Nie kichaj na katar

Ocena: 4.9/5 Głosów: 1
Ta treść była już przez Ciebie oceniana!

Niby nic wielkiego, a potrafi nieźle dać się we znaki dziecku i jego rodzicom. Choć jest zwykłą dolegliwością, może przerodzić się w poważną chorobę. Po letnim uśpieniu znowu wraca i dopada niemal każdego w wieku od 0 do 100 lat. Oto katar.

Choć katar nie jest poważną chorobą, nie można go zaniedbywać.
Choć katar nie jest poważną chorobą, nie można go zaniedbywać.

Katar, czyli nieżyt nosa, to najczęstsza choroba zapalna występująca u dzieci. Maluchom, które mogą pochwalić się silną odpornością, pociąganie noskiem przytrafia się nawet kilkanaście razy w ciągu roku i nie powinno to wzbudzać niepokoju. Katar często doskwiera również małym uczuleniowcom.

Niestety, większa częstotliwość, z jaką pojawia się katar, nie sprawia wcale, że dzieci lepiej go znoszą. A znoszą go wyjątkowo kiepsko! Kiedy wydzielina wypełnia nos, powodując tym samym jego niedrożność, malec źle śpi, nie ma apetytu (nie odczuwa zapachu i smaku!), odmawia posiłków. Najtrudniej mają noworodki i małe niemowlęta, bo oddychają niemal wyłącznie przez nos, więc nawet niewielka wydzielina w nosie uniemożliwia im swobodne ssanie piersi lub picie z butelki.

Zakatarzony malec jest niespokojny, poddenerwowany, marudny. Ale nie tylko z tego powodu należy jak najszybciej rozprawić się z chorobą. Przez zatkany nos dziecko nie może swobodnie oddychać. Dlatego łapie powietrze przez usta - jest one wtedy zimne i nieoczyszczone i takie trafia do płuc. Efekt? Zakatarzony malec szybko przeziębia się, a katar zamiast mijać, nasila się.

Katar w kilku odsłonach

O kolorze kataru, jaki wypływa z nosa pociechy, rodzice rozmawiają bez zażenowania i obrzydzenia, prawda? Dokładnie oglądają zawartość chusteczki po oczyszczeniu nosa, bo jest ona dla nich sygnałem, jak przebiega choroba. Wydzielina zalegająca w nosie podczas infekcji wirusowej, jak również podczas alergii, jest wodnista, śluzowa. Taka wzbudza najmniej niepokoju. Dopiero gdy zmienia się w gęstszą, śluzowo-ropną o szarawym, zielonkawym albo żółtym zabarwieniu, powinniśmy być czujni. To może być znak, że mamy już do czynienia z infekcją bakteryjną, której nie wolno zlekceważyć, bo może doprowadzić do zapalenia ucha lub zatok przynosowych, a nawet oskrzeli i płuc.

Od koloru kataru przejdźmy do jego rodzajów. Choć rodzicom małych dzieci cieknący nosek najczęściej kojarzy się z przeziębieniem, tak naprawdę kichać można z wielu powodów.

Czytaj też: Co robić, gdy noworodek ma katar?

Najczęstsze przyczyny kataru:

  • infekcja wirusowa;
  • infekcja bakteryjna (może być powikłaniem po infekcji wirusowej albo być chorobą pierwotną);
  • alergia;
  • inne choroby, które nie są spowodowane infekcją czy alergią; katar może również towarzyszyć np. grypie czy ospie wietrznej.

Zwykle atakują wirusy

Przyjrzyjmy się katarowi towarzyszącemu infekcji wirusowej. Najmłodsi borykają się z nim nawet kilkanaście razy w roku. Wszystkiemu winne są wirusy, a konkretnie ponad 200 wirusów, które mogą wywołać objawy przeziębienia. Najbardziej aktywne są rinowirusy i to one najczęściej atakują śluzówkę górnych dróg oddechowych. Skryte w wydzielinie z nosa łatwo przenoszą się i zakażają kolejne osoby. Jeśli dziecko ma osłabioną odporność, wystarczy, że będzie przebywało w jednym pomieszczeniu z zakatarzonym kolegą, a samo zacznie pociągać nosem. Zakażenie wirusowe zwykle ma krótki okres wylęgania - od kontaktu z chorym (czyli i wniknięcia wirusa do organizmu) do pojawienia się pierwszych objawów przeziębienia - mija dzień-dwa.

Choć katar pochodzenia wirusowego jest uciążliwy, lekarze uspokajają, że nie jest groźny dla zdrowia. Zwykle jest samoograniczający, co oznacza, że po kilku dniach mija. Ale uwaga! To wcale nie oznacza, że należy bezczynnie czekać, aż sam zniknie. Jeśli nie będziesz odpowiednio postępować, może przejść w stan przewlekły i przerodzić się np. w nadkażenie bakteryjne.

Wyrzuć intruzów z nosa

Bez względu na przyczynę kataru (infekcja wirusowa, bakteryjna czy alergia), należy systematyczne oczyszczać nos dziecka. Pomaga w tym:

  • wydmuchiwanie kataru, ale z każdego nozdrza osobno i niezbyt mocno! Dmuchanie z obydwu otworów może doprowadzić do przemieszczenia się wydzieliny przez trąbkę słuchową do ucha środkowego i zakażenia ucha.
  • wciąganie kataru - tak, tak! To mit, że pociąganie nosem jest szkodliwe, więc należy wydzielinę wydmuchiwać. Jest wręcz odwrotnie. Wciągając wydzielinę, trudno sobie zaszkodzić, podczas gdy wydmuchując nos, np. zbyt mocno, można nabawić się zapalenia zatok.
  • wyciąganie kataru za pomocą gruszki lub specjalnego aspiratora do nosa - to rozwiązanie dla niemowląt i małych dzieci, które nie potrafią wydmuchiwać zalegającej w nosie wydzieliny.

Czytaj też: Pielęgnacja chorego niemowlęcia

Sprzymierzeńcy w zwalczaniu kataru:

  • preparaty zawierające sól fizjologiczną i sole morskie - rozluźniają wydzielinę w nosie, dzięki czemu łatwiej się jej pozbyć - tym samym wypłukują z nosa bakterie, wirusy, alergeny, zanieczyszczenia. Zawierają pierwiastki, które wspomagają odbudowę odporności błony śluzowej nosa. Tego typu preparaty można stosować kilka razy dziennie, a najlepiej zawsze przed posiłkiem i snem. Małe dzieci często boją się "uderzenia" aerozolu, więc lepiej podawać im środek w kroplach;
  • gruszka z szeroką końcówką albo aspirator do nosa;
  • jednorazowe chusteczki. Lekarze zdecydowanie odradzają stosowania bawełnianych chusteczek, które już po jednym użyciu stają się siedliskiem drobnoustrojów;
  • olejki eteryczne - np. sosnowy, eukaliptusowy lub gotowe olejki do inhalacji podczas kataru. Warto stosować je na noc i skraplać nimi róg poduszki lub dywanik dziecka - działają przeciwbakteryjnie i zwalczają katar, jak również ułatwiają dziecku oddychanie;
  • zioła do kąpieli parowych - poddanie małego dziecka tradycyjnej inhalacji nad miską z gorącym naparem jest nie tylko niemożliwe (rzadko który malec się na to namówi), ale i niebezpieczne (ogromne ryzyko poparzenia), dlatego lepiej jest zaserwować mu kąpiel w wannie z dodatkiem naparu z ziół o łagodzącym i dezynfekującym działaniu, np. rumianku, kwiatostanu lipy, ziela mięty. Pozwól dziecku popluskać się dłużej - oddychanie gorącym i wilgotnym powietrzem, załagodzi obrzęk śluzówki i zmniejszy wydzielanie kataru. Można też robić ciepłe okłady na czoło z wykorzystaniem naparów z wymienionych ziół;
  • ciepłe napoje. Skutecznie działa mleko z miodem albo herbata z kwiatem lipy i miodem - wysoka temperatura płynu sprzyja ogrzaniu powietrza w nosogardle i łagodzi obrzęk śluzówki nosa;
  • wazelina kosmetyczna, maść witaminowa, krem na odparzenia (ten sam, który stosujesz podczas zmiany pieluszki) - do smarowania zaczerwienionej i podrażnionej skóry wokół nosa;
  • woda - podawaj dziecku do picia więcej napojów niż zwykle, dzięki czemu wydzielina w nosie będzie bardziej płynna i łatwiejsza do usunięcia;
  • witamina C oraz wapń - można podawać je dziecku w dawkach zaleconych na ulotce dołączonej do opakowania - wzmacniają i uszczelniają osłabione ściany naczyń krwionośnych w nosie, dzięki czemu katar jest mniej uciążliwy i szybciej mija.

Kiedy leki z apteki?

  • W aptece dostępne są bez recepty leki obkurczające naczynia śluzówki nosa (zawierają ksylometazolin). Zanim jednak zastosujesz je u malca, lepiej skonsultuj to z pediatrą. To prawda, działanie tych leków jest spektakularne - katar mniej dokucza dziecku i szybciej znika. Ale nadużywanie tych preparatów (stosowanie dłużej niż 3 dni) może silnie wysuszyć śluzówkę i doprowadzić do polekowego nieżytu nosa.
  • W przypadku kataru o podłożu bakteryjnym albo zapalenia zatok często konieczne jest zastosowanie antybiotyku.
  • Katar alergiczny można pokonać nie tylko poprzez wyeliminowanie czynnika uczulającego, ale również stosując specjalne leki - przeciwobrzękowe (tj. ksylometazolina) oraz przeciwhistaminowe (tj. cetyryzyna lub loratadyna).

A to ciekawe

Dziecko po wyjściu na zimne powietrze zaczyna pociągać noskiem? Spokojnie. To tzw. katar naczynioruchowy, a nie spowodowany przemarznięciem i infekcją wirusową. Warto jednak wiedzieć, że zimno powoduje odruchowe niedokrwienie śluzówek, co ułatwia wirusom atak. Dlatego przemarznięcie bywa najczęstszą przyczyną kataru u dzieci.

Czytaj też: Katar i przeziębienie u dziecka

Tematy: katar, katar alergiczny, katar u dziecka, katar u niemowląt

Komentarze