Mamo, boję się

Ocena: 4.64/5 Głosów: 1
Ta treść była już przez Ciebie oceniana!

Ciemny pokój, odpływ wody w wannie albo przebiegający ulicą kot – każde dziecko doświadcza strachu. I nie ma w tym nic dziwnego ani… strasznego. Jak nie pogłębiać dziecięcych lęków, a zamiast tego sprawić, że dziecko będzie się czuło bezpiecznie?

Pokaż swojemu dziecku, że rozumiesz jego lęki i obawy.
Pokaż swojemu dziecku, że rozumiesz jego lęki i obawy.

Twoje dziecko boi się psów, ciemnej szafy albo wymyślonych stworów, które schowały się za firanką? Nie masz się czym martwić, bo dziecięce lęki są całkiem naturalne i potrzebne, nie można ich wyolbrzymiać, ale i lekceważyć. Strach towarzyszy ludziom od zawsze, jest silnie związany z  instynktem przetrwania, pomaga radzić sobie z nowymi doświadczeniami, jest naturalną reakcją obronną, dzięki której maluch staje się bardziej bezpieczny.

Wiek i lęk

Wraz z upływem lat dziecięca wiedza o świecie poszerza się, a co za tym idzie - zmieniają się też lęki dziecka. Na co maluch może reagować strachem?

  • 7.-8. miesiąc życia - pojawia się tzw. lęk separacyjny, czyli obawa, że mama zniknie i nie wróci. Niemowlę zaczyna rozumieć, że ono i mama to nie jedność, ale dwie odrębne istoty. Jednocześnie instynktownie czuje, że obecność rodzica jest mu niezbędna, konieczna do przetrwania. Dziecko może też reagować lękiem na widok obcych, a nawet dawno niewidzianych osób z rodziny.
  • Niemowlęta zwykle boją się też głośnych dźwięków, hałasu (burza, dzwonek telefonu, rozbicie naczynia, nisko przelatujący samolot) i gwałtownych ruchów (podrzucanie do góry).
  • 1.-3. rok życia - wciąż silny jest lęk przed rozłąką z rodzicami, który może stać się podłożem innych strachów, np. strachu przed ciemnością czy samotnym zasypianiem. Dziecko zazwyczaj boi się także np. ciemnych kształtów na ścianie, dużych zwierząt. 
  • Po 3. roku życia dominują lęki związane z wytworami rozwijającej się wyobraźni dziecka: maluch może bać się wymyślonych potworów spod łóżka, Baby Jagi, złego wilka z książki, duchów.
  • Lęki przedszkolaka stają się bardziej realne: dziecko może zacząć obawiać się wypadku samochodowego, choroby mamy, śmierci ukochanych osób.

Jak dziecko może radzić sobie ze swoim strachem?

To normalne, że malec samodzielnie próbuje pokonać swój własny lęk, oswoić go. Nie zdziw się więc, jeśli dziecko będzie:

  • Bawić się w potwory, których się boi,
  • Przedstawiać wywołujące lęk postacie czy miejsca np. na rysunkach,
  • Opowiadać o swoim lęku, a nawet okazywać fascynację przedmiotami, sytuacjami czy postaciami, które wzbudzają jego strach.

Jak pomóc dziecko pokonać strach?

Pamiętaj, że gdy dziecko się boi, jego lęk jest realny, prawdziwy i nie można go lekceważyć.

  • Pokaż swojemu dziecku, że rozumiesz jego lęki i obawy. Nie mów, że w szafie nie ma potworów, bo one nie istnieją. Dla twojego dziecko one naprawdę tam są. Powiedz np.: "Rozumiem, że się boisz, ale możemy razem zajrzeć do szafy i przekonać się, czy potwór tam jest."
  • Jak najczęściej podkreślaj, że dziecko jest bezpieczne i że nie pozwolisz, aby stała mu się krzywda.
  • Możesz skorzystać z pomocy troskliwego misia - sprezentuj maluchowi przytulankę i powiedz, że kiedy pojawią się potwory, miś obroni go swoją magiczną mocą. Albo wymyślcie razem zaklęcie, które wypowiedziane w chwili strachu odpędzi złe stwory.
  • Jeśli maluch boi się np. wizyty u lekarza, opowiedz mu bajkę o innym dziecku, które też musiało przejść badania, dostać zastrzyk czy wziąć lekarstwa. I oczywiście wszystko dobrze się skończyło. Rolę pacjenta może też odegrać w zabawie ulubiony miś, którego później zabierzecie ze sobą do gabinetu lekarskiego.
  • Dziecko boi się duchów albo czarownic? Opowiedz mu historię o dobrych duchach i przyjaznych czarownicach, wytłumacz, że noszą śmieszne kapelusze i pomagają dzieciom - w ten sposób sprawisz, że powód lęku przestanie być taki straszny.
  • Podawaj proste wytłumaczenia, które pomogą malcowi zrozumieć, że tak naprawdę nie ma powodu do strachu. Jeżeli np. dziecko boi się zostać samo w ciemnym pokoju, powiedz, że złe duchy nie lubią ciemności, że w nocy śpią.

Tego nie rób:

  • Nie wyśmiewaj lęków dziecka ("Jesteś taki duży, a boisz się psa"). To wcale nie sprawi, że maluch przestanie się bać. Wręcz przeciwnie - zmniejszy się jego wiara w to, że potrafi poradzić sobie ze swoim strachem. Ponadto lekceważąc dziecięce emocje, pokazujesz, że nie warto dzielić się nimi z innymi i że strach jest czymś wstydliwym.
  • Pod żadnym pozorem nie stosuj żadnych terapii szokowych, chcąc pokazać dziecku, że jego strach jest bezpodstawny ("Zostawię cię samego w ciemnym pokoju i zobaczysz, że żaden potwór nie przyjdzie").
  • Nie dawaj dziecku do zrozumienia, ze jego lęki są uzasadnione. Nie unikaj sytuacji, które wywołują u dziecka lęk (jeśli malec boi się przedszkola, nie pozwalaj mu z tego powodu zostać w domu).
  • Nie podsycaj dziecięcych lęków. Nie wykorzystuj lęków malucha, aby wymóc określone zachowanie ("Uważaj, bo jak nie będziesz grzeczny, to zawołam Babę Jagę, a ona zabierze cię do siebie i nauczy posłuszeństwa").
Tematy: dziecięce lęki, lęk separacyjny, czego boją się dzieci

Komentarze