Gotowość przedszkolna

Ocena: 5.00/5 Głosów: 1
Ta treść była już przez Ciebie oceniana!

Wrzesień to dla wielu trzylatków czas debiutu w przedszkolu. Niektóre znoszą adaptację lepiej, inne gorzej – wszystko zależy od tego, jak u danego malca ukształtowany jest profil gotowości przedszkolnej. Czym właściwie jest ta gotowość, jak ją ocenić i czy można pomóc dziecku w jej nabyciu?

Czym jest gotowość przedszkolna?

Gotowość przedszkolna to gotowość do uczestniczenia w zajęciach przedszkolnych, rozpatrywana zarówno pod kątem samodzielności, jak i pod względem rozwoju emocjonalnego oraz społecznego. U dziecka, które posiada taką gotowość, adaptacja do placówki będzie przebiegała standardowo. Oznacza to, że po nieco trudniejszym tygodniu lub dwóch malec zacznie czuć się w przedszkolu swobodnie i spokojnie będzie już żegnać się z rodzicami. Z kolei u dzieci, które takiej gotowości nie mają, przyzwyczajanie się do rozstań oraz wymagań stawianych w placówce będzie dłuższe, pojawi się też o wiele więcej negatywnych emocji. Dla takiego malca pobyt w przedszkolu będzie przyczyną ogromnego stresu.

Kiedy u dziecka pojawia się gotowość przedszkolna? Niestety, na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Dzieci rozwijają się różnie, a i rodzice różnie podchodzą np. do kwestii samodzielności. Niemniej większość maluchów jest już gotowych na rozpoczęcie „przygody” z przedszkolem w wieku około 3-4 lat.

Jak sprawdzić gotowość przedszkolną?

Przed podjęciem decyzji o uczęszczaniu dziecka do przedszkola warto ocenić jego gotowość. Można zrobić to samodzielnie, odpowiadając sobie na kilka pytań dotyczących rozwoju fizycznego, społecznego i emocjonalnego oraz samodzielności i rozwoju mowy.

  • Czy dziecko potrafi samodzielnie jeść?

Nie chodzi o eleganckie używanie noża i widelca, a raczej o podstawy. Innymi słowy ważne jest, aby malec potrafił obsługiwać łyżkę i nadziać kawałek kotlecika na widelec. Nie martw się, jeśli czasem pomoże sobie dłonią – to naturalne.

  • Czy dziecko zgłasza potrzebę skorzystania z toalety i jest w tym zakresie samodzielne?

Malec musi umieć zgłosić, że chce siku lub kupę – w wielu placówkach jest to jeden z warunków przyjęcia. Nie przejmuj się natomiast drobnymi wpadkami albo faktem, że dziecko nie potrafi jeszcze wytrzeć sobie pupy.

  • Czy dziecko umie wyrażać swoje potrzeby?

Niektóre trzylatki mówią bardzo dużo i szybko, u innych rozwój mowy przebiega nieco wolniej – to naturalne. W kontekście gotowości przedszkolnej ważne jest to, aby dziecko potrafiło sprecyzować swoje potrzeby lub dolegliwości, czyli powiedzieć: „Chce mi się pić”, „Jestem głodny”, „Boli mnie brzuszek”.

  • Czy dziecko potrafi rozstać się z rodzicami?

Dobrze byłoby, aby kandydat na przedszkolaka miał już jakieś doświadczenie w rozstawaniu się z rodzicami. Gorzej, jeżeli występuje u niego silny lęk separacyjny, tj. reaguje paniką, gdy tylko rodzic znika z horyzontu.

  • Czy dziecko nawiązuje relacje z innymi?

Oczywiście maluch ma prawo być nieśmiały, gdy widzi kogoś po raz pierwszy – w dodatku w nowym otoczeniu. Dobrze byłoby jednak, aby po pewnym czasie, gdy opadną pierwsze emocje, potrafił nawiązać relacje z innymi.

  • Czy dziecko potrafi już skoncentrować się na zadaniu?

Dziecko powinno umieć skupić uwagę chociaż na kilka minut – na zajęciu, które jest dla niego interesujące. Choć oczywiście naturalne jest, że bardzo atrakcyjne bodźce będą go rozpraszać.

Jeśli twoje dziecko ma już wyżej wymienione umiejętności, to prawdopodobnie ma już wykształconą gotowość przedszkolną. Jeśli jednak masz jakieś wątpliwości, możesz zasięgnąć opinii specjalisty, np. w poradni psychologiczno-pedagogicznej.

Czy dziecko musi iść do przedszkola, gdy kończy 3 lata?

Trzylatek ma prawo uczęszczać do przedszkola, ale nie ma takiego obowiązku. Obowiązek przedszkolny obowiązuje dopiero kiedy dziecko ukończy 6 lat. 6-latek musi już odbyć roczne przygotowanie, uczęszczając do przedszkola (prywatnego lub publicznego) albo do oddziału przedszkolnego zorganizowanego przy szkole podstawowej.

Podsumowując: ani 3-, ani 4-, ani nawet 5-letnie dziecko nie musi chodzić do przedszkola – to, czy tak się stanie, zależy już tylko od woli rodziców. Niemniej podejmując decyzję, warto mieć na uwadze, że uczęszczanie do takiej placówki wiąże się z licznymi korzyściami dla malca. To między innymi:

  • nauka samodzielności,
  • rozwój poznawczy,
  • rozwój wyobraźni,
  • dostęp do kreatywnych zabaw,
  • nawiązanie przyjaźni i poznawanie reguł życia społecznego,
  • okazja do rozładowania energii,
  • kształtowanie odporności.

Jak pracować nad gotowością przedszkolną?

Gotowość przedszkolna zazwyczaj rozwija się sama z siebie, co nie oznacza, że nie można nad nią trochę popracować. Sprzyjać będzie temu zapewnienie dziecku kontaktów z innymi dziećmi (na placu zabaw, na dodatkowych zajęciach), trening rozstań (np. poprzez zostawianie dziecka u cioci, babci) oraz ćwiczenie samodzielności.

 

Bibliografia:

  1. Gray, „Wolne dzieci. Jak zabawa sprawia, że dzieci są szczęśliwsze, bardziej pewne siebie i lepiej się uczą?”, wyd. MIND, 2015
  2. Sobkowiak, „Jak wspierać rozwój przedszkolaka?" wyd. Edgard, 2019

 

Komentarze