Ulewanie u niemowlaka i noworodka – przyczyny, jak długo trwa, jak zapobiegać

Ocena: 4.88/5 Głosów: 71
Ta treść była już przez Ciebie oceniana!

Ulewanie to cofanie się pokarmu w postaci przypominającej zwarzone mleko. Przyczyną ulewania u niemowlaka i noworodka jest niedojrzałość przewodu pokarmowego, dlatego problem może pojawić się zarówno po karmieniu butelką, jak i piersią. Kiedy dziecko często i obficie ulewa, należy zgłosić się do lekarza, ponieważ przyczyną może być refluks przełykowo-żołądkowy.

Fotolia

Ulewanie u niemowlaka i noworodka 

Ulewanie jest to cofanie się pokarmu (niestrawionego lub częściowo strawionego) do jamy ustnej i poza nią. Ulana treść pokarmowa może mieć postać strużki mleka albo tzw. „twarożku” lub „zwarzonego mleka” (jest to pokarm częściowo strawiony w żołądku).

Ulewanie u niemowląt należy różnicować z wymiotami, podczas których treść pokarmowa zostaje zwracana pod wzmożonym ciśnieniem.

Refluks żołądkowo–przełykowy i ulewanie jest częstym zjawiskiem występującym u dzieci przed ukończeniem 2. roku życia – zarówno tych karmionych piersią, jak i butelką. Jeżeli pomimo ulewania dziecko się najada i prawidłowo przybiera na masie ciała, mówimy o fizjologii – takie dzieci nazywane są „szczęśliwymi ulewaczami”. Konsultacji pediatrycznej wymaga ulewanie prowadzące do niedostatecznych przyrostów masy ciała, a także ulewanie z krwią.

Przyczyny ulewania – do kiedy dziecko ulewa?

Jak już wspomniano, ulewanie pokarmu jest typową dolegliwością młodszych dzieci. Niemowlę ulewa z powodu niedojrzałości przewodu pokarmowego. Ulewaniu dodatkowo sprzyja:

  • łapczywe i niespokojne jedzenie,
  • połykanie dużej ilości powietrza,
  • szybki wypływ pokarmu z piersi u niemowląt karmionych piersią oraz szybki wypływ mleka przez duże otwory w smoczku butelki.

Wielu rodziców zastanawia się, kiedy ulewanie mija. Ulewania najczęściej ustępują ok. 34 miesiąca życia, ale cofanie się pokarmu jest fizjologią nawet do końca 2 roku życia dziecka.

Ulewanie a wymioty – jak odróżnić, dlaczego dziecko ulewa? 

Obfite ulewanie u niemowlaka zawsze należy różnicować z wymiotami. W trakcie ulewania treść pokarmowa ma postać strużki wydobywającej się z jamy ustnej, czasem dochodzi też do ulewania nosem bez podwyższonego ciśnienia.

Kiedy dziecko wymiotuje, treść pokarmowa zwracana jest pod ciśnieniem. Szczególnie niepokojące są chlustające wymioty u noworodka. Mogą być one objawem pylorostenozy, czyli przerostowego zwężenia odźwiernika – choroby manifestującej się zwykle u dziecka w 23 tygodniu życia.

Ulewanie niemowlaka – badania 

W wątpliwych przypadkach lekarz z przychodni może zlecić wykonanie USG jamy brzusznej. Wiarygodność tego badania jest jednak ograniczona, bo czasem daje fałszywe wyniki, a ujawniające się w trakcie badania cofanie pokarmu nie zawsze jest dowodem na chorobę refluksową u niemowlaka. Zwykłe ulewanie, w przeciwieństwie do choroby refleksowej, nie powoduje żadnych dolegliwości.

Bardziej wiarygodne badanie może zlecić gastrolog. Aby skorzystać z jego porady niezbędne jest skierowanie od lekarza pierwszego kontaktu. Gastrolog w razie potrzeby zleci 24-godzinną pH-metrię. Przed badaniem lekarz wprowadza przez nos do przełyku dziecka cienką, giętką rureczkę. Jej końcówka sprawdza kwaśność, czyli mierzy odczyn pH. Im częściej treść żołądka cofa się do przełyku, tym pH w przełyku niższe, a czas trwania kwaśnego odczynu dłuższy. Wyniki całodobowego pomiaru zostają zapisane na specjalnym aparacie, które dziecko ma cały czas przy sobie. Jeśli choroba zostanie potwierdzona, lekarz zleci odpowiednie leki łagodzące jej przebieg i zapobiegające przykrym skutkom. c

Sposoby na ulewanie u niemowlaka 

Jeżeli dziecko prawidłowo przybiera na masie ciała, najada się, a ulewaniu nie towarzyszą inne niepokojące objawy, należy potraktować je jako objaw fizjologiczny, który nie wymaga diagnostyki w kierunku choroby lub wady. Jeżeli pojawia się częste ulewanie u niemowlaka, należy zadbać o zapewnienie mu bezpieczeństwa poprzez ochronę przed zachłyśnięciem się treścią pokarmową. Bezpośrednio po jedzeniu dziecko powinno być pionizowane i odbekiwane. Jeżeli dziecko jest kładzione spać po posiłku, należy zadbać o to, aby maluch nie leżał na wznak – głowa powinna być przechylona na bok i ułożona wyżej w stosunku do nóg (można zastosować np. poduszkę – klin).

Sposobem na zapobieganie ulewaniu jest unikanie przekarmiania dziecka (lepiej podawać dziecku mniejsze porcje, ale częściej) oraz zapobieganie łapczywemu jedzeniu. Należy zadbać o odpowiednią atmosferę przy karmieniu – dziecko powinno być spokojne. Jeżeli dziecko jest karmione piersią i nie radzi sobie z szybkim wypływem pokarmu, mamie zaleca się odciągnięcie pierwszej partii mleka przed rozpoczęciem karmienia. Pomocna może być także zmiana pozycji do karmienia – dobrze sprawdzi się w tym przypadku tzw. pozycja naturalna. W przypadku dzieci karmionych butelką zaleca się zmianę butelki na taką o mniejszym przepływie mleka, ważne jest także odpowiednie trzymanie butelki.

Jeżeli ulewania są obfite i prowadzą do częstego zachłystywania się lub do niedostatecznych przyrostów masy ciała, zaleca się zagęszczanie pokarmu. Jeśli pojawia się ulewanie u niemowlaka karmionego butelką mlekiem modyfikowanym, warto kupić specjalne mleko antyrefluksowe, oznaczone symbolem AR. W przypadku dzieci karmionych piersią zaleca się zagęszczanie mleka np. za pomocą mączki z ziaren chlebowca świętojańskiego.

Niemowlę ulewa – kiedy do lekarza?

Alarmującymi objawami towarzyszącymi ulewaniu jest rozdrażnienie niemowlęcia, krztuszenie się, żółty lub zielony kolor zwracanej zawartości żołądka oraz gorączka. Porada lekarza jest ponadto niezbędna, gdy:

  • ulewanie jest bardzo obfite, niemowlę ulewa po każdym posiłku;
  • przypomina raczej wymioty, czyli mleko wypływa pod dużym ciśnieniem,
  • dziecko nie przybiera prawidłowo na wadze,
  • maluch cierpi na zapalenia ucha środkowego lub częste infekcje dróg oddechowych,
  • podczas karmienia dziecko jest bardzo niespokojne, robi często przerwy, słabo ssie.

Takie dolegliwości mogą świadczyć o chorobie refluksowej. Pokarm cofa się do przełyku, uszkadzając jego nabłonek. Skutkiem jest ból. Refluks może prowadzić do powstania stanu zapalnego przełyku lub nadżerek. Jeśli cofa się wyżej, aż do gardła, może powodować zapalenie ucha środkowego, a nawet oskrzeli. Pediatra przepisze leki łagodzące cofanie się pokarmu lub hamujące wydzielanie kwaśnego soku żołądkowego. Poprawa po zastosowanych lekach świadczy o trafnej diagnozie.

Tematy: refluks, ulewanie, ulewanie u niemowlaka, ulewanie u noworodka

Komentarze