Zatrucie pokarmowe w ciąży – objawy, wpływ na dziecko, leczenie, zapobieganie

Ocena: 4.78/5 Głosów: 12
Ta treść była już przez Ciebie oceniana!

Zatrucie pokarmowe w ciąży lodami, mięsem czy owocami morza nie należy do rzadkości. Wpływ zatrucia pokarmowego na dziecko zależy od przyczyny zakażenia. Zjedzenie czegoś nieświeżego w ciąży nie zawsze musi mu zaszkodzić. Objawy zatrucia pokarmowego trwają zwykle do kilku dni. Pomaga odpowiednia dieta i nawodnienie. Gdy dolegliwości nie ustępują lub ulegają nasileniu, należy zgłosić się do szpitala, gdzie wdrożone zostaną leki (np. antybiotyki).

Fotolia

Zatrucie pokarmowe – po czym i po ilu godzinach występuje? 

 

Zatrucie pokarmowe to przebiegające ostro objawy nieżytu żołądkowo-jelitowego, spowodowane najczęściej spożyciem pokarmu zawierającego bakterie, toksyny bakteryjne, (rzadziej) pasożyty lub substancje chemiczne. Zatrucia pokarmowe są dość powszechne, toteż mogą dotknąć także kobiet w ciąży.

To, po jakim czasie pojawiają się objawy zatrucia pokarmowego od momentu spożycia skażonego produktu zależy od czynnika etiologicznego. Może on wynosić od kilku godzin (np. Listeria monocytogenes) do kilku dni (Campylobacter). Do nadmiernego rozwoju bakterii i produkcji toksyn bakteryjnych dochodzi w sprzyjających dla nich warunkach, najczęściej w przypadku braku higieny lub nieodpowiedniego przechowywania żywności, częściej latem.

Objawy po spożyciu nieświeżego, zepsutego jedzenia mogą się nieco różnić w zależności od konkretnego czynnika etiologicznego, poszczególne gatunki bakterii mają tendencje do rozwoju w konkretnych produktach spożywczych. I tak np. za zatrucie lodami, kremami jest często odpowiedzialna bakteria Streptococcus aureus; zatrucie drobiem Salmonella, Campylobacter; za zatrucie mięsem czy surowymi warzywami Listeria monocytogenes, a za zatrucie wołowiną bakteria Escherichia coli.

  

Zatrucie pokarmowe w ciąży – objawy – ile trwa? 

 

Zatrucie pokarmowe w ciąży rozwija się nagle, najczęściej po kilku- kilkunastu godzinach od spożycia zakażonego pokarmu. Często dotyczy więcej niż jednej osoby – dotyka tych, którzy jedli skażoną żywność.

Objawy zatrucia pokarmowego to:

  • nudności,
  • wymioty,
  • ból brzucha,
  • biegunka (w zależności od przyczyny, biegunka wodnista, czasami biegunka z krwią, mniej lub bardziej nasilona),
  • gorączka,
  • czasem dreszcze,
  • bóle mięśniowe,
  • osłabienie.

Najczęściej zatrucie pokarmowe jest chorobą o lekkim przebiegu i trwa kilka dni, po czym choroba ustępuje, nawet bez leczenia.

 

Zatrucie pokarmowe w ciąży – kiedy do szpitala? 

 

Zatrucie w ciąży może mieć jednak cięższy przebieg i dlatego kobiety ciężarne powinny skonsultować się z lekarzem. Do szpitala należy się zgłosić się w przypadku wystąpienia:

  • dużego odwodnienia (suchy język, spojówki),
  • objawów wstrząsu (przyspieszenie akcji serca, wzrost lub spadek temperatury ciała, zaburzenia świadomości),
  • senności, dezorientacji,
  • objawów neurologicznych,
  • uporczywych wymiotów,
  • silnych bólów brzucha,
  • pojawienia się krwistej biegunki,
  • zaburzeń oddawania moczu.

  

Czy zatrucie pokarmowe w ciąży szkodzi dziecku? 

 

Chorobą, która częściej występuje u kobiet ciężarnych, niż w populacji ogólnej jest listerioza. Do zakażenia dochodzi w wyniku spożycia skażonego mleka, miękkich serów, mięsa lub warzyw. Bakterie Listeria monocytogenes mogą namnażać się nawet w lodówce.

Objawy zatrucia listerią w ciąży mogą przypominać grypę (np. zmęczenie, bóle mięśniowe) lub objawy zapalenia nerek, często choroba przebiega bezobjawowo. Czy zatrucie pokarmowe w ciąży szkodzi dziecku? W przypadku listeriozy, niestety, nawet w przypadku bezobjawowego przebiegu u kobiety ciężarnej, istnieje ryzyko przeniesienia zakażenia na płód. Wpływ na dziecko może być bardzo negatywny. 

Konsekwencją zakażenia jest czasami poród przedwczesny lub nawet obumarcie wewnątrzmaciczne. Może dojść także do zapalenia płuc, mikroropni czy zajęcia układu nerwowego. W leczeniu choroby stosuje się antybiotyki.

W związku z większym ryzykiem zakażenia, kobiety w ciąży powinny unikać spożywania serów pleśniowych i tzw. dań gotowych do spożycia.

  

Zatrucie w ciąży – co robić? Co jeść? Jakie leki? 

 

Większość zakażeń mija samoistnie po kilku dniach. Szczególną uwagę kobiety w ciąży powinny zwrócić na zapewnienie odpowiedniego nawodnienia (z biegunką traci się płyny). Co na zatrucie pokarmowe w ciąży? Podstawowe znaczenie ma nawadnianie doustne, w cięższych przypadkach przeprowadzane w szpitalu nawadnianie dożylne. Zastosowanie znajdują doustne płyny nawadniające. Przyjmowanie niewielkich ilości płynów zmniejsza nasilenie nudności/wymiotów.

Duże znaczenie ma również właściwa dieta. Dieta przy zatruciu pokarmowym w ciąży powinna być oparta o produkty zawierające skrobię. Można spożywać ryż, makaron, ziemniaki, biszkopty, herbatniki oraz chude mięso i warzywa. Nie należy natomiast spożywać produktów ciężkostrawnych. Wraz z ustępowaniem objawów można stopniowo rozszerzać dietę.

Zazwyczaj leczenie zatrucia pokarmowego nie wymaga zastosowania antybiotyków, choć zdarza się, że w niektórych przypadkach antybiotykoterapia jest konieczna. W każdym przypadku rozważa się indywidualnie korzyści oraz ryzyko terapii dla matki i dziecka.

  

Jak zapobiegać zatruciu pokarmowemu?

 

Kobiety w ciąży ze względu na spadek odporności mają zwiększone ryzyko rozwoju infekcji, stąd też ważne w ich przypadku jest przestrzeganie podstawowych zasad, które pozwolą uniknąć zachorowania.

Duże znaczenie w profilaktyce zatrucia pokarmowego ma stosowanie się do zasad bezpiecznego przygotowywania i przechowywania żywności. Należy dokładnie zadbać o czystość – ręce należy dokładnie myć przed każdym kontaktem i po kontakcie z żywnością. Szczególną ostrożność należy zachować podczas kontaktu z surowym mięsem  po przyrządzeniu posiłku należy dokładnie myc sprzęty kuchenne, a także nie dotykać błon śluzowych.

Trzeba również zadbać o to, aby potrawy były przygotowane w odpowiedniej temperaturze. Należy unikać spożywania surowych lub niedogotowanych mięs, niepasteryzowanego mleka czy soków, nie otwierać wypukłych puszek, oraz unikać spożywania pokarmów z niepewnych źródeł. Nie wolno pozostawiać jedzenia poza lodówką na dłużej niż 12 h. Mięso i warzywa należy przechowywać oddzielnie.

 

Bibliografia: 

  1. Bręborowicz G., Położnictwo i ginekologia T.1, Wydawnictwo Lekarskie PZWL: Warszawa 2015.
  2. Interna Szczeklika Podręcznik chorób wewnętrznych 2017, zespół red. P. Gajewski [i in.], Kraków: Medycyna praktyczna 2017, s.600
  3. Kuchar E., Zatrucie pokarmowe, „Medycyna Praktyczna”, 2017 https://choroby-zakazne.mp.pl/choroby/inne-rodzaje-zakazen/157482,zatrucie-pokarmowe [dostęp:24.04.18r.]
Tematy: zatrucie pokarmowe w ciąży, zatrucie w ciąży, co jesć przy zatruciu pokarmowym, ile trwa zatrucie pokarmowe, zatrucie pokarmowe w ciąży wpływ na dziecko

Komentarze