Konflikt serologiczny w ciąży

Ocena: 4.93/5 Głosów: 1
Ta treść była już przez Ciebie oceniana!

Co to jest konflikt serologiczny? Czy współczesna medycyna zna sposoby na rozwiązanie tego problemu? Jak bardzo konflikt serologiczny jest groźny dla dziecka? Sprawdź odpowiedzi!

Konflikt serologiczny może wywołać anemię, obrzęki, żółtaczkę, a nawet śmierć dziecka.
Konflikt serologiczny może wywołać anemię, obrzęki, żółtaczkę, a nawet śmierć dziecka.

Co to jest konflikt serologiczny?

Wśród ludzi występuje kilka grup krwi (A, B, AB i O). Dodatkowo człowiek może posiadać jeszcze antygen Rh (D), taką krew oznacza się Rh+; jeśli go nie ma, krew nosi oznaczenie Rh-. Antygen Rh posiada około 85 proc. ludzkości, natomiast 15 proc. jest go pozbawiona. Konflikt serologiczny występuje wtedy, gdy dziecko i jego ojciec mają Rh+, a matka Rh-. Jeżeli oboje rodzice są pozbawieni antygenu Rh, konflikt nie pojawi się, ponieważ dziecko będzie miało Rh ujemne. Także w sytuacji, kiedy ojciec jest Rh ujemny, a matka Rh dodatnia, konflikt nie nastąpi.

Jak rozpoznać konflikt serologiczny?

Żeby wykryć ryzyko pojawienia się konfliktu serologicznego, należy wykonać badanie na obecność przeciwciał w surowicy krwi ciężarnej kobiety, nie posiadającej Rh. Test robi się na początku ciąży, do 12. tygodnia, a później co dwa miesiące należy badanie powtarzać. Jeśli lekarz stwierdzi obecność konfliktu serologicznego, przyszła mama musi być pod ścisłą kontrolą medyczną. Zwykle taką ciążę wysokiego ryzyka prowadzi się w specjalnych ośrodkach medycznych, w których trzeba cyklicznie kontrolować także stan rozwijającego się dziecka, wykonując badanie ultrasonograficzne z pomiarem przepływów w tętnicy mózgu dziecka. Jeśli przepływ jest szybki, może wskazywać na anemię dziecka, a wtedy zazwyczaj wykonuje się dodatkowo kordocentezę - nakłucie pępowiny i wykonanie morfologii krwi pobranej bezpośrednio właśnie z pępowiny. Podczas badania USG ocenia się także wielkość łożyska i dziecka, ewentualne obrzęki i żywotność płodu.

Czytaj też: Czy dziecko może mieć inną grupę krwi niż rodzice?

Czym grozi konflikt serologiczny?

Problem pojawia się podczas porodu, poronienia, urazu brzucha ciężarnej lub podczas badania amniopunkcji, kiedy niewielka ilość krwi dziecka przedostaje się do krwi matki - wtedy jej organizm zaczyna w odruchu obronnym produkować przeciwciała, uznając dziecko za wroga. W przypadku pierwszej ciąży zagrożenie jest stosunkowo niewielkie, ponieważ układ immunologiczny mamy nie ma czasu na zaatakowanie dziecka, przeciwciała początkowo są słabe. Dopiero po upływie kilkunastu tygodni zyskują na sile, pozostają w ciele mamy, a w kolejnej ciąży, jeśli dziecko ma Rh dodatnie, przenikają przez łożysko i atakują układ krwionośny rozwijającego się płodu. Konflikt serologiczny może wywołać anemię, obrzęki, żółtaczkę, a nawet śmierć dziecka.

Jakie są sposoby leczenia?

Nauka zna sposoby reagowania na konflikt serologiczny i rzadko dochodzi do poważnych powikłań. Kobietom z Rh ujemnym podaje się immunoglobulinę anty-D w zastrzyku w pierwszej dobie po porodzie, poronieniu, urazie brzucha czy badaniach diagnostycznych, np. po amniopunkcji. Jej działanie polega na neutralizacji komórek płodowych we krwi matki. Specjaliści podają, że skuteczność tej kuracji sięga 97%. Podanie matce immunoglobuliny pomaga chronić dziecko w kolejnej ciąży, czyli jest swego rodzaju zabezpieczeniem.

Jak postępuje się w przypadku konfliktu serologicznego? Wyjaśnia ginekolog:

 

 

Powikłania

Jeśli jednak dojdzie do konfliktu serologicznego i powikłań, lekarze ordynują odpowiednio dobraną terapię. W czasie ciąży leczenie polega na transfuzjach krwi do pępowiny, pod kontrolą ultrasonografu. Natomiast po porodzie u dzieci z konfliktu serologicznego najczęściej dochodzi do wzrostu stężenia bilirubiny (hiperbilirubinemia), czyli ciężkiej żółtaczki, dlatego konieczna jest wówczas fototerapia - naświetlanie specjalnymi lampami. Innym powikłaniem jest anemia hemolityczna noworodków - niedokrwistość narastająca nawet do trzeciego miesiąca życia dziecka, podczas której stosuje się leki farmakologiczne. W najpoważniejszych przypadkach dokonuje się transfuzji krwi.

Czy istnieje szczepionka przeciw konfliktowi serologicznemu?

W ostatnich latach prowadzone są badania nad skuteczną szczepionką działającą profilaktycznie. Podanie immunoglobuliny na przełomie około 26.-28. tygodnia ciąży oraz przy porodzie pozwala wyeliminować niemal całkowicie ryzyko wystąpienia konfliktu serologicznego. Zanim jednak poda się preparat pacjentce, należy zbadać poziom przeciwciał anty Rh.

Tematy: konflikt serologiczny, anemia, grupa krwi, żółtaczka, czynnik Rh

Komentarze