Pieluszkowe zapalenie skóry – leczenie – czym smarować i jakie domowe sposoby stosować?

Ocena: 4.72/5 Głosów: 12
Ta treść była już przez Ciebie oceniana!

Pieluszkowe zapalenie skóry, potocznie nazywane „odparzeniem pupy”, to podrażnienie okolic intymnych, które często występuje z nadkażeniem (grzybiczym, rzadziej bakteryjnym) skóry w miejscu jej kontaktu z pieluchą. Ta choroba skórna występuje u niemowląt i małych dzieci oraz u pieluchowanych osób dorosłych. Może rozwinąć się w wyniku: niewłaściwej pielęgnacji, przegrzewania skóry, a także w trakcie biegunki. Jak pielęgnować odparzenia u dziecka i zapobiegać ich występowaniu? Czym można smarować zmiany na skórze dziecka oraz jakie domowe sposoby można stosować?

Fotolia

Pieluszkowe zapalenie skóry – co to jest?

 

Pieluszkowe zapalenie skóry u dzieci to choroba manifestująca się zmianami zlokalizowanymi w miejscach przykrywanych przez pieluchę. Najczęściej wiązana jest z okresem niemowlęcym, ale występuje też u pieluchowanych osób dorosłych (np. u osób starszych). Odparzenia okolic intymnych wiążą się z dolegliwościami pod postacią pieczenia i bólu.

Pieluszkowe zapalenie skóry zwykle pojawia się po okresie noworodkowym. W przypadku wystąpienia zmian na skórze pupy i pachwin u noworodka konieczne jest poszukiwanie innej etiologii.

 

Pieluszkowe zapalenie skóry – jak wygląda?

 

Odparzenia u noworodka czy niemowlaka manifestują się obecnością zlewnych zmian plamistych (rumieniowych) zlokalizowanych na skórze mającej kontakt z pieluszką.

Najczęściej zmiany występują w takich miejscach, jak: pośladki, środkowe części ud, krocze. Odparzenia pieluszkowe u dziewczynek często lokalizują się na wzgórku łonowym i wargach sromowych większych, u chłopców można natomiast zaobserwować odparzenia na mosznie (jądrach). Obszarami wolnymi od zmian są zwykle fałdy skórne.

Silne odparzenia pieluszkowe zwykle mają postać zmian rumieniowych z towarzyszącym obrzękiem i nadmierną pigmentacją. W najcięższej postaci pieluszkowego zapalenia skóry dochodzi do tworzenia się guzków ulegających rozpadowi.

 

Odparzenia pieluszkowe u niemowlaka

 

Pieluszkowe zapalenie skóry nazywane jest inaczej odparzeniem pieluszkowym lub rumieniem pieluszkowym. Przyczyną pieluszkowego zapalenia skóry jest podrażnienie skóry przez wilgoć i tarcie przez pieluszkę. Do czynników podrażniających i odparzających delikatną skórę niemowlęcia należą: amoniak pochodzący z moczu oraz enzymy zawarte w kale.

Podrażnieniu skóry towarzyszą nadkażenia – najczęściej grzybicze (Candida albicans), czasem też bakteryjne (nadkażeniom sprzyja uszkodzenie bariery naskórkowej). Odparzeniom sprzyjają też związki zawarte w pocie (odparzenia w pachwinach mogą być np. rezultatem źle dobranej odzieży i przegrzewania).

Czynnikiem ryzyka wystąpienia opisywanej choroby skóry u dzieci jest długi kontakt moczu i/lub kału ze skórą. Odparzenia pupy często występują u dzieci z zaniedbaniami higienicznymi, ale nie tylko. Częstym czynnikiem ryzyka wystąpienia pieluszkowego zapalenia skóry jest biegunka.

Odparzeniom u niemowlaka sprzyja także używanie zbyt ciasnych pieluszek, a także używanie drażniących środków higienicznych (np. mydeł).

 

Pieluszkowe zapalenie skóry – leczenie – czym smarować?

 

Jeżeli pieluszkowe zapalenie skóry nie jest mocno zaognione, wystarczające może się okazać stosowanie środków i kremów  zawierających tlenek cynku.

Mocne odparzenia pieluszkowe mogą wymagać zastosowania miejscowych maści zawierających glikokortykosteroidy (np. hydrokortyzon), rzadziej – stosowania inhibitorów kalcyneuryny (ich wadą jest bardzo wysoka cena).

W przypadku grzybiczego nadkażenia zmian stosuje się miejscowe maści na odparzenia zawierające lek przeciwgrzybiczy (najczęściej klotrimazol), a w przypadku nadkażenia bakteryjnego – antybiotyki miejscowe.

 

Pieluszkowe zapalenie skóry – leczenie domowe

 

Podstawą zapobiegania i leczenia łagodnych postaci pieluszkowego zapalenia skóry jest odpowiednia higiena. Należy dbać o częste zmiany pieluszek – najlepiej po każdej mikcji i, w miarę szybko, po każdej defekacji.

Po każdej zmianie pieluszki skóra powinna zostać natłuszczona (w przypadku niezmienionej skóry takie postępowanie w zupełności wystarcza, w przypadku pojawiania się pierwszych odparzeń zaleca się wprowadzenie preparatów z tlenkiem cynku). Konieczne jest także odpowiednie dobranie rodzaju i rozmiaru pieluszki – pieluszka nie powinna być za ciasna, zaleca się nawet stosowanie pieluszki nieco luźniejszej niż wynika to z rozmiaru dziecka; zaleca się stosowanie tzw. „pieluszek oddychających”. Należy dbać także o „wietrzenie" odparzonej pupy niemowlaka, czyli pozostawianie dziecka na jakiś czas z odkrytą skórą, bez pieluszki.

Innym domowym sposobem na odparzenia jest właściwy dobór środków do higieny dziecka – zamiast chusteczek do pielęgnacji pupy lepiej stosować gaziki (chusteczki powinny być stosowane w sytuacjach wyjątkowych), jeżeli już używa się chusteczek – należy unikać tych zapachowych. Skład mydła powinien być jak najprostszy, nie wolno stosować mydeł i innych preparatów zawierających środki drażniące. Po kąpieli skóra dziecka powinna być delikatnie otulana i dotykana ręcznikiem, należy unikać tarcia (to samo dotyczy pielęgnacji skóry przy pomocy chusteczek i gazików).

Występowaniu odparzeń od pampersów sprzyja także nadmierna potliwość, dlatego konieczne jest unikanie przegrzewania dziecka.

Stosowane przez niektórych domowe sposoby na odparzenia u dziecka, takie jak pielęgnacja skóry talkiem, krochmalem czy skrobią kukurydzianą, nie są obecnie zalecane.

 

Źródła:

  1. Pieluszkowe i łojotokowe zapalenie skóry w: Ilustrowana dermatologia dziecięca. Podstawowe problemy kliniczne w pytaniach i odpowiedziach pod red. A. Kaszuby i M. Kuchciak - Brancewicz; Wydawnictwo Czelej Sp. z.o.o., Lublin 2013, str. 49-57.
  2. Pieluszkowe zapalenie skóry z podrażnienia w: Praktyczna dermatologia dziecięca – Tom I pod red. A. Kaszuby, Wydawnictwo Czelej Sp. z.o.o., Lublin 2014,str. 168-171.
  3. Grajewska A., Adamski W., Adamski Z.: Grzybice u dzieci w: Dermatologia praktyczna 2009, 2, str. 9-17.
Tematy: odparzenia u dzieci, maść na odparzenia, pieluszkowe zapalenie skóry, odparzenia u niemowlaka, odparzenia u noworodka

Komentarze