapeuty to eliminacja bodźców niepożądanych – w przypadku nadwrażliwości, lub dostarczenie bodźców silnych – przy podwrażliwości, w zależności od tego, jaka diagnoza została wcześniej postawiona.

Terapia ma więc doprowadzić do tego, że dziecko, poprzez dostanie odpowiedniej ilości i mocy bodźców, nauczy się, jak – w miarę możliwości – prawidłowo na nie reagować. Dodatkowo poziom zadań jest dostosowany do dziecka w taki sposób, żeby czuło ono, że jest to dla niego wyzwanie, ale jednocześnie potrafiło temu zadaniu sprostać. Sprzyja to podnoszeniu samooceny dziecka i jego wiary w siebie, co często przenosi na inne zadania terapeutyczne i obszary w codziennym życiu.

  

Integracja sensoryczna – ćwiczenia

 

Ćwiczenia, nad którymi pracuje się z dzieckiem, zawsze są indywidualnie dopasowane do jego potrzeb i możliwości. Wykorzystuje się w nich sprzęty, takie jak: hamaki, huśtawki, deskorolki, równoważnie, drabinki, tunele, wałki, piłki, trampoliny a także materiały i przedmioty o różnych fakturach, kształtach, zapachach, które stymulują zmysły wzroku, węchy, smaku czy dotyku dziecka.

Zabawki sensoryczne, to również pomoce, których możemy używać w domu podczas codziennych, wspólnych aktywności. Są to gry, kostki edukacyjne, książeczki ale też wiele innych przedmiotów, których używamy na co dzień, np. różnego rodzaju ziarna i pestki (fasola, dynia, groch, makaron), ciasto lub masy zrobione razem z dzieckiem, przyprawy, materiały o różnych fakturach i kolorach – to wszystko może służyć do pobudzania zmysłów naszego dziecka.

Tematy: integracja sensoryczna, zaburzenia integracji sensorycznej, zaburzenia SI

Komentarze