Alkohol a ciąża

Ocena: 1.73/5 Głosów: 2
Ta treść była już przez Ciebie oceniana!

Świadomość zgubnego wpływu alkoholu na dziecko w brzuchu mamy jest coraz większa. Mimo to ciężarnym kobietom wciąż zdarza się wypijać „bezpieczne” ilości wysokoprocentowych trunków, a na świat ciągle przychodzą pijane dzieci.

Picie alkoholu w ciąży zwiększa ryzyko poronienia.
Picie alkoholu w ciąży zwiększa ryzyko poronienia.

Poronienie, wady mózgu i narządów wewnętrznych, upośledzenia w wyglądzie fizycznym, zaburzenia rozwoju intelektualnego i emocjonalnego w przyszłości - myślisz, że na te wszystkie komplikacje narażone są tylko dzieci kobiet nieustannie i nałogowo nadużywających alkoholu w czasie ciąży? To nieprawda. Wystarczy lampka wina do obiadu, dwa piwa w towarzystwie albo kilkukrotne "zapomnienie się". Nie wiadomo, jaka ilość alkoholu spowoduje nieodwracalne uszkodzenia i wady w rozwoju płodu, wiadomo jednak, że nie istnieje ilość "bezpieczna".

Stopień, w jakim alkohol zaszkodzi dziecku w łonie matki, zależy od wielu czynników, na które nie zawsze mamy wpływ. Ważna jest kondycja ciężarnej kobiety, aktywność, dieta, ale także skłonności genetyczne, które przecież trudno sprecyzować. Dlatego wypicie nawet jednej małej lampki wina to swoista loteria - albo zaszkodzi, albo nie.

Nie da się też przewidzieć skali zniszczeń, jakie alkohol spowoduje u rozwijającego się płodu. Zdarza się, że uszkodzenia są niewielkie, wręcz niezauważalne albo ujawniające się dopiero po latach i zupełnie nie kojarzone z trybem życia matki podczas ciąży. Nierzadkie są jednak też przypadki dzieci, które rodzą się już z alkoholem krążącym w ich żyłach, cierpią na tzw. FAS (Fetal Alcohol Syndrome), zmiany w ich ciałach są widoczne gołym okiem, a rozwój fizyczny i psychiczny jest wyraźnie zaburzony.

Na co narażone jest dziecko?

Zagrożeń i rodzajów komplikacji jest mnóstwo. Najlżejsze z nich to np. niska masa urodzeniowa czy niski wzrost dziecka. Do poważniejszych należą ciężkie wady serca i innych narządów wewnętrznych, uszkodzenia neurologiczne, wady rozwojowe jak rozszczepienie podniebienia, problemy z mową i koordynacją ruchową, kłopoty z pamięcią. Uszkodzenia mózgu mogą ponadto powodować trudności z wyrażaniem uczuć, podejmowaniem decyzji, organizacją, uczeniem się.

Dzieci rodzące się z FAS zwykle różnią się fizycznie od swoich rówieśników: najczęstsze zmiany w rysach twarzy to małe i szeroko rozstawione oczy, opadające powieki, spłaszczona środkowa część twarzy, niewielka żuchwa, mały zadarty nos.

Nie można zapomnieć o wzrastającym - w przypadku oddziaływania alkoholu - ryzyku poronienia, a nawet urodzenia martwego płodu w późniejszych miesiącach ciąży. Utrata ciąży może wówczas zagrażać także życiu matki.

Co się dzieje, jeśli kobieta pije na początku ciąży?

Pierwsze tygodnie ciąży to niezwykle ważny czas dla rozwijającego się zarodka. To właśnie wtedy następują - w ogromnym tempie - podziały komórek, komórki odpowiedzialne za kształtowanie się później różnych narządów zajmują właściwe im miejsca. Alkohol może zakłócić ten proces, uszkodzić komórki nerwowe, spowodować wady w wyglądzie zewnętrznym dziecka.

Co się dzieje, jeśli kobieta pije w drugim i trzecim trymestrze ciąży?

W kolejnych miesiącach ciąży pod wpływem alkoholu wzrasta zagrożenie śmiercią płodu i poronieniem, formujące się organy wewnętrzne dziecka mogą ulec trwałym uszkodzeniom, a rysy twarzy mogą na zawsze zostać w chorobliwy sposób zmienione.

Z kolei ostatnie miesiące przed porodem to okres, w którym pod wpływem działania alkoholu dochodzi najczęściej do uszkodzeń mózgu dziecka, co skutkuje późniejszymi trudnościami m.in. z pamięcią, rozumieniem, koncentracją oraz sferą emocjonalną. Dzieci matek pijących w czasie ciąży często nie radzą sobie z agresją i nadpobudliwością, nie potrafią nawiązywać trwałych relacji z innymi ludźmi, mają problemy ze zdrowiem psychicznym.

Jak leczy się zaburzenia związane z FAS?

Przede wszystkim trzeba pamiętać, że uszkodzenia wywołane spożywaniem alkoholu przez kobietę w ciąży są trwałe - nie da się ich cofnąć. Dzieciom, które rodzą się z FAS, pomóc może jedynie szybka diagnoza i podjęcie rehabilitacji: może to być np. terapia sensoryczna lub stymulowanie rozwoju.

Innym problemem jest fakt, że uszkodzenia te często przez długie lata pozostają w ukryciu, dziecko zachowuje się i wygląda normalnie, a dopiero np. w okresie dojrzewania nagle pojawiają się kłopoty wychowawcze, dziecko ujawnia zachowania aspołeczne, zaczyna mieć trudności z nauką, a nawet wchodzi w konflikt z prawem. Ciężko wówczas, zarówno rodzicom, jak i lekarzom, powiązać te problemy z piciem alkoholu przez matkę podczas ciąży, a jeśli uda się postawić trafną diagnozę, na leczenie może już być po prostu za późno.

Z czego trzeba zrezygnować w czasie ciąży? Mówi ginekolog, Agnieszka Antczak-Judycka:

Tematy: alkohol, poronienie, FAS, alkohol w ciąży

Komentarze