Skala Bishopa – badanie dojrzałości szyjki macicy do porodu – jak wygląda?

Ocena: 4.78/5 Głosów: 63
Ta treść była już przez Ciebie oceniana!

Skala Bishopa pozwala ocenić dojrzałość szyjki macicy do porodu. Pod uwagę bierze m.in. rozwarcie szyjki macicy, jej konsystencję oraz jej skrócenie. Przyznanie 9 punktów w skali Bishopa oznacza gotowość szyjki macicy do porodu. Jeśli istnieją wskazania możliwe jest zastosowanie indukcji porodu, która polega na stymulacji czynności skurczowej macicy przy braku jej samoistnego występowania.

Fotolia

Szyjka macicy w ciąży – jakim zmianom ulega?

 

W trakcie ciąży zachodzi szereg zmian w całym organizmie kobiety. Zmiany te dotyczą między innymi:

  • układu rozrodczego (jajniki, srom, pochwa, macica);
  • piersi (powiększenie gruczołów piersiowych, powiększenie i ciemniejsza barwa brodawek i otoczek sutkowych);
  • skóry (rozstępy na brzuchu, kresa brunatna w linii pośrodkowej brzucha, ciemniejsza skóra sromu, pajączki naczyniowe na skórze twarzy i szyi);
  • układu sercowo-naczyniowego (zwieszona objętość krwi, przerost mięśnia sercowego);
  • układu oddechowego (zwiększona pojemność oddechowa płuc, możliwa tak zwana duszność fizjologiczna);
  • pokarmowego (zgaga, zaparcia);
  • układu moczowego (częstomocz, zmiany w moczu).

Szyjka macicy w ciąży już w pierwszych tygodniach zmienia swoją konsystencję. Staje się bardziej elastyczna, miękka i rozpulchniona, przybiera siną barwę. Zasinienie pochwy i szyjki macicy nazywane jest objawem Chadwicka, można go zaobserwować już między 5. a 6. tygodniem ciąży. Szyjka macicy na początku ciąży zaczyna wypełniać się śluzem, który zamyka jej światło w celu ochrony rozwijającego się płody przed zewnętrznymi patogenami. Jest to czop śluzowy

Prawidłowa długość szyjki macicy w ciąży waha się między 3. a 5. cm. Niemal do końca ciąży pozostaje ona długa i twarda. O niewydolności szyjki macicy mówimy, gdy nie spełnia tych norm. Skracanie szyjki macicy następuje w trzecim trymestrze ciąży i stanowi sygnał zbliżającego się porodu. 

 

Skala Bishopa – co to jest?

  

Skala Bishopa to skala oceniająca stan i dojrzałość szyjki macicy. Skala ta w swej ocenie bierze pod uwagę 5 parametrów:

  • rozwarcie szyjki macicy (0–10 cm),
  • skrócenie szyjki macicy (podawana w procentach),
  • konsystencja szyjki (twarda, średnia lub miękka szyjka macicy),
  • stosunek osi szyjki do osi pochwy (ku tyłowi, w osi, ku przodowi),
  • stosunek punktu przodującego do linii międzykolcowej

W zależności od uzyskanej punktacji dojrzałość szyjki macicy do porodu dzieli się następująco:

  • szyjka macicy niedojrzała (<5 punktów w skali Bishopa)
  • szyjka macicy dojrzała (6–8 punktów w skali Bishopa)
  • szyjka macicy bardzo dojrzała (> 8 punktów w skali Bishopa)

  

Jak wygląda badanie szyjki macicy w ciąży? 

 

Badanie szyjki macicy przed porodem przeprowadza się za pomocą tak zwanego badania ręcznego oraz badania wziernikiem. Podczas badania ręcznego ocenia się konsystencję szyjki macicy – badanie możliwe jest na każdym etapie ciąży. Natomiast podczas badania za pomocą wziernika ocenia się rozwarcie szyjki, jej wygląd oraz stan błon płodowych – badanie szyjki macicy do porodu oraz postępu porodu.

Przy badaniu rozwarcia szyjki macicy, jego stopień określa się w centymetrach lub w szerokości palców (na przykład rozwarcie 2 cm lub rozwarcie na 1 palec).

Dodatkowo można wykonać badanie ultrasonograficzne (USG), które pozwoli ustalić stosunek osi szyjki macicy do osi pochwy oraz długość szyjki macicy.

 

Dojrzałość szyjki macicy według skali Bishopa – punkty 

 

Gotowość szyjki macicy do porodu wyznacza suma punktów przyznawanych za każdy z ocenianych parametrów:

  • rozwarcie – jeśli rozwarcie osiąga 1–2 cm, przyznawany jest 1 pkt., 3–4 cm to 2 punkty, powyżej 5 – 3 punkty;
  • skrócenie szyjki macicy – jeśli jest mniejsze niż 30 proc., przynaje się 0 punktów, 40–50 proc. to 1 punkt, 60–70 proc. to 2 punkty, 80 proc. – 3 punkty;
  • punkt przodujący vs linia międzykolcowa:
    • -3 – 0 pkt.
    • -2 –1 pkt.
    • -1,0 – 2 pkt.
    • +1, +2 –3 pkt.
  • konsystencja – twarda – 0 pkt, średnia – 1 pkt., miękka – 2 pkt;

Wynik 9 punktów w skali Bishopa oznacza, że szyjka macicy dojrzała do porodu. 

 

Skala Bishopa a indukcja porodu 

 

Indukcja porodu polega na stymulacji czynności skurczowej macicy przed jej samoistnym wystąpieniem, celem wywołania porodu siłami naturalnym. Wskazań do porodu indukowanego jest wiele. Najczęstsze z nich to poród niepostępujący lub zatrzymany, przedwczesne odklejenie łożyska, przedwczesne pęknięcie błon płodowych, ciąża po terminie porodu, choroby matki przebiegające z nadciśnieniem tętniczym. Podczas stosowania, którejkolwiek z metod wywoływania porodu konieczne jest monitorowanie dobrostanu zarówno matki, jak i płodu (powtarzalne badanie kardiotokograficzne).

Do metod indukcji porodu należą:

  • oksytocyna – powoduje skurcze macicy, podawana jest dożylnie i daje szybki efekt działania (po 3-5 minutach od podania); wskazaniem do podania oksytocyny jest odpowiednio skrócona szyjka macicy i wystarczające jej rozwarcie (> 8 punktów w skali Bishopa) przy braku lub zbyt małej aktywności skurczowej macicy;
  • prostaglandyny oraz jej analogi – również mają działanie stymulujące skurcze macicy, podawane są w postaci doustnej lub dopochwowej;
  • cewnik Foleya – należy do niefarmakologicznych metod indukcji porodu; jego zastosowanie jest wskazane w przypadku indukcji porodu siłami natury, rozwarcia szyjki macicy mniejszego niż 3 cm (można przyjąć, że jest to rozwarcie na 2 palce) oraz poniżej 5 punktów w skali dojrzałości szyjki macicy według Bishopa;

Należy również wspomnieć, iż istnieje szereg przeciwwskazań do indukcji porodu, o których należy pamiętać – na przykład łożysko przodujące, położenie inne niż główkowe, blizny na macicy po uprzednich cięciach cesarskich, zagrożenie niedotlenienia płodu.

 

Bibliografia:

  1.  G.H. Bręborowicz,„Położnictwo i ginekologia”, Warszawa 2013, wyd.1
  2. https://podyplomie.pl/ginekologia/17703,najczestsze-bledy-w-indukcji-porodu?page=2
Tematy: skala Bishopa, rozwarcie szyjki macicy, badanie szyjki macicy, szyjka macicy w ciąży

Komentarze