Uznanie ojcostwa

Ocena: 5.00/5 Głosów: 1
Ta treść była już przez Ciebie oceniana!

Kto jest ojcem dziecka urodzonego w małżeństwie, ale będącego owocem zdrady?

Uznanie dziecka to oświadczenie ojca, że maluch pochodzi od niego.
Uznanie dziecka to oświadczenie ojca, że maluch pochodzi od niego.

Pani Karolina Kowalska od ośmiu miesięcy jest w separacji z mężem, Janem Nowakiem, nie nosi jego nazwiska. Pół roku temu urodziła śliczną dziewczynkę, owoc romansu z przystojnym Pawłem Malinowskim. Jej nowy związek zaczął się, gdy była jeszcze mężatką. Nowy partner ma trudności z uzyskaniem rozwodu od swojej żony. Kto w wyżej opisanej sytuacji jest formalnie ojcem malucha? Jan Nowak, i to jego nazwisko nosić będzie dziewczynka. Dlaczego?

Zgodnie z prawem, jeżeli dziecko urodziło się w czasie trwania małżeństwa lub przed upływem 300 dni (ok. 10 miesięcy) od jego ustania lub unieważnienia, przyjmuje się, że ojcem dziecka jest mąż matki. Jeśli maluch urodzi się np. 306 dni po separacji, domniemania takiego nie ma. Ale jeżeli kobieta przed upływem owych 300 dni ponownie wyjdzie za mąż, zakłada się, że ojcem dziecka jest drugi małżonek.

Pani Karolina nie tylko nie wyszła drugi raz za mąż, ale nawet nie miała prawomocnie orzeczonego rozwodu z panem Nowakiem. Nie przekreśliło to jednak szans pana Malinowskiego na uznanie córeczki. Mógłby o to wystąpić do sądu, ale tylko wtedy, gdy do ustalenia ojcostwa jeszcze nie doszło. Syn lub córka mężatki, zgodnie z prawem, może być uznany dopiero po zaprzeczeniu ojcostwa przez jej męża. Jan Nowak nie zaprzeczył ojcostwu dziewczynki (mógł tego nie chcieć, a mógł na przykład w tym czasie pracować za granicą i nic nie wiedzieć o tym, że żona urodziła dziecko). Gdyby złożył oświadczenie, że dziecko od niego nie pochodzi, pan Paweł mógłby wystąpić o uznanie ojcostwa. Jeśli potwierdziłaby to pani Karolina, dziewczynka nosiłaby jego nazwisko.

Wiedza i badania

Uznanie dziecka to oświadczenie ojca, że maluch pochodzi od niego. Jest to, zgodnie z nowelizacją kodeksu rodzinnego z 2008 r., tzw. oświadczenie wiedzy, nie woli. Wcześniej mężczyzna mógł uznać dziecko za swoje bez przeprowadzania badań, obecnie, jeśli są wątpliwości, przeprowadza się badania genetyczne potwierdzające lub wykluczające ojcostwo. Dziecko jest uznawane przed kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego. W sytuacjach wyjątkowych (np. niebezpieczeństwo grożące życiu ojca) można dokonać go przed notariuszem lub terenowym organem administracji państwowej, a za granicą - przed polskim konsulem.

Do nowelizacji kodeksu rodzinnego w listopadzie 2008 r. z raz złożonego oświadczenia dotyczącego uznania dziecka nie można się było wycofać. Nowelizacja wprowadziła zasadę, że jeżeli mężczyzna dowie się, iż nie jest ojcem dziecka, może w ciągu 6 miesięcy od pozyskania tej wiedzy zwrócić się do sądu o ustalenie bezskuteczności uznania dziecka. W przypadku uznania dziecka jeszcze przed jego urodzeniem z powództwem można wystąpić dopiero po narodzinach malucha.

Ojciec przed sądem

Jeśli pani Karolina byłaby panną, a pan Paweł nie chciał uznać dziewczynki dobrowolnie, kobieta mogłaby dochodzić tego przed sądem. Musiałaby złożyć pozew do wydziału rodzinnego sądu rejonowego, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania pozwanego, czyli ojca dziecka. Za złożenie takiego pozwu nie ponosi się żadnych kosztów. Domniemywa się, że ojcem dziecka jest ten, kto współżył z matką dziecka nie dawniej niż w trzechsetnym, a nie później niż w sto osiemdziesiątym pierwszym dniu przed urodzeniem się dziecka. Domniemanie to może być obalone.

Do sądowego ustalenia ojcostwa może dojść jeszcze w dwóch przypadkach: gdy matka jest niepełnoletnia lub gdy dziecko jest już dorosłe. W pierwszej sytuacji za matkę do sądu występuje jej przedstawiciel ustawowy - rodzice lub prawny opiekun. W drugiej, pełnoletnie dziecko może samo złożyć pozew o ustalenie ojcostwa. Może to zrobić w dowolnej chwili.

A jeżeli sytuacja pani Karoliny byłaby inna? Załóżmy, że około pół roku temu wzięła ona ślub z panem Nowakiem, po czym urodziła dziecko. Jeżeli mąż wiedział przed zawarciem związku małżeńskiego, że przyszła żona jest w ciąży, albo współżył z nią w czasie, gdy zostało poczęte dziecko, sprawa jest jasna: uznaje się, że to on jest ojcem. Gdyby takiej wiedzy nie miał, i złożył w sądzie oświadczenie zaprzeczające ojcostwu, przyjmuje się, że nie jest on rodzicem tego dziecka.

Zgodnie z prawem, z pozwem o zaprzeczenie ojcostwa mogą wystąpić:

  • matka dziecka - w ciągu 6 miesięcy od jego urodzenia,
  • mąż matki dziecka - w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o urodzeniu dziecka przez żonę,
  • pełnoletnie dziecko - jednak niż nie później niż w ciągu 3 lat od ukończenia 18. roku życia,
  • prokurator - zawsze, gdy wymaga tego ochrona praworządności. Chodzi tu o sytuację, gdy ciąża jest wynikiem przestępstwa, na przykład dziecko zostało poczęte w wyniku gwałtu lub gdy matką dziecka jest osoba przed 15. rokiem życia.

Terminy, w których należy złożyć pozew, są nieprzekraczalne. Nie można zaprzeczyć ojcostwu po śmierci dziecka.

W najprostszej sytuacji, gdy dziecko jest rzeczywiście potomkiem małżeństwa Nowaków albo zachodzi domniemanie, że ojcem jest mąż matki dziecka, chłopiec lub dziewczyna nosi jego nazwisko. Także wtedy, gdy mężczyzna uznał dziecko, otrzymuje ono jego nazwisko. Chyba że matka będzie chciała, by potomek nosił jej nazwisko i ojciec wyrazi na to pisemną zgodę.

W przypadku sądowego ustalenia ojcostwa nadanie dziecku nazwiska ojca nie następuje automatycznie. Aby dziecko nosiło nazwisko ojca, potrzebne jest złożenie w sądzie rodzinnym odpowiedniego wniosku. Gdy syn lub córka nie ma jeszcze 13 lat, wniosek składa matka lub opiekun prawny dziecka. Po 13. roku życia także dziecko musi się na to zgodzić. Dzieje się tak również w sytuacji, gdy kobieta ponownie wychodzi za mąż i chce, by jej syn czy córka nosił takie samo nazwisko jak ona. Zgody dokonuje się przed urzędnikiem Stanu Cywilnego. Trzeba pamiętać jednak, że jest to możliwe tylko wtedy, gdy dziecko nosiło do tej pory panieńskie nazwisko matki lub gdy nosiło nazwisko mężczyzny, wobec którego sąd uznał ojcostwo. Jeśli ustalono ojcostwo, dziecko nosi nazwisko matki. Od listopada 2008 r. prawo dopuszcza sytuację, w której dziecko nosi nazwiska obojga rodziców. Może się tak stać, gdy rodzice nie potrafią dojść do porozumienia, jakie nazwisko będzie nosić dziecko.

Podsumujmy. Z uznaniem dziecka mamy do czynienia, gdy:

  • nie zachodzi domniemanie, iż jego ojcem jest mąż kobiety,
  • gdy mężczyzna uznaje dziecko i oświadcza to przed urzędnikiem państwowym.

O ustaleniu ojcostwa mówimy wówczas, gdy mężczyzna nie chce dobrowolnie uznać dziecka i sąd ustala, kto jest jego ojcem.

Tematy: ojciec, badanie DNA

Komentarze