Bakteriomocz – co oznacza, jakie są objawy i jak leczyć?

Ocena: 4.62/5 Głosów: 1
Ta treść była już przez Ciebie oceniana!

Bakteriomocz (inaczej bakteriuria) to stan określający obecność bakterii w moczu (najczęściej E. Coli będących przyczyną zapalenia pęcherza). Objawy to m.in.: pieczenie cewki moczowej, ból podczas oddawania moczu, częstomocz czy ból pęcherza (ból w nadbrzuszu). Czasami mamy do czynienia z bakteriomoczem bezobjawowym w ciąży i u dzieci. Jak wygląda leczenie bakteriurii u kobiet ciężarnych i małych pacjentów?

Fotolia

Bakteriomocz, bakteriuria, bakteriemia – co to znaczy?

 

Bakteriomocz to ilość bakterii w moczu większa niż dopuszczalna norma. Gdy bakteriomocz jest połączony z objawami sugerującymi zapalenie dróg moczowych, można rozpoznać zakażenie układu moczowego – w skrócie ZUM. Pojęciem tożsamym z bakteriomoczem jest bakteriuria.

Liczne bakterie w moczu często współistnieją z leukocyturią, czyli obecnością w moczu krwinek białych (leukocytów) w zwiększonej ilości. Leukocyty w moczu jednak nie zawsze świadczą o zakażeniu – są również wynikiem polekowego uszkodzenia nerek, odwodnienia, nadmiernego wysiłku fizycznego, gorączki, a nawet niewydolności serca. Należy również wziąć pod uwagę infekcję ginekologiczną i zanieczyszczenie moczu upławami z pochwy.

Bakteriemia to obecność bakterii we krwi. W przypadku ciężkich zakażeń, np. zapalenia płuc, opon mózgowo-rdzeniowych, także w trakcie zakażeń układu moczowego i nerek, bakterie mogą przenosić się z nich do krwi i razem z krwią osiadać w innych narządach, powodując zakażenie uogólnione – ten stan nazywamy posocznicą (sepsą).

Badaniem pozwalającym na wykrycie w moczu bakterii i leukocytów jest badanie ogólne moczu. Dodatkowo wykrywa też czerwone krwinki, białko, cukier i inne. Posiew moczu to badanie pozwalające wyhodować z moczu konkretne bakterie, które powodują daną infekcję z jednoczesnym wykonaniem antybiogramu. Antybiogram określa, które antybiotyki są odpowiednie do leczenia danego rodzaju bakterii. Bakterią, która wywołuje ponad 90 proc. zakażeń układu moczowego jest pałeczka okrężnicy – Escherichia coli w moczu (bakterie coli), rzadziej inne bakterie – Proteus mirabilis, Klebsiella, Pseudomonas oraz grzyby – drożdżaki.

 

Co oznacza bakteriomocz bezobjawowy?

 

Bakteriomocz bezobjawowy oznacza, że w moczu obecna jest duża ilość bakterii, ale nie występują żadne objawy kliniczne zakażenia dróg moczowych to jest ból, pieczenie podczas oddawania moczu, parcia naglące na pęcherz, częste oddawanie moczu, krwiomocz. Ponieważ w medycynie nie leczy się samych nieprawidłowych wyników badań, tylko pacjentów, to bezobjawowy bakteriomocz nie wymaga leczenia, ponieważ grozi rozwojem oporności bakterii na antybiotyki. Są nieliczne wyjątki od tej sytuacji, a należy do nich bezobjawowy bakteriomocz w ciąży.

Szacuje się, że nawet u co dwudziestej kobiety występuje bezobjawowa bakteriuria w ciąży może przejść w zapalenie nerek.

Inne wyjątki to obecność bakterii w posiewie moczu przy braku objawów u pacjentów przed planowanymi zabiegami urologicznymi.

 

Bakterie w moczu – objawy

 

Obecność bakterii w moczu połączona z objawami z dróg moczowych upoważnia do rozpoznania zakażenia układu moczowego (ZUM). Objawy te obejmują:

  • ból, pieczenie podczas oddawania moczu,
  • częste oddawanie moczu (częstomocz),
  • nieustanne parcia na pęcherz,
  • ból w nadbrzuszu, czyli w okolicy nad spojeniem łonowym,
  • czasami krwiomocz,
  • mogą wystąpić objawy ogólne – gorączka, osłabienie.

Do zakażenia dochodzi najczęściej drogą wstępującą czyli od wejścia do cewki moczowej w górę, aż do pęcherza. Łatwiej do zakażenia dochodzi u kobiet ze względu na krótką cewkę moczową, bliską odległość odbytu i obecność szkodliwych bakterii w przedsionku pochwy. Ryzyko zapalenie pęcherza jest zwiększone u kobiet aktywnych seksualnie, u których infekcje dróg moczowych mogą nawracać.

 

Bakteriomocz, czyli bakterie w moczu u dziecka

 

Jeżeli chodzi o bakterie w moczu u dziecka, mogą one również spowodować objawowe zakażenie dróg moczowych. Narażone są szczególnie najmłodsze dzieci. Problematyczne jest, że u niemowląt objawy są niecharakterystyczne. Występuje gorączka, dziecko może być apatyczne, osłabione, płaczliwe, wymiotuje. Dlatego u najmłodszych pacjentów badanie moczu na bakterie jest konieczne nawet gdy jedynym objawem choroby jest gorączka – należy ustalić jej źródło. U starszych dzieci występują podobne objawy jak u osób dorosłych – częstomocz, parcie na mocz, ból podbrzusza i ból przy oddawaniu moczu. Podobnie jak u dorosłych, najczęściej za zakażenia odpowiada E. coli w moczu.

Bezobjawowy bakteriomocz u dzieci, podobnie jak u dorosłych, nie jest wskazaniem do rozpoczęcia leczenia ze względu na ryzyko rozwoju oporności na antybiotyki i zwiększenie ryzyka rozwinięcia się objawów zakażenia.

 

Bakteriomocz w ciąży

 

Bakterie w moczu w ciąży, nawet gdy nie ma żadnych objawów, wymagają zastosowania antybiotyku dlatego, że zwiększają ryzyko przejścia zakażenia na nerki (ze względu na utrudniony odpływ moczu spowodowany dużą macicą). Bakteriomocz w ciąży może też wywołać przedwczesne odpłynięcie płynu owodniowego i poród przedwczesny, a także spowodować małą masę urodzeniową dziecka.

W trakcie ciąży ogólne badanie moczu powinno być wykonywane często, a wyniki badania moczu i ewentualne zastosowane leczenie wpisane czytelnie w kartę ciąży.

Zapalenie pęcherza w ciąży może być problematyczne do rozpoznania przez samą pacjentkę dlatego, że takie objawy jak parcie na pęcherz, częste oddawanie moczu i dyskomfort w brzuchu często występują w prawidłowo przebiegającej ciąży.

 

ZUM u dzieci i w ciąży – leczenie zakażenia układu moczowego

 

Infekcja dróg moczowych jest rozpoznawana na podstawie objawów klinicznych i wyników badań. Wykonuje się: badanie ogólne moczu, posiew moczu, badania krwi, w przypadkach ciężkich zakażeń również posiew krwi. Od wykonywania posiewu moczu można odstąpić u kobiety, która nie przebywa w szpitalu i która przechodzi zapalenie pęcherza o typowych objawach. We wszystkich pozostałych przypadkach zleca się posiew moczu.

Leczenie klasycznego zapalenia pęcherza u kobiety można prowadzić samodzielnie, stosując szeroko dostępną bez recepty furaginę (furazydynę). W razie nieustępowania objawów należy jednak zgłosić się do lekarza. Zaleca się odpoczynek w łóżku, spożywanie dużej ilości płynów i, w razie potrzeby, przyjmowanie np. paracetamolu. Furaginy w ciąży na zapalenie pęcherza nie stosuje się w I oraz w III trymestrze.

Zakażenie układu moczowego w ciąży leczy się nieco inaczej – zalecane są: amoksycylina, cefaleksyna, fosfomycyna. Zapalenie pęcherza u dziecka należy leczyć po konsultacji z lekarzem.

U kobiet zakażenie dolnych dróg moczowych może być problemem nawracającym. Celem zapobiegania nawrotom choroby zaleca się picie większej ilości płynów – także dodatkową szklankę wody przed samym stosunkiem płciowym oraz codziennie spożycie soku lub preparatu z żurawiny.

Powinno oddawać się mocz regularnie co 23 godziny, również tuż po stosunku płciowym, oraz przed samym snem, unikać dezodorantów intymnych i dodawania do kąpieli w wannie środków chemicznych. Można również skonsultować się z lekarzem celem zastosowania profilaktycznej antybiotykoterapii po stosunku płciowym. 

Tematy: bakteriomocz u dziecka, bakteriomocz, bakteriomocz w ciąży, bakterie w moczu

Zobacz też

Komentarze