Przewlekły katar u dziecka – jakie są przyczyny długo utrzymującego się kataru i co robić?

Ocena: 4.76/5 Głosów: 8
Ta treść była już przez Ciebie oceniana!

Katar często dotyka dzieci, czasem zdarza się jednak, że nie ustępuje. Ciągle zatkany nos u dziecka budzi niepokój rodziców. Przewlekły nieżyt nosa występuje, jeśli katar utrzymuje się ponad 2 tygodnie dni. Przyczyny przewlekłego kataru u dziecka to np. alergiczny nieżyt nosa, infekcje, zapalenie zatok czy stosowanie leków. Leczenie długo utrzymującego się kataru uzależnione jest od jego przyczyny, pomóc może płukanie nosa solą fizjologiczną czy leki obkurczające błonę śluzową nosa.

Przewlekły katar u dziecka – przyczyny ciągłego nieżytu nosa

 

Katar, czyli nieżyt nosa, to choroba, z którą zetknął się niemal każdy. Charakteryzuje się spływaniem śluzowej lub ropnej wydzieliny, uczuciem zatkanego nosa, a także jego swędzeniem oraz kichaniem.

Częsty katar u dziecka wiąże się zazwyczaj z dużym niepokojem rodziców. Ile trwa katar u dziecka? W zależności od czasu trwania nieżyt nosa można podzielić na ostry oraz przewlekły. Właściwie nie ma obecnie jednoznacznych kryteriów określających, kiedy katar u dziecka można nazwać przewlekłym. Najczęściej przyjmuje się, że ostry nieżyt nosa to taki, który trwa ok. 5–7 dni. Natomiast o przewlekłym nieżycie nosa (przewlekłym katarze) możemy mówić, gdy objawy utrzymują się ponad dwa tygodnie.

Przewlekły nieżyt nosa u dziecka może mieć wiele przyczyn. Można je podzielić na alergiczne i niealergiczne.

  

Częsty katar u dziecka – katar alergiczny – lepka, wodnista wydzielina 

 

Przewlekły katar u dziecka może wystąpić w przebiegu alergicznego nieżytu nosa. Jest to najczęściej występująca u dzieci choroba alergiczna. Objawia się zapaleniem błony śluzowej nosa o podłożu alergicznym. W Polsce może dotyczyć nawet 25 proc. dzieci. W przypadku alergicznego nieżytu nosa dziecko może skarżyć się na ciągle zapchany nos, surowiczy, wodnisty katar, kichanie, świąd nosa, a także zapalenie spojówek (zaczerwienienie i uczucie pieczenia).

Katar alergiczny przyjmuje najczęściej postać śluzowej, przejrzystej wydzieliny z nosa. Niedrożność nosa u dziecka może być jedynym objawem choroby. Dotyczy to szczególnie mniejszych dzieci. Inne objawy alergicznego nieżytu nosa u dziecka to chrząkanie, podkowy pod oczami, popękane wargi czy głośne oddychanie.

Na rozwój nawracającego kataru u dziecka mają w tym przypadku wpływ czynniki genetyczne oraz ekspozycja na pewne alergeny, jak pyłki roślin, roztocza kurzu domowego, alergeny zwierząt czy grzybów. Warto pamiętać, że katar sienny u dziecka może występować razem z astmą, alergią pokarmową, atopowym zapaleniem skóry, zapaleniem zatok przynosowych czy spojówek.

                          

Ciągle zatkany nos u dziecka i wyciek – co to znaczy? 

 

Niealergiczny przewlekły katar u dziecka może mieć wiele przyczyn. Przyczyny przewlekłego nieżytu nosa u dziecka to:

  • infekcja bakteryjna lub wirusowa;
  • leki (obrzęk błony śluzowej wywołany przez leki: katar polekowy wywoływać mogą niesteroidowe leki przeciwzapalne, leki sympatykomimetyczne nadużywane miejscowo, inhibitory konwertazy angiotensyny);
  • zaburzenia hormonalne (np. okres dojrzewania, niedoczynność tarczycy);
  • naczynioworuchowy (suchość w nosie i katar wywoływany przez suche i zimne powietrze lub środki chemiczne);
  • smakowy nieżyt nosa (ostre przyprawy), a także nieżyt nosa wywołany przez pokarmy, barwniki i środki konserwujące zawarte w żywności; pojawia się najczęściej jako wodnista wydzielina z nosa;
  • polipy nosa i zatok przynosowych (tzw. katar zatokowy – gęsty, ropny, biały lub żółty);
  • zapalenie zatok przynosowych;
  • ciało obce w nosie;
  • wyciek płynu mózgowo-rdzeniowego;
  • skrzywienie przegrody nosa;
  • zaburzenia rzęsek.

Kiedy dziecko ma długo trwający katar, a domowe sposoby leczenia zawodzą, celem ustalenia przyczyny i wyleczenia dolegliwości, należy skonsultować się z lekarzem. 

  

Długo utrzymujący się katar – zielony, gęsty, cuchnący, z jednej dziurki 

 

Przeziębienie jest jedną z najczęstszych przyczyn kataru u dzieci. Wraz z rozwojem choroby dochodzi do zmiany charakteru wydzieliny z nosa. Początkowo jest ona wodnista, następnie po kilku dniach choroby staje się gęstsza i przechodzi w zielonkawo-żółty ropny katar. Zmiana wyglądu kataru nie przesądza o tym, czy jest to zakażenie wirusowe, czy bakteryjny. Po wyleczeniu zarówno kaszel, jak i ciągły katar u dziecka mogą utrzymywać się jeszcze nawet dwa tygodnie.

Jeśli dziecko ma ciągle katar, którego przyczyną jest alergia, z reguły jest on surowiczy, śluzowy, wodnisty. Dla obecności ciała obcego w nosie charakterystyczny jest cuchnący katar, zazwyczaj wyciek wydzieliny z tylko z jednej dziurki.

Nawracający, chroniczny katar u dziecka wywołany zapaleniem nosa i zatok przynosowych charakteryzują dodatkowe objawy: ból głowy, kaszel, cuchnący oddech. Katar zatokowy jest często gęsty. W przeroście migdałka gardłowego u dziecka występuje często bezbarwny katar, a także chrapanie w nocy, oddychanie przez otwarte usta, co nadaje twarzy dziecka „gapiowaty” wygląd.

  

Co robić, kiedy dziecko ma długotrwały katar?

 

W ostrym, krótko trwającym nieżycie nosa, z reguły katar ustępuje samoistnie, stan ten wymaga jedynie przeczekania. Jeśli katar przechodzi w przewlekły, niezbędne może być zastosowanie leków. Postępowanie z dzieckiem cierpiącym na chroniczny katar, uzależnione jest od przyczyny jego wystąpienia.

Pomóc może płukanie nosa dziecka hipertoniczną sola fizjologiczną lub jałową wodą morską, które zakupić można w aptece bez recepty. Dostępne są również preparaty umożliwiające jej rozpylanie w nosie. Aby złagodzić objawy można zastosować krople do nosa obkurczające błonę śluzową. Ważne, aby pamiętać przy tym, że maksymalnie można je stosować kilka dni – przy dłuższym użyciu doprowadzą paradoksalnie do trudnego do wyleczenia polekowego nieżytu nosa).

W przewlekłym katarze alergicznym stosuje się leki przeciwhistaminowe oraz glikokortykosteroidy donosowe. W przewlekłym zapaleniu nosa i zatok przynosowych podstawowe znaczenie ma zapewnienie prawidłowej drożności nosa (wycięcie migdałka gardłowego, korekcja skrzywionej przegrody nosa). W katarze polekowym niezbędne jest odstawienie leku.

 

Bibliografia:

  1. Kawalec W., Grenda R., Ziółkowska H., Pediatria T.2, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2013, s. 1088-1090
  2. Interna Szczeklika Podręcznik chorób wewnętrznych 2017, zespół red. P. Gajewski [i in.], Kraków: Medycyna praktyczna 2017, s. 1124-1127
  3. Bartkowiak-Emeryk M., Bodajko-Grochowska A., Emeryk A., Przewlekły katar u dzieci-plan postępowania „Pediatria po dyplomie”, 2016 https://podyplomie.pl/pediatria/21734,przewlekly-katar-u-dzieci-plan-postepowania [dostęp:22.11.2017]
Tematy: przewlekły katar u dziecka, ciągły katar u dziecka, nieustany katar u dziecka, długo utrzymujący się katar u dziecka

Komentarze