Tarczyca - wielki mały gruczoł

Ocena: 4/5 Głosów: 20
Ta treść była już przez Ciebie oceniana!

Tarczyca to nasz osobisty wewnętrzny dowódca. Bez jej udziału, a właściwie produkowanych przez nią hormonów, niewiele życiowych procesów przebiega bez zakłóceń.

Schorzenia tarczycy mogą przytrafić się każdemu.
Schorzenia tarczycy mogą przytrafić się każdemu.

Waży zaledwie 20-30 gramów, a produkowane przez nią hormony: trójjodotyronina i tyroksyna regulują przemianę materii we wszystkich tkankach i narządach. Bez nich ani mózg, ani serce, ani skóra, ani inne narządy nie mogą prawidłowo funkcjonować. Ale nie tylko niedobór, bo również nadmiar hormonów jest dla organizmu szkodliwy. Oto jak działa ten gruczoł.

Motyli zarządca

Tarczyca kształtem przypomina motyla. Zbudowana jest z płatów położonych po bokach tchawicy, nieco poniżej krtani. Ma budowę pęcherzykową. Wnętrze pęcherzyków wypełnia koloid zawierający hormony: tyroksynę i trójjodotyroninę. Tarczyca zawiera także komórki C z kalcytoniną, która reguluje poziom wapnia we krwi.

System nadzoru i kontroli

W komórkach pęcherzykowych tarczycy produkowane są hormony: tyroksyna (T4) i trijodotyronina (T3). Stąd trafiają one do krwi, z którą rozprowadzane są po organizmie. Do wytwarzania hormonów tarczyca potrzebuje jodu. Produkcję hormonów pobudza hormon przysadki mózgowej: tyreotropina, TSH. Ten z kolei jest kontrolowany przez substancję wydzielaną przez podwzgórze: tyreoliberynę TRH. Ten potrójnie zależny układ funkcjonuje na zasadzie ujemnego sprzężenia zwrotnego, co oznacza, że efekt danego procesu działa hamująco na przyczynę, która go wywołała. Brzmi to dość skomplikowanie, ale w rzeczywistości jest bardzo logiczne.

Doskonała równowaga

TSH wytwarzany w przysadce mózgowej pobudza tarczycę do produkcji hormonów. Trafiają one do krwi a z nią do miejsc i narządów gdzie regulują wiele różnorodnych procesów. Rola hormonów tarczycy jest tak ogromna, że trudno je wydzielić i wymienić.

Przysadka mózgowa nie działa jednak samowolnie. Jest pod kontrolą podwzgórza, a dokładnie produkowanego przez niego hormonu TRH, który pobudza przysadkę do wytwarzania TSH. Wydzielanie hormonów tarczycy jest więc kontrolowane podwójnie.

Gdy organizm nie dostaje wystarczającej dawki hormonów tarczycy, wówczas podwzgórze, wydzielając TRH, zmusza przysadkę do produkcji TSH, a ten z kolei stymuluje tarczycę do zwiększenia produkcji hormonów. Gdy jest ich już wystarczająco dużo, zaczynają hamować TSH, a tym samym produkcję nadmiaru  hormonów.

Mały gruczoł, wiele chorób

Mimo tak fascynującej kontroli, zdarzają się wpadki i tarczyca choruje. Może dochodzić do jej nadczynności, czyli produkcji zbyt dużej ilości hormonów, lub niedoczynności, czyli sytuacji zupełnie odwrotnej. W tarczycy może się także rozwijać stan zapalny,guzki, wole i nowotwory. Schorzenia te mogą się przytrafić każdemu, bez względu na wiek, płeć i stan zdrowia. Dlatego tak ważne jest badanie tarczycy.

Tematy: tarczyca

Komentarze