Objawy COVID-19 u dzieci. Jak często pojawia się PIMS?

Ocena: 5/5 Głosów: 5
Ta treść była już przez Ciebie oceniana!

Choć choroba COVID-19 zdecydowanie częściej realnie zagraża dorosłym, nie należy jej bagatelizować także w przypadku dzieci. Łagodne lub umiarkowane objawy koronawirusa u dziecka, a nawet ich zupełny brak nie powinny uśpić czujności rodziców. Po przejściu choroby u dzieci może pojawić się wieloukładowy zespół zapalny, związany z COVID-19, czyli PIMS. Może on zakończyć się powikłaniami ze strony różnych organów, a w skrajnych przypadkach – nawet niebezpieczną dla życia niewydolnością wielonarządową. W niniejszym artykule przedstawiono dotychczas poznane objawy COVID-19 u dzieci, informacje o PIMS oraz objawach tzw. long covid u dzieci, a także sposoby jego leczenia.

Czy dzieci chorują na COVID-19 inaczej niż dorośli?

Zarażenie dzieci wirusem SARS-CoV-2 przebiega w sposób analogiczny, jak u osób dorosłych. Różnice pojawiają się w procesie przejścia przez chorobę COVID-19. W większości przypadków dzieci chorują łagodniej, co ma swoje przełożenie w mniejszej ilości hospitalizacji oraz zgonów, spowodowanych koronawirusem.

Dzieci najczęściej zdrowieją po upływie od 7 do 14 dni od zakażenia, natomiast u dorosłych ten czas często jest dłuższy. Kolejną różnicą jest nasilenie innych objawów niż u dorosłych. Chore dzieci męczą przede wszystkim intensywne biegunki oraz wymioty, a także duszności w klatce piersiowej i ból gardła. Tak jak u dorosłych, na ciężki przebieg tej choroby narażone są otyłe i przewlekle chore dzieci. Ponadto w grupie szczególnego ryzyka znajdują się niemowlęta, które nie ukończyły jeszcze 1. r.ż.

Szacuje się, że około 3% zarażonych dzieci ciężko przechodzi chorobę COVID-19, z czego mniej niż 1% znajduje się na oddziałach intensywnej terapii. Śmiertelność spowodowana covidem wśród dzieci wynosi około 0,1%.

Obserwacje przebiegu zachorowań na koronawirusa pokazują, że układ immunologiczny dzieci inaczej radzi sobie z wirusem, niż układ odpornościowy osób dorosłych. Prawdopodobnie wynika to z większego poziomu uodpornienia na podobne koronawirusy, spowodowanego przechorowaniem tzw. chorób wieku dziecięcego.

Zobacz też: Jak na COVID-19 chorują dzieci?

 

Objawy zakażenia koronawirusem u dzieci

Wykrycie koronawirusa u dzieci jest nieco trudniejsze, niż w przypadku osób dorosłych. Ma to związek z często występującą bezobjawowością dzieci, a także ze zróżnicowanym nasileniem objawów, które pojawiają się także przy innego rodzaju infekcjach. Objawy COVID-19 u dzieci obejmują:

  • katar i uczucie zatkanego nosa,
  • uporczywe duszności,
  • osłabienie organizmu,
  • gorączka, która jest zazwyczaj niższa niż u dorosłych i najczęściej osiąga wartość do 37,5 °C,
  • zmniejszony apetyt,
  • często występujące dolegliwości ze strony układu pokarmowego, takie jak biegunka czy wymioty,
  • kaszel przypominający szczekanie psa, czyli tzw. suchy kaszel,
  • ból gardła,
  • utrata zmysłu powonienia, czyli smaku oraz węchu.

Szacuje się, że około 40-60% dzieci chorych na koronawirusa wykazuje widoczne objawy o zróżnicowanym, najczęściej łagodnym i umiarkowanym nasileniu. W przypadku dzieci trudno jest przedstawić rzetelne statystyki, ponieważ wiele z nich nie wykazuje żadnych oznak, świadczących o dostaniu się koronawirusa do organizmu.

Sprawdź też: Koronawirus w przedszkolu – jak rozmawiać z dzieckiem o zagrożeniach?

 

Czym jest PIMS?

Skrót PIMS (ang. paediatric inflammatory multisystem syndrome associated with COVID-19), zwany też zespołem pocovidowym, oznacza nowy, bo związany z przebyciem zakażenia wirusem SARS-CoV-2, wieloukładowy zespół zapalny u dzieci i nastolatków. To stosunkowo rzadka, choć bardzo poważna choroba, którą do marca bieżącego roku stwierdzono u 400 dzieci.

Choroba rozwija się w czasie od 14 do 28 dni po przechorowaniu koronawirusa – jako skutek bardzo silnej reakcji obronnej organizmu dziecka. PIMS nie jest chorobą zakaźną, choć objawami przypomina infekcję bakteryjną. Jej przebieg jest podobny do znanej już choroby Kawasakiego.

Obecnie coraz częściej używa się innej nazwy jednostki chorobowej PIMS, a mianowicie MIS-C (ang. multisystem inflammatory syndrome in children). Charakteryzuje się ona m.in.

  • wysoką gorączką, która utrzymuje się dłużej niż 3 dni,
  • zaczerwienieniem warg, oczu, języka, a nawet powierzchni dłoni i stóp,
  • wysypką na skórze,
  • postępującym osłabieniem organizmu,
  • silnymi wymiotami i biegunką.

Przeczytaj również: Ciąża i poród w pandemii COVID-19

Statystyki zbierane od czasu stwierdzenia pierwszych przypadków tej choroby w maju 2020 roku pokazują, że na zachorowanie na PIMS najbardziej narażone są dzieci w wieku szkolnym, o średniej wieku wynoszącej 9 lat. Jednakże chorują dzieci w każdym wieku. Co więcej, nie ma znaczenia, jak ciężko dziecko przechodziło koronawirusa. PIMS dotyka nawet dzieci bezobjawowe, dlatego tak ważna jest obserwacja dziecka i natychmiastowa reakcja w razie pojawienia się niepokojących objawów.

Najbardziej niebezpieczne są powikłania po PIMS ze strony układu krążenia, takie jak: tętniaki tętnic wieńcowych, ostre zapalenie mięśnia sercowego, wstrząs, a także śmiertelnie niebezpieczna niewydolność ze strony licznych narządów.

Zwykle najgorszym momentem tej choroby jest 5.-6. doba, po której może nastąpić gwałtowne pogorszenie stanu zdrowia chorego. Z tego względu młodzi pacjenci z podejrzeniem PIMS powinni być natychmiast hospitalizowani, objęci stałą opieką medyczną i poddani odpowiedniemu w danym przypadku leczeniu.

Jedyną metodą prewencji zachorowania zarówno na COVID-19, jak i PIMS jest szczepienie dzieci zatwierdzonymi preparatami mRNA, czyli szczepionkami firm Pfizer oraz Moderna.

To też może Cię zainteresować: Szczepienia przeciw COVID-19 dzieci

Czy dzieci mają objawy long COVID-19?

Wyrażenie tzw. long (ang.) COVID-19 oznacza długotrwałe, przedłużające się objawy, obecne od 4 do nawet 12 tygodni po zakażeniu się wirusem SARS-CoV-2. Występują one zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. O objawach long COVID-19 u dzieci mówi się głównie w kontekście PIMS. W wyniku pojawienia się wieloukładowego zespołu zapalnego u dzieci mogą wystąpić m.in.:

  • ciężka niewydolność mięśnia sercowego,
  • zgrubienia w naczyniach wieńcowych,
  • zmiany zapalne w narządach śródmiąższowych,
  • nieodwracalne uszkodzenia wielonarządowe.

Sprawdź również: Powikłania po COVID-19 u dzieci  

 

Jak się leczy COVID-19 u dzieci?

Po potwierdzeniu choroby COVID-19 u dziecka wdraża się odpowiednie leczenie, zależne m.in. od: wieku dziecka, nasilenia objawów oraz stanu zdrowia, które uwzględnia choroby współtowarzyszące.

W przypadku osób z łagodnymi objawami zaleca się leczenie domowe, prowadzone pod zdalnym nadzorem lekarskim. Podstawą jest nawadnianie organizmu oraz kontrolowanie temperatury ciała dziecka. Leczenie łagodnych objawów chorobowych najczęściej odbywa się z pomocą paracetamolu lub ibuprofenu. Podawanie innych leków musi być poprzedzone konsultacją z lekarzem.

W przypadku umiarkowanych dolegliwości ze strony układu oddechowego, przedłużających się objawów ogólnych oraz u dzieci szczególnie narażonych na ciężki przebieg choroby, zaleca się przedmiotowe badanie lekarskie u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) oraz w razie potrzeby skierowanie dziecka do szpitala. Tam dziecko otrzymuje m.in. leki przeciwgorączkowe. Jeśli jest taka konieczność, wdraża się także antybiotykoterapię i podaje się osocze ozdrowieńców.

Dziecko, które dodatkowo wymaga tlenoterapii, zostaje umieszczone w szpitalu z zapleczem oddziału intensywnej terapii (OIT). Najcięższe, niestabilne przypadki leczone są na OIT, z zastosowaniem m.in. tlenoterapii wysokoprzepływowej, sztucznej wentylacji, antybiotyków, takich jak deksametazon, remdesiwir czy tocilizumab oraz osocza ozdrowieńców.

Nie należy zapominać o psychice dzieci, które ciężko przechodziły chorobę oraz były poddane długotrwałej izolacji. W takich przypadkach warto skorzystać ze specjalistycznej pomocy psychologicznej, a w razie potrzeby także innych specjalistów.

 

 

Źródła:

  1. Dzieciątkowski, K. Filipiak (red.), „Koronawirus SARS-CoV-2. Zagrożenie dla współczesnego Świata”, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2021, s. 313-314
  2. Okarska-Napierała i inn. „Postępowanie z dzieckiem z wieloukładowym zespołem zapalnym powiązanym z COVID-19”, Przegląd Pediatryczny 2020/Vol. 49/ No. 4, s. 1-9
  3. Marczyńska i inn., „Postępowanie z dzieckiem z COVID-19”, Przegląd pediatryczny 2020/Vol. 49/No. 4, s. 3-6
  4. Borkowski i inn., „Charakterystyka choroby COVID-19, objawy oraz skutki zdrowotne. Rekomendacje i doświadczenia polskich klinicystów”, Nauka przeciw pandemii, Warszawa 2021, s. 24-25, 30
  5. https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/pims-zespol-pocovidowy-u-dzieci
  6. https://pulsmedycyny.pl/nowe-objawy-covid-19-u-dzieci-pojawiaja-sie-zatory-ktorych-przed-pandemia-prawie-nie-bylo-1119292
  7. https://badania-covid.pl/koronawirus-u-dzieci/

 

Komentarze