Kwas foliowy w ciąży – zapotrzebowanie, dawkowanie, objawy niedoboru

Ocena: 4.55/5 Głosów: 1
Ta treść była już przez Ciebie oceniana!

Kwas foliowy, czyli witamina B9, ma szczególne znaczenie dla prawidłowego przebiegu ciąży i zdrowego rozwoju płodu. Suplementację należy rozpocząć jeszcze przed ciążą. Objawy niedoboru kwasu foliowego w postaci zmęczenia czy problemów z koncentracją powinny skłonić nas do zaopatrzenia się w tabletki, najlepiej w porozumieniu z lekarzem. Czym jest kwas foliowy? Jak objawia się jego niski poziom w organizmie? Jakie produkty zawierają kwas foliowy? Jak wygląda dawkowanie witaminy B9?

Fotolia

Kwas foliowy – niezbędna witamina w ciąży 

 

Kwas foliowy, zwany też folacyną czy witaminą B9, jest substancją spełniającą w organizmie wiele funkcji. Umożliwia on m.in. metabolizm aminokwasów i składników DNA, co przekłada się na prawidłowy rozwój człowieka. Ponadto kwas foliowy działa przeciwnowotworowo oraz uczestniczy w syntezie neuroprzekaźników w mózgu, co wpływa na pamięć, koncentrację i nastrój.

Niedobór kwasu foliowego w organizmie rozwijającego się płodu prowadzi do powstania wad cewy nerwowej, takich jak rozszczep kręgosłupa i bezmózgowie oraz wad rozwojowych serca, układu moczowego i twarzy dziecka, dlatego też zażywanie go w ciąży jest szczególnie ważne. Istotna jest również suplementacja kwasu foliowego przed ciążą

 

Niedobór kwasu foliowego – jakie są objawy? 

 

Zbyt niski poziom kwasu foliowego w organizmie może występować pod postacią różnych chorób i dolegliwości. Niedobór tej substancji objawia się: 

  • przewlekłym zmęczeniem – może wystąpić zwłaszcza w przebiegu anemii megaloblastycznej (spowodowanej niedoborem folacyny);
  • trudnościami z koncentracją i pamięcią;
  • drażliwością, problemami z zasypianiem;
  • zaburzeniami ze strony przewodu pokarmowego (np. brak apetytu, biegunka);
  • zmianami zapalnymi w jamie ustnej;
  • bólami głowy.

W literaturze można spotkać informacje, że u części osób niedobór kwasu foliowego prowadzi do depresji, sprzyja powstawaniu niektórych nowotworów, siwieniu włosów. Niedobór kwasu foliowego u dzieci hamuje prawidłowe wzrastanie.

 

Witamina B9 – w czym jest kwas foliowy?

 

Do produktów zawierających kwas foliowy należą jarzyny liściaste, takie jak sałata, kapusta, szpinak oraz inne warzywa, np. brokuły, rośliny strączkowe i szparagi. Znajdziemy go również w pełnych ziarnach zbóż, orzechach i niektórych owocach np. w cytrusach, bananach, awokado.

Niestety witamina B9 jest wrażliwa na działanie wysokich temperatur i traci swoje właściwości po obróbce termicznej pokarmu stanowiącego jej źródło.

Warto wiedzieć, że folacynę wytwarzają bakterie tworzące fizjologiczną florę jelitową człowieka. Zapotrzebowanie na kwas foliowy jest zatem zaspokajane, pod warunkiem, że stosujemy zdrową, odpowiednio zbilansowaną dietę.  

 

Kwas foliowy w ciąży – ile i jak brać? 

 

W okresie ciąży wzrasta zapotrzebowanie na witaminę B9, dodatkowo w pierwszych tygodniach po zapłodnieniu jest ona konieczna do prawidłowego rozwoju dziecka. Stąd wszystkie wytyczne zalecają suplementowanie kwasu foliowego przed ciążą, przynajmniej 6 tygodni przed planowanym zapłodnieniem oraz kontynuację przyjmowania kwasu foliowego w ciąży, do końca II trymestru.

Ile kwasu foliowego powinno się przyjmować w ciąży? Dane mówią o ilościach rzędu 0,4 do 0,6 mg na dobę, jednak u części kobiet poleca się dawkowanie kwasu foliowego w ilościach 4–5 mg na dzień, czyli nawet 10 razy większych. O zwiększeniu dawkowania witaminy B9 decyduje lekarz i może to uczynić, jeżeli stwierdza u pacjentki niedobór kwasu foliowego, a także u kobiet palących papierosy, otyłych, przyjmujących leki przeciwpadaczkowe czy chorujących na hiperhomocysteinemię.

Kwas foliowy w zwiększonej ilości stosowany jest też w ramach profilaktyki wtórnej wad rozwojowych u dzieci, czyli u kobiet, które planują kolejną ciążę, a mają już dzieci z wrodzonymi wadami układu nerwowego.

Niestety nadmiar kwasu foliowego również może okazać się szkodliwy, choć dane naukowe na ten temat są niejednoznaczne. Mimo tego nie należy zwiększać dawki profilaktycznej na własną rękę.

 

Gdzie znaleźć najlepszy kwas foliowy?

 

Folacyna występuje w postaci kilku związków różniących się aktywnością i właściwościami fizycznymi. Uważa się, że 1 mg substancji czynnej zawartej w tabletkach z kwasem foliowym odpowiada 2 mg naturalnej, obecnej w jedzeniu witaminy B9. Nie zwalnia to kobiet prowadzających dietę bogatą w kwas foliowy z jego suplementacji. Ilości kwasu foliowego zawarte w produktach spożywczych są trudne do oszacowania, więc pozostaje ryzyko jego niedoboru. Cena kwasu foliowego jest niska, można znaleźć preparaty kosztujące mniej niż 6 gr za tabletkę. Przy tak niskich kosztach i potwierdzonej skuteczności leku nikt chyba nie ma wątpliwości, co do konieczności jego zażywania.

Przyjmowanie kwasu foliowego w ciąży zalecane jest przez wszystkie wytyczne ginekologiczno-położnicze. Ma on wysoką skuteczność w zapobieganiu wadom rozwojowym u dzieci, zwłaszcza rozszczepowi kręgosłupa. Kwas foliowy w tabletkach można kupić w aptece bez recepty. Jeżeli podejrzewamy, że nasze zapotrzebowanie na te witaminę jest wyższe, należy skonsultować się z lekarzem. Nieuzasadniona nadmierna suplementacja również może być szkodliwa.

Tematy: kwas foliowy w ciąży, niedobór kwasu foliowego, witamina B9, w czym jest kwas foliowy, witaminy w ciąży

Komentarze