Glukoza w moczu w ciąży – normy, badanie, podwyższony poziom w wyniku

Ocena: 4.73/5 Głosów: 19
Ta treść była już przez Ciebie oceniana!

Glukoza w moczu to badanie wykonywane w ramach ogólnego badania moczu. W ciąży wykonywana jest średnio co miesiąc, co umożliwia rozpoznanie cukrzycy ciężarnych. Uzupełnieniem badania glukozy w moczu w ciąży jest poziom glukozy we krwi. Cukier w moczu warto oznaczyć także przed planowaną ciążą.

Fotolia

Badanie moczu w ciąży – jak często oznaczać cukier?

 

Badanie poziomu cukru w moczu w ciąży jest jednym z najważniejszych, jakie powinna wykonywać ciężarna. Rozpoczynając od pierwszej wizyty, czyli od 7–8 tygodnia ciąży, badanie ogólne moczu powinno być wykonywane raz w miesiącu. Badanie moczu w ciąży umożliwia rozpoznanie infekcji układu moczowego – wtedy stwierdzane są bakterie w moczu, liczne nabłonki i leukocyty, a niekiedy także białko w moczu. Analiza moczu u ciężarnej umożliwia także określenie obecności w moczu glukozy, ciał ketonowych czy bilirubiny.

Konieczne jest ponadto oznaczanie poziomu glukozy we krwi na czczo – w ciąży badanie to wykonywane jest około 10 i 20 tygodnia od zapłodnienia, ponadto między 20. a 26. tygodniem ciąży zalecane jest wykonanie testu obciążenia glukozą 75 g.

Badania te umożliwiają wykrycie cukrzycy ciążowej, czyli takiej, która rozwinęła się podczas ciąży. Cukrzyca ciężarnych dotyczy od 3 do 6 proc. wszystkich kobiet w ciąży. Oznaczenie cukru w moczu i cukru we krwi zalecane jest także przed planowanym zajściem w ciążę – umożliwia to ewentualne rozpoznanie cukrzycy i odpowiednie prowadzenie ciąży u takiej kobiety.

  

Glukoza w moczu w ciąży wskazania do oznaczenia 

 

Cukier w moczu w ciąży jest oznaczany rutynowo w ramach ogólnego badania moczu. Ponadto badanie glukozy w moczu może być wykonane w następujących sytuacjach:

  • objawy cukrzycy w ciąży: wzmożone pragnienie, oddawanie dużych ilości moczu, świąd skóry, częste infekcje intymne, przewlekłe zmęczenie oraz znaczące przybieranie na wadze,
  • podwyższony poziom glukozy na czczo we krwi,
  • kontrolowanie przebiegu już zdiagnozowanej cukrzycy ciążowej.

Najczęściej jednocześnie oznaczany jest także poziom glukozy we krwi. Wynika to z faktu, iż niekiedy cukromocz w ciąży nie musi wskazywać na jakikolwiek problem zdrowotny, a może wynikać ze stresu, nadmiernej aktywności fizycznej czy spożycia w dniu poprzedzającym badanie dużej ilości węglowodanów.

  

Badanie glukozy w ciąży – przygotowanie moczu do badania

 

Oznaczenie glukozy w moczu u ciężarnej wymaga pobrania próbki porannego moczu. W dniu poprzedzającym badanie nie należy ćwiczyć zbyt intensywnie i spożywać dużych ilości produktów zawierających cukier. Jak wygląda badanie glukozy w moczu? Należy podmyć okolice intymne ciepłą wodą, po czym oddać poranną próbkę moczu do pojemniczka zakupionego w aptece. Nie należy oddawać moczu do nieprzystosowanych do badania naczynek.

Zalecane jest pobranie moczu do badania z tzw. środkowego strumienia – pierwszą objętość moczu należy oddać do toalety, a dopiero potem – do pojemniczka.

Często pojawia się pytanie, czy można pić i czy można jeść przed oddaniem moczu. Aby wynik był miarodajny, wykonuje się badanie glukozy w moczu na czczo, nie wolno zatem przyjąć żadnych płynów czy pokarmów.

Niekiedy wymagane jest także wykonanie dobowej zbiórki moczu – wtedy mocz należy zbierać przez całą dobę, oddając pierwszy poranny mocz do toalety, a następnie zbierać mocz do dużego pojemnika przez całą dobę, kończąc zbiórkę oddaniem moczu porannego w dniu następnym.

  

Cukier w moczu w ciąży – normy w wyniku 

 

W prawidłowym wyniku glukoza w moczu nie powinna występować, jednak w ciąży jest dopuszczalna w niewielkich ilościach. Fizjologicznie próg nerkowy glukozy, czyli taki poziom glukozy we krwi, powyżej którego nerki nie są w stanie odfiltrować jej z moczu – to 180 mg/dl. W ciąży ten próg nerkowy jest nieco obniżony, zatem dopuszczalne są niewielkie ilości glukozy w moczu.

Interpretacja wyniku cukru w moczu powinna opierać się także na wynikach glukozy na czczo w ciąży. Normy są takie same jak dla populacji ogólnej i wynoszą 3,9–5,5 mmol/l.

  

Wysoka glukoza w moczu u ciężarnej – co to znaczy?

 

Podwyższona glukoza w moczu w ciąży może wynikać z obniżenia progu nerkowego glukozy. Wtedy w kolejnych badaniach moczu może być stwierdzana umiarkowanie podwyższona glukoza w moczu. Jeśli jednak jej poziom jest znacznie podwyższony lub wzrasta w kolejnych badaniach moczu – mamy do czynienia z glukozurią, która może być objawem cukrzycy ciążowej. Wtedy wysokiej glukozie w moczu mogą towarzyszyć oznaki cukrzycy, a także wysoka glukoza we krwi.

Pojedynczy wynik badania moczu wskazujący na podwyższoną glukozę (np. glukoza w moczu 100 mg/dl) nie musi świadczyć o cukrzycy ciążowej. Jeśli kobieta w ciąży odbierze wynik badania moczu z glukozą dodatnią (cukromocz) – zapewne będzie musiała wykonać badanie moczu jeszcze raz, zachowując dietę o umiarkowanej zawartości cukru. Wskazane jest także oznaczenie cukru na czczo.

Jaki jest niebezpieczny poziom cukru w ciąży? Interpretacja wyniku glikemii na czczo u ciężarnej jest następująca:

  • glukoza na czczo poniżej 5,5 mmol/l (99mg/dl) – wynik prawidłowy; należy wykonać krzywą cukrową w ciąży w planowanym terminie, czyli między 24. a 28. tygodniem ciąży;
  • glukoza na czczo w zakresie 5,6–9 mmol/ l (100–125 mg/dl) – nieprawidłowa glikemia na czczo, konieczne jest jak najszybsze wykonanie doustnego testu obciążenia glukozą;
  • glukoza na czczo powyżej 7 mmol/l (126 mg/dl) w co najmniej dwóch pomiarach – cukrzyca.

  

Krzywa cukrowa w ciąży – test obciążenia glukozą 

 

Ważna jest także odpowiednia interpretacja wyniku doustnego testu obciążenia glukozą 75 g (OGTT). Normy w ciąży nie różnią się od tych ogólnych. Prawidłowe wyniki krzywej cukrowej w ciąży to:

  • na czczo poniżej 5,5 mmol/l,
  • po dwóch godzinach poniżej 7,8 mmol/l

Cukrzyca ciążowa diagnozowana jest, gdy wyniki OGTT są następujące: na czczo powyżej 7 mmol/ l i po dwóch godzinach po podaniu 75 g glukozy – powyżej 11,1 mmol/l.

Cukier w moczu może także świadczyć o uszkodzeniu nerek – wtedy w moczu może być także obecne białko, a niekiedy także erytrocyty. Konieczne są dalsze badania – poziom mocznika i kreatyniny oraz USG nerek.

  

Wysoki cukier w ciąży a cukrzyca ciążowa

 

Jeśli u kobiety planującej ciążę zostanie zdiagnozowana cukrzyca – przyszła mama powinna pozostawać pod kontrolą internisty i diabetologa. Na około pół roku przed ciążą konieczne jest zażywanie leków hipoglikemizujących, aż do momentu unormowania poziomu glukozy we krwi. Dodatkowo pacjentka edukowana jest w zakresie odpowiedniego komponowania diety cukrzycowej oraz roli aktywności fizycznej. Normalizacja glikemii umożliwi zapłodnienie oraz zminimalizuje ryzyko rozwoju powikłań położniczych.

W przypadku prowadzenia ciąży u kobiet z cukrzycą (zdiagnozowaną przed ciążą lub w jej trakcie), najważniejszą rolę w normalizacji poziomu cukru odgrywa właściwa dieta. Jeśli sama dieta nie wystarczy – wdrażana jest insulinoterapia. W ciąży nie stosuje się leków hipoglikemicznych doustnych. Celem leczenia jest prawidłowy poziom glukozy.

W celu monitorowania poziomu cukru we krwi w ciąży konieczne jest regularne wykonywanie:

  • glikemii na czczo i glikemii przygodnej,
  • badanie ogólne moczu,
  • pomiar ciśnienia krwi,
  • kontrolowanie stanu nerek,
  • badanie dna oka,
  • konsultacja neurologiczna,
  • częste badanie USG płodu w celu kontrolowania rozwoju płodu

Takie postępowanie ma na celu zminimalizowanie ryzyka powikłań cukrzycy, zarówno u kobiety ciężarnej, jak i rozwijającego się płodu.

Tematy: glukoza w moczu w ciązy, cukier w moczu w ciąży, cukier w moczu norma, cukrzyca ciążowa

Komentarze