ABC cukrzycy u dziecka

Ocena: 4.95/5 Głosów: 1
Ta treść była już przez Ciebie oceniana!

Czym różni się cukrzyca wieku dziecięcego od cukrzycy dorosłych? Jak dochodzi do zachorowania? Jakie są objawy cukrzycy? Sprawdź, jak zmieni się życie rodziny z dzieckiem chorym na cukrzycę.

Dziecko z cukrzycą może uczestniczyć we wszystkich zajęciach, także sportowych. / fot. shutterstock
Dziecko z cukrzycą może uczestniczyć we wszystkich zajęciach, także sportowych. / fot. shutterstock

Według danych World Health Organization w Polsce co roku u 3 tysięcy dzieci diagnozuje się cukrzycę typu 1 zwaną cukrzycą wieku dziecięcego. Rodzinę, w której zdiagnozowano chore dziecko, czeka mała rewolucja. Na początku będzie sporo wiedzy do przyswojenia. Potem niezbędna będzie dobra organizacja i najważniejsze - dotyczy to wszystkich członków rodziny - zmiana trybu życia na zdrowszy.

Cukrzyca brzmi jak wyrok. Przekonaj się, że jest inaczej. Zamiast wpadać w panikę, opracuj plan działania i zapanuj nad chorobą dziecka.

Co to jest cukrzyca wieku dziecięcego?

I czym różni się od cukrzycy dorosłych?

W dużym uproszczeniu: trzustka produkuje hormon zwany insuliną. Pokarmy, które spożywamy, zamieniane są w procesie trawienia m.in. na glukozę, która zapewnia nam energię niezbędną do życia. Krew transportuje glukozę do wszystkich komórek naszego ciała. Jednak żeby z naczyń krwionośnych glukoza mogła przedostać się do komórek, niezbędna jest właśnie insulina. Jeśli w organizmie zabraknie insuliny, glukoza pozostaje we krwi, a komórki naszego organizmu nie mają życiodajnej energii.

Jak dochodzi do zachorowania na cukrzycę typu 1? Zdarza się, że system immunologiczny błędnie rozpoznaje wroga i z nieznanych przyczyn zaczyna niszczyć własne komórki trzustki odpowiadające za produkcję insuliny. Tak dochodzi do zachorowania na cukrzycę wieku dziecięcego. Bez insuliny glukoza nie może uwolnić się do komórek w ciele.  Dlatego chorzy na cukrzycę typu 1 muszą otrzymywać insulinę z zewnątrz. Leczenie to nazywa się insulinoterapią.

Jaka jest różnica między cukrzycą wieku dziecięcego (typ 1) a cukrzycą dorosłych (typ 2)? Trzustka dorosłych chorujących na cukrzycę typu 2 produkuje insulinę, ale organizm chorego nie reaguje na insulinę tak, jak organizm zdrowego. Po kilku latach choroby, chory musi przyjmować insulinę z zewnątrz, by zwiększyć jej poziom w organizmie. Cukrzycę dorosłych powoduje:

  • otyłość
  • niezdrowy tryb życia
  • czynniki genetyczne

Przyczyny cukrzycy wieku dziecięcego zaś do tej pory nie są znane.

Jak rozpoznać cukrzycę wieku dziecięcego?

Cukrzyca wieku dziecięcego daje wiele objawów. Jeśli u swojego dziecka zauważysz:

  • wzmożone pragnienie
  • częstomocz
  • większy apetyt lub jego brak
  • charakterystyczny zapach acetonu z ust
  • senność w ciągu dnia
  • utratę wagi (w ciągu miesiąca nawet 10 kg)
  • apatię i zmęczenie

powinnaś udać się do lekarza, który zleci niezbędna badania wykluczające bądź potwierdzające chorobę. Nie lekceważ żadnego z objawów.

Plan działania

Jeśli na samą myśl o cukrzycy u dziecka wpadasz w panikę - weź głęboki oddech. Cukrzyca to nie wyrok. Jeśli u twojego dziecka zdiagnozowano cukrzycę, to z pomocą lekarzy i dzięki zaangażowaniu rodziny zapanujesz nad chorobą. Nie panikuj, a przynajmniej nie okazuj nerwów przy swoim dziecku. Ty wiesz, że twoje nerwy wynikają z troski, ale dziecko może sądzić, że jesteś na nie zła. Pamiętaj, że jeśli będziesz nerwowo reagować, dziecko - żeby cię nie martwić - przestanie mówić o tym, że się źle czuje.

Najważniejsze: w szpitalu przejdziesz cykl szkoleń, w trakcie których nauczysz się, jak radzić sobie z cukrzycą u dziecka i jak przeliczać insulinę na posiłki.

Ważne: notuj wszystko dokładnie, bo może okazać się, że w stresującej sytuacji o czymś zapomnisz. Notatki pozwolą ci zapanować nad sytuacją.

Po kursie daj sobie czas na praktyczne opanowanie nabytej wiedzy. Następnie krok po kroku opracuj długoterminowy plan działania.

  1. Prowadź dziennik samokontroli - zrób go sama lub poproś o darmowy egzemplarz w aptece. Notując dokładnie poziom cukru we krwi kilka razy dziennie po każdym posiłku, szybko nauczysz się, jakie jedzenie korzystnie działa na twoje dziecko.
  2. Przygotuj scenariusz i podręczny niezbędnik na wypadek przecukrzenia i niedocukrzenia. Jak do tego dojdzie, to nawet jak będziesz zdenerwowana, to krok po kroku będziesz wiedziała, co robić. Nie możesz pozwolić sobie, by w nerwach wpaść w panikę i stracić kontrolę nad sytuacją.
  3. Naucz się zdrowo przygotowywać posiłki - może okazać się, że choroba twojego dziecka stanie się dla całej rodziny pretekstem do tego, by zdrowo się odżywiać. Ważne jest, by jedzenie, jakie przygotowujesz dziecku, nie wywoływało wahania glukozy we krwi. Dlatego sprawdzaj indeks glikemiczny przygotowywanych potraw. Wydrukuj sobie i powieś na lodówce tabele przelicznikowe produktów, które pomogą ci szybko przeliczyć posiłek na insulinę.
  4. Pamiętaj też, żeby przygotowywać dziecku drobne przekąski, które będzie mogło podjadać między głównymi posiłkami. Jeśli twoje dziecko zjada obiady w stołówce szkolnej - nie martw się. Wystarczy, że poprosisz, by na koniec tygodnia pani wysyłała ci - np. mejlem - jadłospis na najbliższy tydzień. Dzięki temu będziesz mogła obliczyć niezbędne dawki insuliny.
  5. Nie próbuj dziecku zakazywać jedzenia słodyczy - bardzo możliwe, że i tak to zrobi, kiedy nie będziesz widziała . Zamiast tego ustal z dzieckiem, co i kiedy może zjeść, tak byś mogła dostosować odpowiednią dawkę insuliny.
  6. Poinformuj przedszkolanki czy nauczycieli twojego dziecka o chorobie. W razie kłopotów niezbędna pomoc nadejdzie szybciej. Egzaminy i klasówki wywołują stres, co z kolei może powodować wahania cukru we krwi. Te z kolei mogą mieć wpływ na wyniki szkolnych testów. Dlatego dziecko chore na cukrzycę powinno mieć możliwość np. zjedzenia w trakcie sprawdzianu wcześniej przygotowanej przekąski podnoszącej poziom cukru we krwi.  
  7. Pamiętaj, że dziecko z cukrzycą może uczestniczyć we wszystkich zajęciach - także sportowych. Należy pamiętać tylko o kilku zasadach bezpieczeństwa, m.in. o tym, żeby poinformować trenera o chorobie. Poza tym dziecko powinno pić dużo wody mineralnej i zawsze mieć przy sobie coś słodkiego. Sport sprzyja zdrowiu  - także w przypadku dzieci chorych na cukrzycę, ponieważ wysiłek zmniejsza zapotrzebowanie organizmu na insulinę.  
  8. Jeśli wyjeżdżasz z dzieckiem w podróż, musisz się odpowiednio przygotować. Pamiętaj, że za granicą to samo jedzenie może mieć inne wartości odżywcze - dlatego sprawdzaj dane na opakowaniach i na nowo przeliczaj insulinę na posiłki. Insulina w poszczególnych krajach miewa różne nazwy rynkowe i różne stężenie, dlatego lepiej zabierz ze sobą jej zapas. Wydrukuj też sobie specjalne orzeczenie lekarskie w języku angielskim dla linii lotniczych (tak by dziecko mogło wnieść strzykawkę na pokład samolotu).

Leczenie cukrzycy wieku dziecięcego opiera się na trzech podstawach: insulinoterapii, zdrowym odżywianiu i aktywności fizycznej.

Nawet jeśli na początku to wszystko wydaje ci się bardzo trudne, to po jakimś czasie, kiedy już opanujesz najważniejsze rzeczy związane z chorobą, a rodzina przestawi się na zdrowy tryb życia, cukrzyca twojego dziecka nie będzie już tak straszna.

Warto wiedzieć

Diabetolog - lekarz specjalizujący się w leczeniu chorych na cukrzycę. Najczęściej jest to specjalista chorób wewnętrznych lub pediatra.

Diabetyk - osoba chora na cukrzycę.

Glukometr - urządzenie służące do pomiaru cukru we krwi.

Hiperglikemia (przecukrzenie) - to za wysoki poziom cukru we krwi. Mamy z nią do czynienia, kiedy poziom glukozy we krwi na czczo wynosi 126 mg.

Hipoglikemia (niedocukrzenie) - to za niski poziom cukru we krwi. Mamy z nią do czynienia, kiedy poziom glukozy we krwi spada poniżej 55 mg.

Indeks glikemiczny - klasyfikacja produktów żywnościowych ze względu na ich wpływ na poziom glukozy we krwi 2-3 godziny po ich spożyciu. Im wyższy indeks glikemiczny, tym wyższy poziom cukru we krwi.

Insulina - hormon wytwarzany przez komórki trzustki, obniża poziom cukru we krwi. Dzięki niemu glukoza dociera do wszystkich komórek organizmu.

Insulinoterapia - metoda leczenia cukrzycy polegająca na podawaniu insuliny za pomocą pompy insulinowej lub zastrzyków robionych przy pomocy strzykawki lub penem.

Pompa insulinowa - niewielkie urządzenie imitujące pracę trzustki, które służy do podskórnego podawania i dozowania insuliny. Dzięki niemu unika się kilku zastrzyków dziennie.

Śpiączka cukrzycowa - utrata przytomności spowodowana brakiem insuliny. 

Sprawdź najczęstsze objawy cukrzycy u dziecka.

Tematy: cukrzyca, diabetolog, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2

Komentarze