Meningokoki – szczepienie – wskazania, przygotowanie i skutki uboczne szczepionki na meningokoki

Ocena: 3.52/5 Głosów: 17
Ta treść była już przez Ciebie oceniana!

Niemal każda mama słyszała o meningokokach i spowodowanych przez nie poważnych schorzeniach. Większość rodziców poważnie rozważa kwestię zaszczepienia dziecka. W Polsce szczepionka na meningokoki jest zalecana w obowiązkowym kalendarzu szczepień. Rodzic w porozumieniu z lekarzem sam podejmuje decyzję, czy zaszczepi dziecko przeciwko meningokokom. Szczepienie – czy warto, jak się przygotować i jakie powikłania mogą wystąpić?

Fotolia

Meningokoki – dlaczego są groźne dla dzieci?

 

Meningokoki to potoczna nazwa bakterii Neisseria meningitidis, które są bakteriami Gram ujemnymi. Nazywane są także dwoinkami zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych u dzieci.

Zakażenia meningokokami nie są bardzo częste, ale jeśli już się zdarzą, to najczęściej mają piorunujący przebieg. W związku z odnotowywanym stałym wzrostem zachorowań, szczepionka przeciw meningokokom zalecana jest u każdego, kto jest szczególnie narażony na zakażenie.

Meningokoki – jak można się zarazić?” pytają często rodzice. Zakażenie meningokokowe przenoszą się drogą kropelkową lub na drodze bezpośredniego kontaktu – przez pocałunek, podczas kaszlu czy kichania, na drodze używania tych samych szklanek.

W Polsce zachorowania występują sezonowo – najwięcej diagnozuje się w pierwszych miesiącach roku. Najczęściej okres wylęgania choroby trwa kilka dni, po czym dochodzi do pojawienia się typowych dla infekcji objawów meningokoków: gorączki, bólów mięśni, niekiedy wymiotów. Kolejnym etapem infekcji jest rozwój poważniejszych powikłań:

  • zapalenie płuc,
  • zapalenie mięśnia sercowego,
  • zapalenie stawów,
  • zapalenie szpiku kostnego,
  • posocznica,
  • zapalenie opon mózgowych.

W przypadku braku natychmiastowej diagnozy i wdrożenia leczenia śmiertelność zakażeń meningokokowych sięga nawet 70 proc. Dlatego tak ważna jest profilaktyka zakażenia bakterią Neisseria meningitidis. Szczególnie ważne jest to w przypadku osób z grupy ryzyka. Kto jest najbardziej narażony na zakażenia meningokokowe i powinien się zaszczepić?

  

Meningokoki – szczepienie – dla kogo?

 

Szczepionka przeciw meningokokom zalecana jest dla dzieci w wieku od 2 miesięcy do 6 lat oraz młodzieży w wieku powyżej 11 lat.

W grupie ryzyka zakażenia są także dorośli przebywający stale w dużych skupiskach ludzi, np.: żołnierze, studenci, nauczyciele.

O szczepionce na meningokoki powinny także pomyśleć: osoby starsze, z osłabioną odpornością, będące nosicielami wirusa HIV, a także podróżujące w obszary endemiczne – w rejony Afryki i Arabii Saudyjskiej.

 

Szczepionki na meningokoki – jakie są dostępne w Polsce?

 

Zakażenia meningokokowe spowodowane mogą być przez kilka szczepów bakterii. W Polsce dominują serotypy B, powodujące mniej zjadliwe, pojedyncze przypadki zachorowań, oraz szczepy C, które przyczyniają się do rozwoju epidemii – spowodowane przez nie infekcje mają bardziej gwałtowny przebieg.

Inne chorobotwórcze serotypy to A, Y i W135. W naszym kraju dostępne są szczepionki przeciwko serotypom C i A, a od niedawna – także B. Wśród jakich szczepionek na meningokoki można wybierać?

  • Szczepionki polisacharydowe skuteczne są wobec szczepów: A, C, Y i W135. Zapewniają przed nimi ochronę na 3–5 lat i przeznaczone są dla dzieci powyżej 2. roku życia oraz młodzieży i dorosłych. Dziś tego typu szczepionki zalecane są głównie osobom wyjeżdżającym w rejony endemiczne.
  • Szczepionki skoniugowane przeciwko szczepom: A, C. Y i W135, które w przeciwieństwie do szczepionek polisacharydowych są znacznie bardziej skuteczne. Znalazły zastosowanie jako długotrwała ochrona przez zakażeniem i sposób na zmniejszenie liczby bezobjawowych nosicieli meningokoków. Skoniugowana szczepionka przeciwko meningokokom stosowana może być u dzieci po ukończeniu 2 miesiąca życia, a także u dorosłych.

Szczepionka białkowa natomiast, skierowana przeciwko szczepom B meningokoków, może być stosowana u dzieci powyżej 2. miesiąca życia oraz starszych.

 

Meningokoki – kalendarz szczepień

 

To, kiedy i z jaką częstotliwością należy szczepić dzieci przeciw meningokokom, zależy od typu wybranej szczepionki. W przypadku tych przeciwko serotypom C schemat szczepienia jest następujący:

  • między 2. a 12. miesiącem życia dziecko powinno przyjąć dwie dawki szczepionki w odstępach 2 miesięcy,
  • po ukończeniu 1. roku życia należy podać dziecku trzecią dawkę przypominającą.

Szczepionki skierowane przeciwko szczepom: A, C, Y i W135 przyjmowane są w jednej dawce. Natomiast szczepionka przeciwko szczepom B podawana jest w różnym schemacie i różnej ilości dawek, zależnych od grupy wiekowej. Oto, jak szczepić przeciwko meningokokom grypy B:

  • w wieku 2–5 miesięcy – 3 dawki pierwotne w odstępach 4 tygodni i dawka przypominająca w wieku 12–23 miesięcy,
  • w wieku 6–11 miesięcy – 2 dawki pierwotne w odstępach minimum 8 tygodni i dawka przypominająca minimum 8 tygodni po ostatniej dawce pierwotnej,
  • w wieku 12–23 miesięcy – 2 dawki pierwotne w odstępach minimum 8 tygodni i dawka przypominająca około 12–23 miesiące po dawce pierwotnej,
  • w wieku 2–10 lat – 2 dawki pierwotne w odstępach minimum 8 tygodni,
  • u dzieci powyżej 11. roku życia – 2 dawki pierwotne w odstępach minimum 4 tygodni.

W przypadku, gdy mają być użyte szczepionki dwóch typów – przeciwko serotypom B i C, lekarz opracuje właściwy schemat szczepień.

  

Szczepionka przeciw meningokokom – jak się przygotować?

 

Przed każdym szczepieniem dziecka konieczna jest wizyta lekarska. Mały pacjent zostaje podczas niej zważony i zmierzony, a także zbadany w kierunku ewentualnych infekcji. Lekarz może zapytać także o: zachowanie i samopoczucie malucha, sposób jego karmienia, obecność jakichkolwiek niepokojących objawów.

Jeśli brak jest przeciwwskazań do szczepienia – można przystąpić do szczepienia. Wybór szczepionki zależy głównie od wieku dziecka. W przypadku wcześniaków brany jest pod uwagę wiek metrykalny, a nie skorygowany.

Podczas rozmowy z lekarzem należy poinformować pediatrę o: wszystkich alergiach u dziecka, dolegliwościach, przyjmowanych lekach czy występujących w ostatnim czasie bliskich kontaktach z osobami chorymi. Dobrze jest udać się na szczepienie przeciw meningokokom, gdy dziecku nie dokucza: kaszel, katar czy jakiekolwiek inne symptomy, które wskazywać mogą na infekcję.

Po szczepieniu przez 30 minut należy pozostać z dzieckiem na terenie placówki, bacznie obserwując jego reakcje. W domu także nie należy pozostawiać dziecka bez nadzoru przez około 48 godzin. W tym okresie czasu mogą bowiem wystąpić działania niepożądane szczepionki na meningokoki.

 

Meningokoki – szczepionka – skutki uboczne

 

Jak w przypadku każdej szczepionki, także szczepionka przeciwko meningokokom może wywołać skutki uboczne. Określane są jako niepożądane odczyny poszczepienne (NOP). Najczęściej mają delikatny przebieg i sprowadzają się do podwyższonej ciepłoty ciała oraz miejscowego obrzęku, zaczerwienienia i bolesności w miejscu wkłucia.

Niekiedy NOP ma bardziej gwałtowny przebieg – pojawiają się:

  • omdlenia lub zaburzenia świadomości,
  • drgawki,
  • wysoka gorączka u dziecka (powyżej 40 stopni),
  • spadek napięcia mięśni i ich zwiotczenie,
  • apatia, brak kontaktu z dzieckiem, długotrwałe napady płaczu,
  • zaburzenia oddychania.

Jeżeli chodzi o szczepionkę na meningokoki, powikłania należy zgłosić lekarzowi. Gdy są to łagodne objawy NOP, można poradzić sobie w nimi samemu i zgłosić je podczas kolejnej zaplanowanej wizyty lekarskiej. Natomiast te poważniejsze wymagają szybkiej konsultacji z lekarzem.

Tematy: meningokoki, szczepienie na meningokoki, meningokoki szczepienie, szczepionka na meningokoki, szczepionka przeciw meningokokom

Komentarze